Исторические и современные тенденции в философии образования: образование, знание и методология

Настоящая Республиканская научно-практическая конференция была проведена 20 мая 2026 года по инициативе кафедры философских и исторических наук Наманганского государственного педагогического института в соответствии с Планом международных научных и научно-технических мероприятий на 2026 год, утверждённым Приложением № 1 к приказу Министерства высшего образования, науки и инноваций Республики Узбекистан от 16 января 2026 года № 11.

1+ Выпуски
88+ Статьи
91+ Участники
Oʻzbekcha

TA’LIM JARAYONIDA TANQIDIY FIKRLASHNI RIVOJLANTIRISH STRATEGIYALARI

Дата публикации
20.05.2026
Журнал
Исторические и современные тенденции в философии образования: образование, знание и методология
Выпуск
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Страницы
557-561
DOI
10.5281/zenodo.21868302

Авторы

Аннотация

Mazkur tezisda ta’lim jarayonida o‘quvchi va talabalarning tanqidiy fikrlashini rivojlantirishga xizmat qiluvchi pedagogik strategiyalar tahlil qilinadi. Tanqidiy fikrlash axborotni tahlil qilish, dalillarni baholash, asoslangan xulosa chiqarish, muqobil nuqtayi nazarlarni qiyoslash va o‘z fikrlash jarayonini nazorat qilishga imkon beruvchi integrativ intellektual faoliyat sifatida talqin etiladi. Tadqiqotda muammoli ta’lim, dialogik muloqot, savol-javob strategiyalari, dalillash, argumentlarni xaritalash, refleksiv topshiriqlar va real vaziyatlarni tahlil qilishning didaktik imkoniyatlari asoslangan. Natijalar tanqidiy fikrlashni alohida topshiriqlar orqali emas, balki ta’lim mazmuni, o‘qituvchi savollari, mustaqil izlanish, dalillarga asoslangan munozara va refleksiyani o‘zaro uyg‘unlashtirish orqali samarali rivojlantirish mumkinligini ko‘rsatadi.

Ключевые слова

argumentatsiya dialogik ta’lim metakognitsiya mustaqil fikrlash. refleksiya tanqidiy fikrlash ta’lim strategiyasi

Версии на других языках

Русский
В данной тезисе анализируются педагогические стратегии, направленные на развитие критического мышления учащихся и студентов в образовательном процессе. Критическое мышление рассматривается как интегративная интеллектуальная деятельность, позволяющая анализировать информацию, оценивать доказательства, делать обоснованные выводы, сопоставлять альтернативные точки зрения и контролировать собственный процесс мышления. В исследовании обосновываются дидактические возможности проблемного обучения, диалогического взаимодействия, стратегий вопросов и ответов, аргументации, картирования аргументов, рефлексивных заданий и анализа реальных ситуаций. Результаты показывают, что эффективное развитие критического мышления возможно не посредством отдельных заданий, а за счёт взаимосвязанного сочетания содержания образования, вопросов преподавателя, самостоятельного
аргументация диалогическое обучение критическое мышление метакогниция образовательная стратегия проблемное обучение рефлексия самостоятельное мышление.
English
This thesis analyzes pedagogical strategies aimed at developing critical thinking among school and university students in the educational process. Critical thinking is interpreted as an integrative intellectual activity that enables learners to analyze information, evaluate evidence, draw well-founded conclusions, compare alternative viewpoints, and monitor their own thinking processes. The study substantiates the didactic potential of problem-based learning, dialogic communication, questioning strategies, argumentation, argument mapping, reflective tasks, and the analysis of real-life situations. The results demonstrate that critical thinking can be effectively developed not through isolated tasks, but through the integration of educational content, teacher questioning, independent inquiry, evidence-based discussion, and reflection.
argumentation critical thinking dialogic learning educational strategy independent thinking. metacognition problem-based learning reflection

Список литературы

1. Facione P. A. Critical Thinking: A Statement of Expert Consensus for Purposes of Educational Assessment and Instruction. Research Findings and Recommendations. — Newark, DE : American Philosophical Association, 1990. — 112 p. — ERIC No. ED315423.
2. Abrami P. C., Bernard R. M., Borokhovski E., Waddington D. I., Wade C. A., Persson T. Strategies for Teaching Students to Think Critically: A Meta-Analysis // Review of Educational Research. — 2015. — Vol. 85, No. 2. — P. 275–314. — DOI: 10.3102/0034654314551063.
3. Halpern D. F. Thought and Knowledge: An Introduction to Critical Thinking. — 5th ed. — New York : Psychology Press, 2014. — 637 p.
4. Kuhn D. A Developmental Model of Critical Thinking // Educational Researcher. — 1999. — Vol. 28, No. 2. — P. 16–25, 46. — DOI: 10.3102/0013189X028002016.
5. Dwyer C. P. Critical Thinking: Conceptual Perspectives and Practical Guidelines. — Cambridge : Cambridge University Press, 2017. — 253 p.
6. Scott C. L. The Futures of Learning 2: What Kind of Learning for the 21st Century? — Paris : UNESCO, 2015. — Education Research and Foresight Working Papers, No. 14.