“Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami.

Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy salohiyatini qo‘llab-quvvatlash, ularning ilmiy-tadqiqot faoliyatini rag‘batlantirish, ilm-fan va ta’lim integratsiyasini kuchaytirish hamda zamonaviy ta’lim jarayonida innovatsion yondashuvlarni keng joriy etish maqsadida 2026-yil 30-iyul kuni “Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi tashkil etilmoqda. Konferensiyada oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilari, mustaqil tadqiqotchilar, doktorantlar, magistrantlar va iqtidorli talabalar ishtirok etishlari mumkin.

2+ Выпуски
126+ Статьи
138+ Участники
Oʻzbekcha

O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDA RANG BILDIRUVCHI LEKSEMALARNING LEKSIK-SEMANTIK XUSUSIYATLARI

Дата публикации
30.07.2026
Журнал
“Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami.
Выпуск
Республиканская научно-практическая конференция «Инновации, интеграция и проблемы современного образования в научной деятельности молодых исследователей и студентов»
Страницы
4-8
DOI
10.5281/zenodo.21210034

Авторы

Аннотация

Ushbu tezisda o‘zbek va ingliz tillarida rang bildiruvchi leksemalarning leksik-semantik xususiyatlari kontrastiv yondashuv asosida tahlil qilinadi. Rang nomlari faqat predmetning tashqi belgisini ifodalovchi birliklar emas, balki xalqning dunyoqarashi, madaniy tajribasi, estetik qarashlari va emotsional baholash mezonlarini aks ettiruvchi muhim til vositalaridir. Tadqiqotda o‘zbek tilidagi oq, qora, qizil, ko‘k, yashil, sariq kabi leksemalar ingliz tilidagi white, black, red, blue, green, yellow birliklari bilan qiyoslanadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, ikki tilda rang bildiruvchi so‘zlarning asosiy denotativ ma’nolari o‘xshash bo‘lsa-da, ularning ko‘chma, ramziy, frazeologik va madaniy ma’nolarida sezilarli farqlar mavjud.

Ключевые слова

frazeologiya ingliz tili kontrastiv tahlil ko‘chma ma’no leksik semantika madaniy semantika o‘zbek tili rang leksemalari

Версии на других языках

Русский
В данной работе на основе контрастивного подхода анализируются лексико-семантические особенности цветообозначающих лексем в узбекском и английском языках. Названия цветов представляют собой не только языковые единицы, обозначающие внешние признаки предметов, но и важные средства отражения мировоззрения народа, его культурного опыта, эстетических взглядов и эмоционально-оценочных представлений. В исследовании сопоставляются узбекские лексемы oq, qora, qizil, ko‘k, yashil, sariq с английскими white, black, red, blue, green, yellow. Результаты исследования показывают, что, несмотря на сходство основных денотативных значений цветообозначающих слов в обоих языках, их переносные, символические, фразеологические и культурные значения существенно различаются.
английский язык контрастивный анализ культурная семантика лексическая семантика переносное значение узбекский язык фразеология цветообозначающие лексемы
English
This paper analyzes the lexical and semantic features of color-denoting lexemes in the Uzbek and English languages using a contrastive approach. Color terms are not merely linguistic units expressing the external characteristics of objects; they also serve as important means of reflecting a nation's worldview, cultural experience, aesthetic values, and emotional evaluations. The study compares the Uzbek lexemes oq, qora, qizil, ko‘k, yashil, and sariq with their English counterparts white, black, red, blue, green, and yellow. The findings indicate that although the basic denotative meanings of color terms are similar in both languages, significant differences exist in their figurative, symbolic, phraseological, and cultural meanings.
English language Uzbek language color lexemes contrastive analysis cultural semantics figurative meaning lexical semantics phraseology

Список литературы

1. Арнольд И.В. Лексикология современного английского языка. — Москва: Высшая школа, 1986. — 295 с.
2. Апресян Ю.Д. Лексическая семантика: синонимические средства языка. — Москва: Наука, 1974. — 367 с.
3. Ҳожиев А. Тилшунослик терминларининг изоҳли луғати. — Тошкент: Ўзбекистон Миллий энциклопедияси, 2002. — 168 б.
4. Раҳматуллаев Ш. Ҳозирги адабий ўзбек тили. — Тошкент: Университет, 2006. — 464 б.
5. Сафаров Ш. Когнитив тилшунослик. — Жиззах: Сангзор, 2006. — 92 б.
6. Cruse D.A. Lexical Semantics. — Cambridge: Cambridge University Press, 1986. — 310 p.
7. Lyons J. Semantics. Vol. 1. — Cambridge: Cambridge University Press, 1977. — 371 p.
8. Palmer F.R. Semantics. — Cambridge: Cambridge University Press, 1981. — 221 p.