Ta'lim ufqlari

Ta'lim ufqlari

ilmiy-uslubiy jurnal

ISSN Online: — DOI: 10.5281/zenodo.xxxxx Открытый доступ Рецензируемый
Главная › Журналы › Ta'lim ufqlari › Joriy son
Oʻzbekcha

O‘ZBEK VA INGLIZ ADABIYOTLARIDA MILLIY O‘ZLIK KONSEPSIYASINING BADIIY IFODASI: “O‘TKAN KUNLAR” VA “HENRY V” ASARLARI MISOLIDA

Дата публикации
30.09.2026
Журнал
Ta'lim ufqlari
Выпуск
Ta'lim ufqlari ilmiy-uslubiy jurnali 2-son
Страницы
240-249
DOI
10.5281/zenodo.23882797

Авторы

Аннотация

Mazkur maqolada milliy o‘zlik konsepsiyasining o‘zbek va ingliz adabiyotidagi badiiy ifodasi qiyosiy-tipologik yondashuv asosida tadqiq etiladi. Tadqiqotning asosiy obyekti sifatida Abdulla Qodiriyning “O‘tkan kunlar” romani hamda William Shakespeare’ning “Henry V” tarixiy dramasi tanlangan. Milliy o‘zlik tushunchasi tarixiy xotira, til, madaniy qadriyatlar, hududiy tasavvur, jamoaviy mansublik, “o‘z” va “boshqa” obrazlari hamda shaxs va jamiyat munosabatlari kabi komponentlar orqali tahlil qilinadi. Benedict Anderson, Anthony D. Smith va Stuart Hallning millat, milliy identitet va madaniy o‘zlik haqidagi nazariy qarashlari metodologik asos sifatida qo‘llanadi. Qiyosiy tahlil natijalari shuni ko‘rsatadiki, har ikki asarda milliy o‘zlik tayyor va o‘zgarmas hodisa sifatida emas, balki tarixiy tajriba, til, xotira, qadriyat va ijtimoiy munosabatlar orqali shakllanadigan jarayon sifatida namoyon bo‘ladi. Biroq Qodiriyda milliy o‘zlik ko‘proq tarixiy-madaniy xotirani tiklash, ma’rifat va ichki ijtimoiy muammolarni anglash bilan bog‘lansa, Shakespeare asarida u jamoaviy birlik, siyosiy nutq, umumiy tarixiy tasavvur va “English” mansubligi atrofida shakllanadi

Ключевые слова

milliy identitet milliy o‘zlik qiyosiy adabiyotshunoslik tarixiy xotira til madaniy identitet milliy xarakter Abdulla Qodiriy “O‘tkan kunlar” William Shakespeare “Henry V”

Версии на других языках

Русский
В статье на основе сравнительно-типологического подхода исследуется художественное выражение концепции национальной идентичности в узбекской и английской литературах. В качестве основного материала выбраны роман Абдуллы Кадыри «Минувшие дни» («O‘tkan kunlar») и историческая драма Уильяма Шекспира «Генрих V» («Henry V»). Национальная идентичность рассматривается через историческую память, язык, культурные ценности, территориальные представления, чувство коллективной принадлежности, противопоставление «своего» и «чужого», а также взаимоотношения личности и общества. Теоретико-методологическую основу составляют концепции Бенедикта Андерсона, Энтони Д. Смита и Стюарта Холла. Сопоставительный анализ показывает, что в обоих произведениях национальная идентичность представлена не как неизменная данность, а как процесс, формируемый историческим опытом, языком, памятью, ценностями и социальными отношениями. Вместе с тем у Кадыри национальная идентичность преимущественно связана с историко-культурной памятью, просвещением и осмыслением внутренних общественных противоречий, тогда как у Шекспира она выражается через коллективное единство, политический дискурс, общую историческую память и представление об английской принадлежности.
историческая память национальная идентичность сравнительное литературоведение язык культурная идентичность национальный характер Абдулла Кадыри «O‘tkan kunlar» Уильям Шекспир «Henry V»
English
This article examines the artistic representation of the concept of national identity in Uzbek and English literature through a comparative-typological approach. The primary texts are Abdulla Qodiriy’s novel O‘tkan kunlar (Days Gone By) and William Shakespeare’s history play Henry V. National identity is analysed through such components as historical memory, language, cultural values, territorial imagination, collective belonging, representations of the self and the other, and the relationship between the individual and society. The theoretical and methodological framework draws on the works of Benedict Anderson, Anthony D. Smith, and Stuart Hall. The comparative analysis demonstrates that in both texts national identity is represented not as a fixed and homogeneous condition but as a process constructed through historical experience, language, memory, values, and social relations. At the same time, Qodiriy’s representation of national identity is primarily connected with historical-cultural memory, enlightenment, and the recognition of internal social contradictions, whereas Shakespeare’s play constructs English belonging through collective unity, political rhetoric, shared historical imagination, and the idea of Englishness
comparative literature historical memory language national identity cultural identity national character Abdulla Qodiriy O‘tkan kunlar William Shakespeare Henry V

Список литературы

1. Anderson B. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. — London: Verso, 1983.
2. Smith A. D. Myths and Memories of the Nation. — Oxford: Oxford University Press, 1999.
3. Hall S. Cultural Identity and Diaspora // Identity: Community, Culture, Difference / ed. J. Rutherford. — London: Lawrence & Wishart, 1990. — P. 222–237.
4. Qodiriy A. O‘tkan kunlar. — Toshkent: Sharq, 2004.
5. Soatova N. I. National Literary Tradition in Uzbek Novel Writing (On the Example of Abdulla Qodiriy’s Novel “O‘tkan Kunlar” / “Days Gone By”) // European International Journal of Philological Sciences. — 2025. — Vol. 5, Issue 5. — P. 32–36.
6. Seargeant P. Ideologies of English in Shakespeare’s Henry V // Language and Literature. — 2009. — Vol. 18, No. 1. — P. 86–100.
7. Culpeper J., Findlay A. National identities in the context of Shakespeare’s Henry V: Exploring contemporary understandings through collocations // Language and Literature. — 2020. — Vol. 29, No. 3. — P. 203–222.
8. Hunt C. C. T. The Origins of National Identity in Shakespeare’s Henry V // Perspectives on Political Science. — 2007. — Vol. 36, No. 3. — P. 133–140.