Oʻzbekcha
O‘SIMLIK XOMASHYOSIDAN BIOLOGIK FAOL POLIFENOL BIRIKMALARINI AJRATIB OLISHDA RESURS TEJAMKOR VA EKOLOGIK XAVFSIZ TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISH
Дата публикации
14.11.2026
Журнал
Обеспечение макроэкономической стабильности и национального устойчивого развития в условиях зелёной экономики: проблемы и решения
Выпуск
Обеспечение макроэкономической стабильности и национального устойчивого развития в условиях зелёной экономики: проблемы и решения
Аннотация
Mazkur tezisda o‘simlik xomashyosidan biologik faol polifenol birikmalarini ajratib olishda resurs tejamkor va ekologik xavfsiz texnologiyalardan foydalanishning ilmiy-amaliy jihatlari yoritilgan. Polifenol birikmalarning tabiiy antioksidant va biologik faolligi, ularni ajratib olishda qo‘llaniladigan an’anaviy hamda zamonaviy ekstraksiya usullarining afzalliklari va cheklovlari tahlil qilingan. Shuningdek, suv va etanol kabi nisbatan xavfsiz erituvchilardan foydalanish, ekstraksiya jarayonlarini optimallashtirish hamda energiya va xomashyo sarfini kamaytirish orqali ekologik barqarorlikni ta’minlash imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan.
Ключевые слова
o‘simlik xomashyosi
polifenollar
biologik faol birikmalar
yashil ekstraksiya
resurs tejamkor texnologiyalar
antioksidant faollik
ekologik barqarorlik
Русский
В данной тезисной работе рассмотрены научно-практические аспекты применения ресурсосберегающих и экологически безопасных технологий для извлечения биологически активных полифенольных соединений из растительного сырья. Проанализированы биологическая и антиоксидантная активность полифенолов, преимущества и ограничения традиционных и современных методов экстракции. Особое внимание уделено использованию относительно безопасных растворителей, таких как вода и этанол, оптимизации процессов экстракции, а также снижению расхода энергии и сырья для обеспечения экологической устойчивости
растительное сырьё
полифенолы
биологически активные соединения
зелёная экстракция
ресурсосберегающие технологии
антиоксидантная активность
экологическая устойчивость
English
This thesis examines the scientific and practical aspects of applying resource-efficient and environmentally friendly technologies for extracting biologically active polyphenolic compounds from plant materials. The biological and antioxidant properties of polyphenols, as well as the advantages and limitations of conventional and modern extraction methods, are analyzed. Particular attention is paid to the use of relatively safe solvents, such as water and ethanol, optimization of extraction processes, and reduction of energy and raw material consumption to promote environmental sustainability
plant materials
polyphenols
biologically active compounds
green extraction
resource-efficient technologies
antioxidant activity
environmental sustainability
1. Ameer K., Shahbaz H.M., Kwon J.H. Green Extraction Methods for Polyphenols from Plant Matrices and Their Byproducts: A Review. Comprehensive Reviews in Food Science and Food Safety. 2017. Vol. 16, No. 2. P. 295–315. DOI: 10.1111/1541-4337.12253.
2. Chemat F., Vian M.A., Cravotto G. Green Extraction of Natural Products: Concept and Principles. International Journal of Molecular Sciences. 2012. Vol. 13. P. 8615–8627.
3. Puri M., Sharma D., Barrow C.J. Enzyme-Assisted Extraction of Bioactives from Plants. Trends in Biotechnology. 2012. Vol. 30, No. 1. P. 37–44.
4. Alara O.R., Abdurahman N.H., Ukaegbu C.I. Extraction of Phenolic Compounds: A Review. Current Research in Food Science. 2021. Vol. 4. P. 200–214.
5. Latest Advances in Green Extraction of Polyphenols from Plants, Foods and Food By-Products. Molecules. 2025. Vol. 30. (Review article).
6. Chemat F., Abert Vian M., Fabiano-Tixier A.S., Nutrizio M., Režek Jambrak A., Munekata P.E.S., Lorenzo J.M., Barba F.J., Binello A., Cravotto G. A Review of Sustainable and Intensified Techniques for Extraction of Food and Natural Products. Green Chemistry. 2020. Vol. 22. P. 2325–2353.