Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari

Namangan davlat pedagogika instituti hamda G.V. Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universitetining Toshkent shahri filiali hamkorligida joriy yilning 10-avgust kuni "Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari" mavzusidagi II an’anaviy Respublika miqyosidagi konferensiya o‘tkazilishi rejalashtirilgan.

1+ Выпуски
190+ Статьи
187+ Участники
Oʻzbekcha

MILLIY XOSLANGAN LISONIY BIRLIKLARNI TIL KORPUSIDA TEGLASHNING METODOLOGIK ASOSLARI

Дата публикации
25.08.2026
Журнал
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Выпуск
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Страницы
645-647
DOI
10.5281/zenodo.21935189

Авторы

Аннотация

Korpus tilning real kommunikativ amaliyotdagi holatini namoyon etishi lozim. Korpus reprezentativ bo‘lishi uchun u tilning turli registrlari, janrlari, kommunikativ vaziyatlari va funksional uslublarini mutanosib ravishda qamrab olishi shart. Ya’ni korpusning reprezentativlik darajasi tanlovning sifat ko‘rsatkichlariga bevosita bog‘liqdir – millionlab so‘zlardan iborat korpus ham noto‘g‘ri tanlangan material asosida tuzilgan bo‘lsa, reprezentativ hisoblanmaydi. Aksincha, metodologik jihatdan puxta tanlangan nisbatan kichik korpus ishonchli natijalar berishi mumkin. Korpus tarkibiga kiritiladigan matnlar maqsadli tanlov, sathli tanlov, tasodifiy tanlov yoki kombinatsiyalashgan tanlov usullari asosida shakllantirilishi mumkin. Sathli tanlov usulo matnlarni oldindan belgilangan parametrlar janr, davr, muallif, auditoriya, kommunikativ vazifa, geografik hudud va boshqa mezonlar asosida mutanosib taqsimlash imkonini berishi statistik jihatdan aniq xulosalar shakllantirishda muhim xususiyat hisoblanadi. Korpus tarkibidagi turli tipdagi matnlarning nisbiy ulushi ilmiy asoslangan mezonlarga muvofiq taqsimlanishi uning muvozanatliligini anglatadi.

Ключевые слова

Muvozanatlilik

Список литературы

1. Abjalova M. O‘zbek tili milliy korpusida so‘zshaklni leksikografik baza asosida qidiruv imkoniyatlari // “Kompyuter lingvistikasi: muammolar, yechim, istiqbollar” Respublika I ilmiy-texnikaviy konferensiyasi. – 2021. – B. 12–17.
2. Biber D. Representativeness in Corpus Design // Literary and Linguistic Computing. – 1993. – Vol. 8, No. 4. – P. 243–257.
3. McEnery T., Hardie A. Corpus Linguistics: Method, Theory and Practice. – Cambridge: Cambridge University Press, 2012. – 294 p.
4. Po‘latov A. Kompyuter lingvistikasi. – Toshkent: Akademnashr, 2011. – 160 b.
5. Sinclair J. Corpus, Concordance, Collocation. – Oxford: Oxford University Press, 1991. – 179 p.
6. Zaxarov V., Mengliyev B., Xamroyeva Sh., Xoliyorov O‘. Korpus lingvistikasi: o‘quv qo‘llanma. – Toshkent, 2021. – 164 b