Oʻzbekcha
MILLIY MA’LUMOTLAR MARKAZLARINI (DATA CENTER) YARATISHDA TEXNOLOGIK VA IQTISODIY YONDASHUVLAR
Дата публикации
23.06.2026
Журнал
Концептуальные основы фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в трансформации педагогического образования и воспитания
Выпуск
Сборник материалов международной научно-практической конференции на тему: «Концептуальные основы фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в трансформации педагогического образования и воспитания»
Аннотация
Mazkur maqolada milliy ma’lumotlar markazlarini tashkil etish va rivojlantirish jarayonida qo‘llaniladigan zamonaviy texnologik hamda iqtisodiy yondashuvlar tahlil qilingan. Raqamli iqtisodiyotning jadallashuvi, katta hajmdagi ma’lumotlar oqimining ortishi va davlat hamda xususiy sektor faoliyatida axborot tizimlarining integratsiyalashuvi ma’lumotlar markazlariga bo‘lgan ehtiyojni sezilarli ravishda oshirmoqda. Tadqiqot doirasida ma’lumotlar markazlarini yaratishda server infratuzilmasi, bulutli texnologiyalar, energiya samaradorligi, kiberxavfsizlik va ma’lumotlarni uzluksiz saqlash masalalari ilmiy jihatdan yoritilgan. Shu bilan birga, ma’lumotlar markazlarini moliyalashtirish, investitsiya jalb qilish, operatsion xarajatlarni optimallashtirish va davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarining iqtisodiy samaradorligi ko‘rib chiqilgan. Tadqiqot natijasida O‘zbekiston sharoitida milliy data center ekotizimini shakllantirish bo‘yicha ilmiy-nazariy va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Ключевые слова
bulutli texnologiyalar
data center
davlat-xususiy sheriklik
energiya samaradorligi
investitsiya
kiberxavfsizlik
ma’lumotlar markazi
raqamlashtirish
raqamli iqtisodiyot
server infratuzilmasi
Русский
ТЕХНОЛОГИЧЕСКИЕ И ЭКОНОМИЧЕСКИЕ ПОДХОДЫ К СОЗДАНИЮ НАЦИОНАЛЬНЫХ ЦЕНТРОВ ОБРАБОТКИ ДАННЫХ
В данной статье проанализированы современные технологические и экономические подходы к созданию и развитию национальных центров обработки данных. Ускорение цифровой экономики, рост объемов данных и интеграция информационных систем в государственном и частном секторах значительно повышают потребность в центрах обработки данных. В рамках исследования научно освещены вопросы серверной инфраструктуры, облачных технологий, энергоэффективности, кибербезопасности и обеспечения непрерывности хранения данных. Наряду с этим рассмотрены вопросы финансирования, привлечения инвестиций, оптимизации операционных затрат и экономической эффективности механизмов государственно-частного партнерства. По результатам исследования разработаны научно-теоретические и практические рекомендации по формированию национальной экосистемы data center в условиях Узбекистана.
data center
государственно-частное партнерство
инвестиции
кибербезопасность
облачные технологии
серверная инфраструктура
центр обработки данных
цифровая экономика
цифровизация
энергоэффективность
English
TECHNOLOGICAL AND ECONOMIC APPROACHES TO ESTABLISHING NATIONAL DATA CENTERS
This article analyzes modern technological and economic approaches to the establishment and development of national data centers. The acceleration of the digital economy, increasing large-scale data flows, and the integration of information systems in public and private sectors significantly increase the demand for data centers. The research scientifically examines issues related to server infrastructure, cloud technologies, energy efficiency, cybersecurity, and data continuity in the creation of data centers. In addition, the study considers economic efficiency issues such as financing models, investment attraction, operational cost optimization, and public-private partnership mechanisms. Based on the findings, scientific and practical recommendations are proposed for the formation of a national data center ecosystem in Uzbekistan.
cloud computing
cybersecurity
data center
digital economy
digital transformation
energy efficiency
information systems
investment
public-private partnership
server infrastructure
1. ITU. (2020). Digital Infrastructure Policy and Regulation. Geneva: International Telecommunication Union.
2. World Bank. (2021). World Development Report 2021: Data for Better Lives. Washington, DC.
3. Hennessy, J. L., & Patterson, D. A. (2019). Computer Architecture: A Quantitative Approach. Morgan Kaufmann.
4. Barroso, L. A., & Hölzle, U. (2009). The Datacenter as a Computer: An Introduction to the Design of Warehouse-Scale Machines. Morgan & Claypool.
5. Koomey, J. G. (2011). Growth in Data Center Electricity Use 2005–2010. Analytics Press.
6. Uptime Institute. (2018). Data Center Tier Standard: Topology.
7. Armbrust, M., et al. (2010). Above the Clouds: A Berkeley View of Cloud Computing. University of California, Berkeley.
8. International Energy Agency. (2022). Data Centres and Data Transmission Networks.
9. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining qarori. (2020). Raqamli O‘zbekiston – 2030 strategiyasi.
10. Cisco. (2020). Global Cloud Index Report.
11. IDC. (2021). Data Center Trends and Future Outlook.
12. Gartner. (2022). IT Infrastructure and Operations Report.
13. OECD. (2019). Going Digital: Shaping Policies, Improving Lives.
14. McKinsey Global Institute. (2021). The Future of Data Centers.