Oʻzbekcha
MAKTAB DAVOMATINI BOSHQARISHDA ELEKTRON MONITORING TIZIMLARINI JORIY ETISH ISTIQBOLLARI
Дата публикации
29.10.2026
Журнал
Республиканская научно-практическая конференция на тему «Цифровая и педагогическая трансформация и исследовательские модели современного образования»
Выпуск
Республиканская научно-практическая конференция на тему «Цифровая и педагогическая трансформация и исследовательские модели современного образования»
Аннотация
Maqolada maktab davomatini boshqarishda elektron monitoring tizimlarini joriy etishning nazariy asoslari, tipologiyasi va istiqbollari tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy tezisi shundan iboratki, elektron davomat monitoringining texnik muammosi allaqachon hal etilgan boʻlib, hal etilmagan muammo institutsional tabiatga ega: tizimning qiymati oʻlchash aniqligi bilan emas, axborotning harakat qila oladigan shaxsga yetib borish tezligi va uni qoʻllashning ishonch shart-sharoitlari bilan belgilanadi. Ishda tizimlarning toʻrt turli tipologiyasi asoslanib, javob vaqti koʻrsatkichi tizim samaradorligining asosiy oʻlchovi sifatida taklif etiladi, nazorat va ishonch dilemmasi tahlil qilinadi hamda shaxsga doir maʼlumotlar himoyasining huquqiy asoslari koʻrib chiqiladi. Joriy etishning tipik muvaffaqiyatsizlik sabablari tizimlashtirilib, Oʻzbekiston sharoitida bosqichma-bosqich joriy etishning uch bosqichli modeli ishlab chiqiladi.
Ключевые слова
elektron davomat monitoringi
elektron jurnal
innovatsiyalarning tarqalishi
javob vaqti
joriy etish bosqichlari
maktab boshqaruvi
maʼlumotlar himoyasi
nazorat va ishonch
pedagogik monitoring
raqamli taʼlim muhiti
shaxsga doir maʼlumotlar
taʼlim raqamlashtirish
texnologiyani qabul qilish
tizim samaradorligi
Русский
В статье анализируются теоретические основы, типология и перспективы внедрения систем электронного мониторинга посещаемости в управлении школьной посещаемостью. Основной тезис исследования заключается в том, что техническая проблема электронного мониторинга посещаемости уже решена, тогда как нерешённая проблема носит институциональный характер: ценность системы определяется не точностью измерения, а скоростью передачи информации лицу, способному принять соответствующие меры, и условиями доверия, необходимыми для её использования. В работе обосновывается типология систем, включающая четыре типа, показатель времени реагирования предлагается в качестве основного критерия эффективности системы, анализируется дилемма контроля и доверия, а также рассматриваются правовые основы защиты персональных данных. Систематизированы типичные причины неудачного внедрения систем и разработана трёхэтапная модель их поэтапного внедрения в условиях Узбекистана.
время реагирования
защита данных
контроль и доверие
педагогический мониторинг
персональные данные
принятие технологий
распространение инноваций
управление школой
цифровая образовательная среда
цифровизация образования
электронный журнал
электронный мониторинг посещаемости
этапы внедрения
эффективность системы.
English
The article analyzes the theoretical foundations, typology, and prospects of implementing electronic attendance monitoring systems in school attendance management. The central thesis of the study is that the technical challenge of electronic attendance monitoring has already been resolved, while the remaining challenge is institutional in nature: the value of a system is determined not by measurement accuracy, but by the speed at which information reaches a person capable of taking action and by the trust conditions necessary for its effective use. The study establishes a four-type typology of attendance monitoring systems, proposes response time as the primary measure of system effectiveness, examines the dilemma between control and trust, and reviews the legal foundations for personal data protection. Typical causes of implementation failure are systematized, and a three-stage model for the gradual implementation of electronic attendance monitoring systems in Uzbekistan is developed.
control and trust
data protection
diffusion of innovations
digital learning environment
digitalization of education
electronic attendance monitoring
electronic register
implementation stages
pedagogical monitoring
personal data
response time
school management
system effectiveness.
technology adoption
1. Williamson B. Big Data in Education: The Digital Future of Learning, Policy and Practice. — London: SAGE Publications, 2017. — 256 p.
2. Ergashbaev S. Oʻzbekiston sharoitida uzluksiz taʼlim tizimi orqali yoshlarning maʼnaviy dunyoqarashini rivojlantirish // Объединяя студентов: межвузовский научный диалог. — 2025. — Т. 1, № 1. — С. 314—316.
3. Venkatesh V., Morris M.G., Davis G.B., Davis F.D. User acceptance of information technology: toward a unified view // MIS Quarterly. — 2003. — Vol. 27, № 3. — P. 425—478.
4. Rogers E.M. Diffusion of Innovations. — 5th ed. — New York: Free Press, 2003. — 551 p.
5. Ergashbayev S. Uzluksiz taʼlim tashkil etish orqali yoshlarning maʼnaviy-falsafiy dunyoqarashini yuksaltirish // Bulletin of Contemporary Researches: Multidisciplinary. — 2025. — Vol. 1, № 1. — P. 10—13.
6. Selwyn N. Data entry: towards the critical study of digital data and education // Learning, Media and Technology. — 2015. — Vol. 40, № 1. — P. 64—82.
7. Fullan M. The New Meaning of Educational Change. — 5th ed. — New York: Teachers College Press, 2016. — 338 p.
8. Oʻzbekiston Respublikasining «Shaxsga doir maʼlumotlar toʻgʻrisida»gi Qonuni, 2019-yil 2-iyul, № OʻRQ-547 // Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami. — Toshkent, 2019.
9. Mirzaolimjon ogʻli M.M., Shohbozbek E. Yangi Oʻzbekistonning taʼlim siyosati va universitetlarning yangi modellari // Pedagogik islohotlar va ularning yechimlari. — 2025. — Vol. 16, № 01. — B. 325—328.
10. Balfanz R., Herzog L., Mac Iver D.J. Preventing student disengagement and keeping students on the graduation path in urban middle-grades schools // Educational Psychologist. — 2007. — Vol. 42, № 4. — P. 223—235.