Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Выпуски
167+ Статьи
172+ Участники
Oʻzbekcha

INGLIZ TILINI O‘ZLASHTIRISH JARAYONIDA ONA TILINING LINGVODIDAKTIK O‘RNI: O‘ZBEK TILI MISOLIDA

Дата публикации
14.10.2026
Журнал
Filologiyaning dolzarb masalalari
Выпуск
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Страницы
758-789
DOI
10.5281/zenodo.23892665

Авторы

Аннотация

Mazkur tezisda ingliz tilini o‘rganish jarayonida ona tili, xususan, o‘zbek tilining o‘rni va ahamiyati lingvodidaktik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Ona tilining chet tilini o‘zlashtirishga ijobiy va salbiy ta’siri, ya’ni lingvistik transfer va interferensiya hodisalari fonetika, grammatika, leksika va pragmatika darajalarida misollar asosida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, chet tili darslarida ona tilidan maqsadli va me’yorida foydalanish masalasi zamonaviy nazariyalar, jumladan, lingvistik o‘zaro bog‘liqlik gipotezasi va translingvizm konsepsiyasi asosida yoritiladi. Tezis xulosalari ingliz tili o‘qituvchilari uchun qiyosiy yondashuvga asoslangan samarali o‘qitish usullarini tanlashda amaliy ahamiyatga ega.

Ключевые слова

chet tilini o‘qitish metodikasi ingliz tili interferensiya ona tili o‘zbek tili lingvistik transfer qiyosiy yondashuv translingvizm

Версии на других языках

Русский
В данных тезисах с лингводидактической точки зрения анализируются роль и значение родного, в частности узбекского, языка в процессе изучения английского языка. На примерах фонетического, грамматического, лексического и прагматического уровней рассматривается положительное и отрицательное влияние родного языка на овладение иностранным, то есть явления лингвистического переноса и интерференции. Вопрос о целенаправленном и умеренном использовании родного языка на занятиях по иностранному языку освещается с опорой на современные теории, в том числе гипотезу языковой взаимозависимости и концепцию транслингвизма. Выводы тезисов имеют практическое значение для преподавателей английского языка при выборе эффективных методов обучения, основанных на сопоставительном подходе.
английский язык интерференция родной язык узбекский язык языковой перенос сопоставительный подход транслингвизм методика преподавания иностранного языка.
English
These theses analyse, from a linguodidactic perspective, the role and significance of the mother tongue, specifically Uzbek, in the process of learning English. The positive and negative influence of the first language on the acquisition of a foreign language, namely the phenomena of language transfer and interference, is examined with examples at the phonetic, grammatical, lexical and pragmatic levels. The question of the purposeful and moderate use of the mother tongue in foreign language classes is also discussed on the basis of modern theories, including the linguistic interdependence hypothesis and the concept of translanguaging. The conclusions are of practical value for English teachers in choosing effective teaching methods based on a contrastive approach.
English language Uzbek language interference language transfer mother tongue contrastive approach translanguaging foreign language teaching methodology.

Список литературы

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 10-dekabrdagi “Chet tillarni o‘rganish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-1875-son qarori.
2. Atkinson D. The mother tongue in the classroom: a neglected resource? // ELT Journal. – 1987. – Vol. 41, No. 4. – P. 241–247.
3. Butzkamm W., Caldwell J.A.W. The Bilingual Reform: A Paradigm Shift in Foreign Language Teaching. – Tübingen: Narr, 2009.
4. Cook V. Using the first language in the classroom // Canadian Modern Language Review. – 2001. – Vol. 57, No. 3. – P. 402–423.
5. Cummins J. Linguistic interdependence and the educational development of bilingual children // Review of Educational Research. – 1979. – Vol. 49, No. 2. – P. 222–251.
6. Ellis R. The Study of Second Language Acquisition. 2nd ed. – Oxford: Oxford University Press, 2008.
7. García O., Li Wei. Translanguaging: Language, Bilingualism and Education. – Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2014.
8. Hall G., Cook G. Own-language use in language teaching and learning // Language Teaching. – 2012. – Vol. 45, No. 3. – P. 271–308.
9. Jalolov J.J. Chet til o‘qitish metodikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2012.
10. Krashen S.D. Principles and Practice in Second Language Acquisition. – Oxford: Pergamon Press, 1982.
11. Lado R. Linguistics Across Cultures: Applied Linguistics for Language Teachers. – Ann Arbor: University of Michigan Press, 1957.
12. Odlin T. Language Transfer: Cross-Linguistic Influence in Language Learning. – Cambridge: Cambridge University Press, 1989.
13. Swan M. The influence of the mother tongue on second language vocabulary acquisition and use // Vocabulary: Description, Acquisition and Pedagogy / Ed. by N. Schmitt, M. McCarthy. – Cambridge: Cambridge University Press, 1997. – P. 156–180.
14. Буранов Дж.Б. Сравнительная типология английского и тюркских языков. – М.: Высшая школа, 1983.