Oʻzbekcha
INGLIZ TILINI O‘ZLASHTIRISH JARAYONIDA ONA TILINING LINGVODIDAKTIK O‘RNI: O‘ZBEK TILI MISOLIDA
Jurnal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Nashr
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Annotatsiya
Mazkur tezisda ingliz tilini o‘rganish jarayonida ona tili, xususan, o‘zbek tilining o‘rni va ahamiyati lingvodidaktik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Ona tilining chet tilini o‘zlashtirishga ijobiy va salbiy ta’siri, ya’ni lingvistik transfer va interferensiya hodisalari fonetika, grammatika, leksika va pragmatika darajalarida misollar asosida ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, chet tili darslarida ona tilidan maqsadli va me’yorida foydalanish masalasi zamonaviy nazariyalar, jumladan, lingvistik o‘zaro bog‘liqlik gipotezasi va translingvizm konsepsiyasi asosida yoritiladi. Tezis xulosalari ingliz tili o‘qituvchilari uchun qiyosiy yondashuvga asoslangan samarali o‘qitish usullarini tanlashda amaliy ahamiyatga ega.
Kalit so‘zlar
chet tilini o‘qitish metodikasi
ingliz tili
interferensiya
ona tili
o‘zbek tili
lingvistik transfer
qiyosiy yondashuv
translingvizm
Русский
В данных тезисах с лингводидактической точки зрения анализируются роль и значение родного, в частности узбекского, языка в процессе изучения английского языка. На примерах фонетического, грамматического, лексического и прагматического уровней рассматривается положительное и отрицательное влияние родного языка на овладение иностранным, то есть явления лингвистического переноса и интерференции. Вопрос о целенаправленном и умеренном использовании родного языка на занятиях по иностранному языку освещается с опорой на современные теории, в том числе гипотезу языковой взаимозависимости и концепцию транслингвизма. Выводы тезисов имеют практическое значение для преподавателей английского языка при выборе эффективных методов обучения, основанных на сопоставительном подходе.
английский язык
интерференция
родной язык
узбекский язык
языковой перенос
сопоставительный подход
транслингвизм
методика преподавания иностранного языка.
English
These theses analyse, from a linguodidactic perspective, the role and significance of the mother tongue, specifically Uzbek, in the process of learning English. The positive and negative influence of the first language on the acquisition of a foreign language, namely the phenomena of language transfer and interference, is examined with examples at the phonetic, grammatical, lexical and pragmatic levels. The question of the purposeful and moderate use of the mother tongue in foreign language classes is also discussed on the basis of modern theories, including the linguistic interdependence hypothesis and the concept of translanguaging. The conclusions are of practical value for English teachers in choosing effective teaching methods based on a contrastive approach.
English language
Uzbek language
interference
language transfer
mother tongue
contrastive approach
translanguaging
foreign language teaching methodology.
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2012-yil 10-dekabrdagi “Chet tillarni o‘rganish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-1875-son qarori.
2. Atkinson D. The mother tongue in the classroom: a neglected resource? // ELT Journal. – 1987. – Vol. 41, No. 4. – P. 241–247.
3. Butzkamm W., Caldwell J.A.W. The Bilingual Reform: A Paradigm Shift in Foreign Language Teaching. – Tübingen: Narr, 2009.
4. Cook V. Using the first language in the classroom // Canadian Modern Language Review. – 2001. – Vol. 57, No. 3. – P. 402–423.
5. Cummins J. Linguistic interdependence and the educational development of bilingual children // Review of Educational Research. – 1979. – Vol. 49, No. 2. – P. 222–251.
6. Ellis R. The Study of Second Language Acquisition. 2nd ed. – Oxford: Oxford University Press, 2008.
7. García O., Li Wei. Translanguaging: Language, Bilingualism and Education. – Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2014.
8. Hall G., Cook G. Own-language use in language teaching and learning // Language Teaching. – 2012. – Vol. 45, No. 3. – P. 271–308.
9. Jalolov J.J. Chet til o‘qitish metodikasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2012.
10. Krashen S.D. Principles and Practice in Second Language Acquisition. – Oxford: Pergamon Press, 1982.
11. Lado R. Linguistics Across Cultures: Applied Linguistics for Language Teachers. – Ann Arbor: University of Michigan Press, 1957.
12. Odlin T. Language Transfer: Cross-Linguistic Influence in Language Learning. – Cambridge: Cambridge University Press, 1989.
13. Swan M. The influence of the mother tongue on second language vocabulary acquisition and use // Vocabulary: Description, Acquisition and Pedagogy / Ed. by N. Schmitt, M. McCarthy. – Cambridge: Cambridge University Press, 1997. – P. 156–180.
14. Буранов Дж.Б. Сравнительная типология английского и тюркских языков. – М.: Высшая школа, 1983.