Концептуальные основы фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в трансформации педагогического образования и воспитания

Mazkur “Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug'i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, 2026-yil 23-iyun kuni Namangan davlat pedagogika instituti Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo'limi tomonidan o'tkazilgan.

1+ Выпуски
228+ Статьи
260+ Участники
Oʻzbekcha

ALGORITMIK VA TANQIDIY FIKRLASH INTEGRATSIYASI ASOSIDA KOGNITIV-LINGVISTIK KOMPETENSIYALARNI RIVOJLANTIRISH (PROMPT YOZISHNI O‘RGATISH METODIKASI

Дата публикации
23.06.2026
Журнал
Концептуальные основы фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в трансформации педагогического образования и воспитания
Выпуск
Сборник материалов международной научно-практической конференции на тему: «Концептуальные основы фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в трансформации педагогического образования и воспитания»
Страницы
423-426
DOI
10.5281/zenodo.21166261

Авторы

Аннотация

Ushbu maqolada oliy ta’lim muassasalari talabalari va o‘qituvchilarida algoritmik hamda tanqidiy fikrlashni birlashtirish orqali kognitiv-lingvistik kompetensiyalarni rivojlantirish muammosi ko‘rib chiqilgan. Sun’iy intellekt tizimlariga prompt (ko‘rsatma) yozish ko‘nikmasi zamonaviy raqamli savodxonlikning asosiy tarkibiy qismi sifatida tahlil etilgan. Tadqiqot natijasida talabalar uchun algoritmik tafakkur va tanqidiy tahlil uzviy bog‘liq holda prompt yozishga o‘rgatishning bosqichli metodikasi ishlab chiqilgan.

Ключевые слова

Sun’iy intellekt savodxonligi XXI asr ko‘nikmalari. algoritmik tafakkur kognitiv yuk kognitiv-lingvistik kompetensiya metakognitsiya prompt muhandisligi prompt yozish metodikasi raqamli ta’lim tanqidiy fikrlash ta’limda AI integratsiyasi

Версии на других языках

Русский
В данной статье рассматривается проблема развития когнитивно-лингвистических компетенций студентов и преподавателей высших учебных заведений посредством интеграции алгоритмического и критического мышления. Навык составления эффективных промптов (запросов) для систем искусственного интеллекта анализируется как ключевой компонент современной цифровой грамотности. По результатам исследования разработана поэтапная методика обучения написанию промптов с органичным сочетанием алгоритмического и критического мышления.
ИИ-грамотность алгоритмическое мышление интеграция ИИ в образование когнитивная нагрузка когнитивно-лингвистическая компетенция критическое мышление метакогниция методика написания промптов навыки XXI века. промпт-инжиниринг цифровое образование
English
This article addresses the problem of developing cognitive-linguistic competencies in higher education students and teachers through the integration of algorithmic and critical thinking. The skill of writing effective prompts for artificial intelligence systems is analyzed as a key component of modern digital literacy. As a result of the research, a step-by-step methodology for teaching prompt writing was developed with an organic combination of algorithmic and critical thinking.
21st-century skills. AI integration in education AI literacy algorithmic thinking cognitive load cognitive-linguistic competence critical thinking digital education metacognition prompt engineering prompt writing methodology

Список литературы

1. eCampus News. AI Prompt Engineering: A Critical New Skillset for 21st-Century Teachers. — eCampusnews.com. 2025. URL: https://www.ecampusnews.com/ai-in-education/2025/06/05/ai-prompt-engineering-a-critical-new-skillset/
2. Frontiers in Education. Integrating Computational Thinking in Children Aged 3 to 6: Challenges and Opportunities in Early Childhood Education. — Frontiers in Education. 2025. DOI: 10.3389/feduc.2025.1535135
3. Woo D.J., Wang D., Yung T., Guo K. Effects of a Prompt Engineering Intervention on Undergraduate Students' AI Self-Efficacy, AI Knowledge and Prompt Engineering Ability: A Mixed Methods Study. — arXiv. 2024. DOI: 10.48550/arXiv.2408.07302
4. Walter Y. Embracing the Future of Artificial Intelligence in the Classroom: The Relevance of AI Literacy, Prompt Engineering, and Critical Thinking in Modern Education. — International Journal of Educational Technology in Higher Education. 2024. Vol. 21(1). DOI: 10.1186/s41239-024-00448-3
5. Gattupalli S. et al. Prompt Literacy as an Enhancer of Students' Academic Writing. — ERIC. 2023. EJ1487601.
6. arxiv.org. Global Overview of Computational Thinking and Digital Tools for Teaching. — arXiv. 2025. URL: https://arxiv.org/html/2510.16847v1
7. Fan Y., Tang L., Le H. et al. Beware of Metacognitive Laziness: Effects of Generative Artificial Intelligence on Learning Motivation, Processes, and Performance. — British Journal of Educational Technology. 2025. Vol. 56(2). — Pp. 489–530.
8. Tour E. Conceptualizing and Operationalizing Prompt Literacy for English Language Learners. — Journal of Adolescent and Adult Literacy. 2025. DOI: 10.1002/jaal.70020
9. M.Bahromova Bloom taksonomiyasi va prompting: Sun’iy intellekt asrida yuqori darajali tafakkur ko‘nikmalarini shakllantirish. Ta’lim va taraqqiyot ilmiy-uslubiy jurnali. 2026-yil, 2-son. B. 1196-1204