Русский
ПОТЕНЦИАЛ ЭМОЦИОНАЛЬНОГО ИНТЕЛЛЕКТА В ФОРМИРОВАНИИ ПРОФЕССИОНАЛЬНОЙ ИДЕНТИЧНОСТИ БУДУЩИХ ПСИХОЛОГОВ
Issue
Ta'lim ufqlari ilmiy-uslubiy jurnali 2-son
Abstract
В статье рассматривается проблема взаимосвязи эмоционального интеллекта и профессиональной идентичности будущих психологов. Цель исследования — теоретический анализ потенциала эмоционального интеллекта как фактора формирования профессиональной идентичности студентов психологических специальностей. Раскрываются сущностные характеристики понятий «эмоциональный интеллект» и «профессиональная идентичность», анализируются психологические механизмы влияния эмоционального интеллекта на процесс профессионального самоопределения. Обосновывается положение о том, что развитый эмоциональный интеллект способствует осознанию профессиональной роли, формированию эмпатической установки, эмоциональной устойчивости и рефлексивных способностей. Представлены педагогические условия развития эмоционального интеллекта в образовательном процессе вуза. Результаты могут быть использованы при разработке образовательных программ подготовки психологов.
Keywords
будущие психологи
высшее психологическое образование
профессиональная идентичность
профессиональная подготовка
профессиональное самоопределение
эмоциональная компетентность
эмоциональный интеллект
Oʻzbekcha
KELGUSI PSIXOLOG SHAXSLARDA KASBIY IDENTIKANI SHAKLLANTIRISHDA EMOTSIONAL INTELLEKT SALOHIYATI
Maqolada kelgusi psixologlarda emotsional intellekt va kasbiy identikaning o'zaro bog'liqligi muammosi ko'rib chiqiladi. Tadqiqotning maqsadi — psixologiya yo'nalishidagi talabalar kasbiy identikasini shakllantirish omili sifatida emotsional intellekt salohiyatining nazariy tahlili. "Emotsional intellekt" va "kasbiy identika" tushunchalarining mohiyatiy xususiyatlari yoritiladi, emotsional intellektning kasbiy o'zini belgilash jarayoniga ta'sir ko'rsatuvchi psixologik mexanizmlar tahlil qilinadi. Rivojlangan emotsional intellekt kasbiy rolning anglanishi, empatik munasabat, emotsional barqarorlik va reflektiv qobiliyatlarning shakllanishiga yordam beradi degan fikr asoslanadi. Oliy o'quv yurtida emotsional intellektni rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari taqdim etiladi. Natijalar psixologlarni tayyorlash dasturlarini ishlab chiqishda qo'llanilishi mumkin
emotsional intellekt
emotsional kompetentlik
kasbiy identika
kasbiy o'zini belgilash
kasbiy tayyorgarlik
kelgusi psixologlar
oliy psixologik ta'lim
English
THE POTENTIAL OF EMOTIONAL INTELLIGENCE IN THE FORMATION OF PROFESSIONAL IDENTITY OF FUTURE PSYCHOLOGISTS
The article examines the problem of the relationship between emotional intelligence and professional identity of future psychologists. The aim of the study is a theoretical analysis of the potential of emotional intelligence as a factor in the formation of professional identity of students majoring in psychology. The essential characteristics of the concepts of "emotional intelligence" and "professional identity" are revealed, and the psychological mechanisms of the influence of emotional intelligence on the process of professional self-determination are analyzed. The thesis is substantiated that developed emotional intelligence contributes to the awareness of a professional role, the formation of an empathic attitude, emotional stability, and reflective abilities. Pedagogical conditions for the development of emotional intelligence in the educational process of a university are presented. The results can be used in the development of educational programs for the training of psychologists.
emotional competence
emotional intelligence
future psychologists
higher psychological education
professional identity
professional self-determination
professional training
1. Гоулман Д. Эмоциональный интеллект. Почему он может значить больше, чем IQ. — М.: Манн, Иванов и Фербер, 2013. — 318 с.
2. Андреева И. Н. Психология социального познания: учебник для вузов. — 2-е изд. — М.: Аспект Пресс, 2010. — 360 с.
3. Зеер Э. Ф. Психология профессий: учебное пособие. — М.: Академический проект, 2003. — 336 с.
4. Шутова Н. В., Курзюкова Ю. Ф. Эмоциональный интеллект студентов с разным направлением профессиональной подготовки // Мир науки. Педагогика и психология. — 2024. — Т. 12. — № 4. — URL: https://mir-nauki.com/PDF/86PSMN424.pdf
5. Дмитриева Е. А. Особенности эмоционального интеллекта у студентов разных направлений профессиональной подготовки // Актуальные вопросы современных научных исследований. — 2023. — С. 190–192.
6. Селиванов Е. А. Самоорганизация и саморегуляция психических функций и процессов: учебное пособие. — Казань: КГПУ им. В. И. Ульянова-Ленина, 2004. — 234 с.
7. Люсин Д. В. Современные представления об эмоциональном интеллекте // Психологические исследования. — 2013. — № 1. — С. 5–14.
8. Mayer J. D., Salovey P., Caruso D. R. Emotional intelligence: Theory, findings, and implications // Psychological Inquiry. — 2004. — Vol. 15. — P. 197–215.
9. Bar-On R. The Bar-On model of emotional-social intelligence (ESI) // Psicothema. — 2006. — Vol. 18. — P. 13–25.