Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Sonlar
83+ Maqolalar
86+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

UCHQUNLAR VA RAMZLAR: L. PETRUSHEVSKAYA VA O‘ZBEK ADABIYOTIDAGI URBANISTIK TIMSOLLARNING LISONIY IFODASI

Nashr sanasi
14.10.2026
Jurnal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Nashr
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
388-391
DOI
10.5281/zenodo.23761158

Mualliflar

Annotatsiya

Maqolada XX–XXI asrlar rus (L. Petrushevskaya) va o‘zbek kichik nasrida shahar makonining badiiy-ramziy talqini, uning lingvopoetik va lisoniy ifodalanish xususiyatlari keng qiyosiy-tipologik aspektda tadqiq etiladi. Megapolis va tor mahalla muhitining binar oppositsiyalari, «kichik inson»ning urbanistik muhitdagi ruhiy inqirozi, begonalashuv hamda ramziy timsollarning (uy, deraza, yo‘lak, beton devor, pogona) semantik-stilistik tabiasi ochib beriladi. Asar matnlaridan olingan haqqoniy parchalar va sahifa ko‘rsatkichlari orqali har ikki adabiy makonning o‘ziga xosligi va umumlashgan tipologik qirralari tahlil qilinadi.

Kalit so‘zlar

badiiy matn. begonalashuv binar oppositsiya lingvopoetika lisoniy ifoda o‘zbek hikoyasi ramziy makon urbanistik timsollar xronotop

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В статье в широком сравнительно-типологическом аспекте исследуются художественно-символическая интерпретация городского пространства и особенности его языкового выражения в русской (Л. Петрушевская) и узбекской малой прозе XX–XXI веков. Раскрываются бинарные оппозиции мегаполиса и локальной среды махалли, духовный кризис «маленького человека» в урбанистической среде, отчуждение, а также семантико-стилистическая природа символических образов (дом, окно, коридор, бетонная стена). На основе аутентичных отрывков и указания страниц из текстов анализируются стилевые грани и типологические общности обоих литературных пространств.
бинарная оппозиция лингвопоэтика отчуждение символическое пространство узбекский рассказ урбанистические образы языковое выражение
English
The article examines the artistic and symbolic interpretation of urban space and the features of its linguistic expression in 20th-21st century Russian (L. Petrushevskaya) and Uzbek short prose from a broad comparative-typological perspective. The binary oppositions of the megalopolis and the narrow mahalla environment, the spiritual crisis of the "little man" in the urban setting, alienation, and the semantic-stylistic nature of symbolic images (house, window, corridor, concrete wall) are revealed. Through authentic excerpts and page citations from the texts, the specific features and generalized typological aspects of both literary spaces are analyzed.
Uzbek short story alienation binary opposition chronotope linguistic expression linguopoetics literary text. symbolic space urban symbols

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Бахтин М.М. Вопросы литературы и эстетики. — Москва: Художественная литература, 1975. — 502 с.
2. Петрушевская Л.С. Свой круг. — Москва: Эксмо, 2017. — С. 114.
3. Zamonaviy o‘zbek hikoyalari antologiyasi. — Toshkent: Akademnashr, 2020. — B. 84.
4. Лотман Ю.М. Внутренний мир русской литературы // Семиотика культуры. — Санкт-Петербург: Искусство, 1997. — С. 150–182.
5. Қуронов Д. Адабиёт назарияси асослари. — Тошкент: Akademnashr, 2018. — 480 б.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar