Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari

Mazkur “Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug'i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, 2026-yil 23-iyun kuni Namangan davlat pedagogika instituti Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo'limi tomonidan o'tkazilgan.

1+ Sonlar
231+ Maqolalar
262+ Ishtirokchilar
English

THE INTEGRATIVE MODEL OF DIAGNOSING AND CORRECTING STUDENTS' THINKING PROCESSES IN THE MODERN EDUCATION SYSTEM

Nashr sanasi
23.06.2026
Jurnal
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari
Nashr
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari xalqaro ilmiy-amaliy anjuman (2026-yil, 23-iyun)
Sahifalar
1086-1089
DOI
10.5281/zenodo.21822460

Mualliflar

Annotatsiya

This article examines the integrative model for diagnosing and correcting students' thinking processes in the modern education system. It explores a holistic educational approach that integrates cognitive, metacognitive, and socio-emotional dimensions to improve learning outcomes. The study analyzes the effectiveness of diagnostic methods, including formative assessment, think-aloud protocols, concept mapping, and Cognitive Structure Analysis (CSA), in identifying students' cognitive patterns and learning difficulties. Furthermore, it highlights the role of Problem-Based Learning (PBL), metacognitive strategies, and adaptive instructional practices in fostering critical thinking, problem-solving abilities, and cognitive competence. The findings indicate that an integrative diagnostic and corrective framework significantly enhances students' intellectual development, promotes meaningful learning, and improves the overall quality of education in contemporary educational settings.

Kalit so‘zlar

Cognitive Structure Analysis cognitive skills correction critical thinking integrative model metacognitive strategies modern education. thinking processes

Boshqa tillardagi variantlar

Oʻzbekcha
Mazkur maqolada zamonaviy ta’lim tizimida talabalarning tafakkur jarayonlarini diagnostika qilish va korreksiya qilishning integrativ modeli nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda kognitiv, metakognitiv va ijtimoiy-emotsional omillarni birlashtiruvchi integrativ yondashuvning ta’lim samaradorligini oshirishdagi o‘rni yoritilgan. Talabalarning fikrlash jarayonlarini aniqlashda formatif baholash, "think-aloud" protokollari, konseptual xaritalash va Kognitiv Tuzilma Tahlili (Cognitive Structure Analysis – CSA) kabi diagnostik metodlarning imkoniyatlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, muammoga asoslangan ta’lim (Problem-Based Learning – PBL), metakognitiv strategiyalar va moslashuvchan pedagogik yondashuvlarning tanqidiy fikrlash, muammolarni hal qilish hamda kognitiv kompetensiyalarni rivojlantirishdagi samaradorligi asoslab berilgan. Natijalar zamonaviy ta’limda diagnostika va korreksiyaga asoslangan integrativ model talabalarning intellektual rivojlanishi hamda ta’lim sifatini oshirishning muhim omili ekanligini ko‘rsatadi.
Cognitive Structure Analysis Problem-Based Learning diagnostika integrativ model kognitiv ko‘nikmalar korreksiya metakognitiv strategiyalar tafakkur jarayonlari tanqidiy fikrlash zamonaviy ta’lim.
Русский
В статье рассматривается интегративная модель диагностики и коррекции мыслительных процессов студентов в современной системе образования. Особое внимание уделяется комплексному подходу, объединяющему когнитивные, метакогнитивные и социально-эмоциональные компоненты обучения. Анализируются возможности использования формирующего оценивания, протоколов «think-aloud», концептуального картирования и метода Cognitive Structure Analysis (CSA) для выявления особенностей мышления студентов и определения направлений педагогической коррекции. Обоснована эффективность проблемно-ориентированного обучения (Problem-Based Learning – PBL), метакогнитивных стратегий и адаптивных методов преподавания в развитии критического мышления, навыков решения проблем и когнитивных компетенций обучающихся. Сделан вывод, что интегративная модель диагностики и коррекции способствует повышению качества образования и интеллектуального развития студентов.
Cognitive Structure Analysis Problem-Based Learning диагностика интегративная модель когнитивные навыки коррекция критическое мышление метакогнитивные стратегии мыслительные процессы современное образование. современное образование.интегративная модель

Foydalanilgan adabiyotlar

• Syerina Syahrin, Khalid Almashiki, Eman I. Alzaanin (2024). Critical Thinking in Higher Education: Faculty and Student Perspectives within an Outcome-Based Framework in Oman. https://doi.org/10.5430/wjel.v14n3p274
• Ing. Francisco David Garzón Ponce. Msc, Lcda. Grace Estefanía Manrique Proaño. Mtr, Periodista. Byron Stalin Ramos Chucuri. Msc, Lcda. Mayra Cristina Lema Valarezo. Mtr (2025). Problem-Based Learning (PBL) and Critical Thinking: Strategies for the Development of Cognitive Skills in Elementary Education. https://doi.org/10.70135/seejph.vi.5736
• Lisnawati Rusmin, Yuni Misrahayu, Fien Pongpalilu, Radiansyah Radiansyah, Dwiyanto Dwiyanto (2024). Critical Thinking and Problem-Solving Skills in the 21st Century. https://doi.org/10.59613/svhy3576
• Lebei Nobel Zhou, John Leddo (2023). Cognitive Structure Analysis: Assessing Students’ Knowledge of Precalculus. https://ijsser.org/2023files/ijsser_08__209.pdf
• Lebei Nobel Zhou, John Leddo (2023). Cognitive Structure Analysis: Assessing Students’ Knowledge of Precalculus. https://doi.org/10.46609/IJSSER.2023.v08i09.025
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar