Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan “2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasi”ga kiritilgan bo'lib, Namangan davlat pedagogika instituti Intellektual fanlar va axborot texnologiyalari kafedrasi tomonidan 2026-yil 28 - 29-oktabr kunlari tashkil etilgan.

1+ Sonlar
39+ Maqolalar
47+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

TA’LIM MUASSASALARIDA SUN’IY INTELLEKTDAN XAVFSIZ FOYDALANISHNING KOMPLEKS MODELI

Nashr sanasi
29.10.2026
Jurnal
Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Nashr
Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
188-192
DOI
10.5281/zenodo.23432215

Mualliflar

Annotatsiya

Maqolada ta’lim muassasalarida sun’iy intellektdan (SI) xavfsiz va mas’uliyatli foydalanishning kompleks modeli asoslab beriladi. Model me'yoriy-huquqiy, boshqaruv, texnologik, pedagogik va monitoring komponentlarini o’zida birlashtiradi hamda xavf darajasiga asoslangan yondashuvga tayanadi. Xalqaro hujjatlar tahlili asosida ma'lumotlar maxfiligi, inson nazorati, shaffoflik, akademik halollik va inklyuziya tamoyillari ajratib ko’rsatiladi. Maqolada modelning chizmasi, xavf darajalari bo’yicha tasnif va bosqichma-bosqich joriy etish yo’l xaritasi taklif etilgan. Natijalar ta’lim muassasalari rahbarlari va metodistlari uchun amaliy qo’llanma sifatida foydalanilishi mumkin.

Kalit so‘zlar

akademik halollik akademik imidj inson nazorati ma'lumotlar maxfiligi mas’uliyatli foydalanish sun’iy intellekt ta’lim muassasasi xavflarni boshqarish

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В статье обосновывается комплексная модель безопасного и ответственного использования искусственного интеллекта (ИИ) в образовательных учреждениях. Модель объединяет нормативно-правовой, управленческий, технологический, педагогический компоненты и мониторинг, опираясь на подход, основанный на уровнях риска. На основе анализа международных документов выделены принципы конфиденциальности данных, человеческого контроля, прозрачности, академической честности и инклюзивности. Предложены схема модели, классификация по уровням риска и поэтапная дорожная карта внедрения. Результаты могут использоваться руководителями и методистами образовательных учреждений как практическое руководство.
академическая честность грамотность в области ИИ. искусственный интеллект конфиденциальность данных образовательное учреждение ответственное использование управление рисками человеческий контроль
English
The article substantiates a comprehensive model for the safe and responsible use of artificial intelligence (AI) in educational institutions. The model integrates legal, governance, technological, pedagogical, and monitoring components and relies on a risk-based approach. Based on an analysis of international documents, the principles of data privacy, human oversight, transparency, academic integrity, and inclusion are identified. A diagram of the model, a risk-level classification, and a phased implementation roadmap are proposed. The results can serve as a practical guide for school leaders and methodologists.
AI literacy. academic integrity artificial intelligence data privacy educational institution human oversight responsible use risk management

Foydalanilgan adabiyotlar

1. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining «Raqamli O’zbekiston – 2030» strategiyasini tasdiqlash to’g'risida»gi PF-6079-son Farmoni. 2020-yil 5-oktabr.
2. UNESCO. Guidance for generative AI in education and research. Paris: UNESCO, 2023.
3. Regulation (EU) 2024/1689 of the European Parliament and of the Council of 13 June 2024 laying down harmonised rules on artificial intelligence (Artificial Intelligence Act). Official Journal of the European Union, 12 July 2024.
4. NIST. Artificial Intelligence Risk Management Framework (AI RMF 1.0): NIST AI 100-1. Gaithersburg, MD: National Institute of Standards and Technology, 2023.
5. UNESCO. AI competency framework for teachers. Paris: UNESCO, 2024.
6. Holmes W., Bialik M., Fadel C. Artificial Intelligence in Education: Promises and Implications for Teaching and Learning. Boston: Center for Curriculum Redesign, 2019.
7. Zawacki-Richter O., Marín V. I., Bond M., Gouverneur F. Systematic review of research on artificial intelligence applications in higher education – where are the educators? // International Journal of Educational Technology in Higher Education. 2019. Vol. 16, Article 39.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar