Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan “2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasi”ga kiritilgan bo'lib, Namangan davlat pedagogika instituti Intellektual fanlar va axborot texnologiyalari kafedrasi tomonidan 2026-yil 28 - 29-oktabr kunlari tashkil etilgan.

1+ Sonlar
2+ Maqolalar
2+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

RAQAMLI TRANSFORMATSIYA SHAROITIDA AXBOROT XAVFSIZLIGI MADANIYATINI RIVOJLANTIRISH OMILLARI

Nashr sanasi
29.10.2026
Jurnal
Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Nashr
Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
5-14
DOI
10.5281/zenodo.22913265

Mualliflar

Annotatsiya

Mazkur maqolada raqamli transformatsiya sharoitida axborot xavfsizligi madaniyatini shakllantirish va rivojlantirishning ijtimoiy-falsafiy asoslari, uni belgilovchi omillarning koʻpdarajali tizimi tadqiq etiladi. Muallif axborot xavfsizligi madaniyatini texnik reglamentlarga rioya qilish koʻnikmasi sifatida emas, balki bilim, qadriyat, munosabat va barqaror xulq-atvor amaliyotlarining oʻzaro konstitutiv birligini ifodalovchi integrativ ijtimoiy-madaniy fenomen sifatida talqin qiladi. Tadqiqotda mazkur madaniyatning uch qatlamli tuzilishi — artefaktlar, eʼlon qilingan qadriyatlar va bazaviy tasavvurlar — asoslanadi hamda uni shakllantiruvchi omillar metadaraja, makrodaraja, mezodaraja va mikrodaraja boʻyicha tizimlashtiriladi. Shuningdek, «bilim — xulq-atvor tafovuti» muammosi tahlil qilinib, uni bartaraf etishning uzluksiz taʼlim, axloqiy subʼektivlik va institutsional ishonchga tayanuvchi uch tayanchli modeli taklif etiladi. Tahlil natijalari axborot xavfsizligi madaniyati texnologik himoya vositalarining qoʻshimchasi emas, balki raqamli jamiyat barqarorligining mustaqil va hal qiluvchi sharti ekanligini koʻrsatadi.

Kalit so‘zlar

axborot etikasi axborot xavfsizligi madaniyati axborot xavfsizligi siyosati axloqiy subʼektivlik ijtimoiy-falsafiy tahlil. inson omili institutsional ishonch kiber gigiyena raqamli kompetensiya raqamli savodxonlik raqamli transformatsiya risk jamiyati tashkiliy madaniyat uzluksiz taʼlim xulq-atvor normalari

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В статье исследуются социально-философские основы формирования и развития культуры информационной безопасности в условиях цифровой трансформации, а также многоуровневая система факторов, определяющих её содержание и развитие. Автор рассматривает культуру информационной безопасности не как навык соблюдения технических регламентов, а как интегративный социокультурный феномен, выражающий взаимоконститутивное единство знаний, ценностей, установок и устойчивых поведенческих практик. В исследовании обосновывается трёхуровневая структура данной культуры — артефакты, провозглашаемые ценности и базовые представления, а также систематизируются факторы её формирования по метауровню, макроуровню, мезоуровню и микроуровню. Кроме того, анализируется проблема «разрыва между знаниями и поведением» и предлагается трёхкомпонентная модель его преодоления, основанная на непрерывном образовании, этической субъектности и институциональном доверии. Результаты анализа показывают, что культура информационной безопасности является не дополнением к технологическим средствам защиты, а самостоятельным и определяющим условием устойчивости цифрового общества.
институциональное доверие информационная этика кибергигиена культура информационной безопасности непрерывное образование общество риска организационная культура поведенческие нормы политика информационной безопасности социально-философский анализ. цифровая грамотность цифровая компетентность цифровая трансформация человеческий фактор этическая субъектность
English
This article examines the socio-philosophical foundations of the formation and development of information security culture in the context of digital transformation, as well as the multilevel system of factors that determine its development. The author interprets information security culture not merely as the ability to comply with technical regulations, but as an integrative sociocultural phenomenon that reflects the mutually constitutive unity of knowledge, values, attitudes, and sustainable behavioral practices. The study substantiates the three-layer structure of this culture — artifacts, espoused values, and basic assumptions — and systematizes the factors shaping it at the meta-level, macro-level, meso-level, and micro-level. The article also analyzes the problem of the “knowledge–behavior gap” and proposes a three-pillar model for overcoming it, based on lifelong learning, ethical agency, and institutional trust. The results of the analysis demonstrate that information security culture is not merely an addition to technological protection measures, but an independent and decisive condition for the resilience of a digital society.
behavioral norms cyber hygiene digital competence digital literacy digital transformation ethical agency human factor information ethics information security culture information security policy institutional trust lifelong learning organizational culture risk society socio-philosophical analysis.

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Ergashbaev S. Oʻzbekiston sharoitida uzluksiz taʼlim tizimi orqali yoshlarning maʼnaviy dunyoqarashini rivojlantirish // Объединяя студентов: международные исследования и сотрудничество между дисциплинами. — 2025. — Т. 1, № 1. — С. 314—316.
2. Schein E.H. Organizational Culture and Leadership. — 4th ed. — San Francisco: Jossey-Bass, 2010. — 464 p.
3. Schlienger T., Teufel S. Information Security Culture: The Socio-Cultural Dimension in Information Security Management // Security in the Information Society: Visions and Perspectives. — Boston: Kluwer Academic Publishers, 2002. — P. 191—201.
4. Ergashbayev S. Uzluksiz taʼlim tashkil etish orqali yoshlarning maʼnaviy-falsafiy dunyoqarashini yuksaltirish // Bulletin of Contemporary Researches: Multidisciplinary. — 2025. — Vol. 1, № 1. — P. 10—13.
5. Da Veiga A., Eloff J.H.P. A Framework and Assessment Instrument for Information Security Culture // Computers & Security. — 2010. — Vol. 29, № 2. — P. 196—207.
6. Von Solms R., Van Niekerk J. From Information Security to Cyber Security // Computers & Security. — 2013. — Vol. 38. — P. 97—102.
7. Mirzaolimjon ogʻli M.M., Shohbozbek E. Yangi Oʻzbekistonning taʼlim siyosati va universitetlarning yangi modellari // Pedagogik islohotlar va ularning yechimlari. — 2025. — Vol. 16, № 01. — B. 325—328.
8. Beck U. Risk Society: Towards a New Modernity / transl. by M. Ritter. — London: Sage Publications, 1992. — 260 p.
9. Schneier B. Secrets and Lies: Digital Security in a Networked World. — New York: John Wiley & Sons, 2000. — 412 p.
10. Floridi L. The Ethics of Information. — Oxford: Oxford University Press, 2013. — 357 p.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar