Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari

Mazkur “Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug'i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, 2026-yil 23-iyun kuni Namangan davlat pedagogika instituti Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo'limi tomonidan o'tkazilgan.

1+ Sonlar
51+ Maqolalar
68+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

O‘ZBEK FANTASTIK ADABIYOTI TARIXI VA AN’ANALARI

Nashr sanasi
23.06.2026
Jurnal
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari
Nashr
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari xalqaro ilmiy-amaliy anjuman (2026-yil, 23-iyun)
Sahifalar
235-244
DOI
10.5281/zenodo.21133582

Mualliflar

Annotatsiya

Ushbu ilmiy maqola o‘zbek fantastik adabiyotining tarixi, an’analari va rivojlanish yo‘llarini keng qamrovli tarzda tadqiq etadi. Maqolada o‘zbek adabiyotida fantastika yo‘nalishining paydo bo‘lish sabablari va ilk ko‘rinishlari qadimgi mifologik va xalq og’zaki ijodidan tortib XX asrning professional fantastikasigacha bo‘lgan davr tahlil qilinadi. O‘zbek fantastikasining Sharq an’analari, Sovet davri mafkurasi va zamonaviy global tendentsiyalar kesishmasida shakllanishi ko‘rsatiladi. Abdulla Qahhor, Mirkarim Osim, Tohir Malik, O‘tkir Hoshimov va boshqa mualliflarning asarlari tahlil qilinib, janrning o‘ziga xos belgilari va an’analari aniqlanadi.

Kalit so‘zlar

o‘zbek adabiyoti fantastika ilmiy fantastika janr Sharq adabiyoti Sovet davri adabiyoti zamonaviy o‘zbek nasri mifologiya utopiya distopiya.

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
Данная научная статья всесторонне исследует историю, традиции и пути развития узбекской фантастической литературы. В статье анализируются причины возникновения и первые проявления фантастического направления в узбекской литературе, начиная с древней мифологии и устного народного творчества и заканчивая профессиональной фантастикой XX века. Показано, что узбекская фантастика формировалась на пересечении восточных литературных традиций, советской идеологии и современных глобальных тенденций. На основе анализа произведений Абдуллы Каххара, Миркарима Осима, Тохира Малика, Уткира Хошимова и других авторов выявляются и рассматриваются специфические особенности и традиции данного жанра.
узбекская литература фантастика научная фантастика жанр восточная литература литература советского периода современная узбекская проза мифология утопия антиутопия.
English
This scholarly article comprehensively examines the history, traditions, and developmental pathways of Uzbek fantasy literature. The study analyzes the origins and early manifestations of fantasy in Uzbek literature, tracing its evolution from ancient mythology and folklore to the emergence of professional fantasy writing in the twentieth century. The article demonstrates how Uzbek fantasy developed at the intersection of Eastern literary traditions, Soviet ideological influences, and contemporary global trends. Through an analysis of the works of Abdulla Qahhor, Mirkarim Osim, Tohir Malik, O‘tkir Hoshimov, and other authors, the distinctive characteristics and traditions of the genre are identified and explored.
Uzbek literature fantasy science fiction genre Eastern literature Soviet-era literature contemporary Uzbek prose mythology utopia dystopia

Foydalanilgan adabiyotlar

1. A’zam, E. (1995). Boqiy darbadar. Toshkent: Yozuvchi nashriyoti.
2. Avesto: Zardushtiylikning muqaddas kitobi. (Tarjimon: Matyoqubov, O., 2001). Toshkent: Sharq.
3. Aytmatov, Ch. (1980). Asrga tatigulik kun (I dnyo dolshe veka dlyitsya). Frunze: Kyrgyzstan.
4. G’ulom, H. (1963). Tong yulduzi. Toshkent: O‘zdavnashr.
5. Hoshimov, O‘. (1994). Ikki eshik orasi. Toshkent: Yozuvchi nashriyoti.
6. Hoshimov, O‘. (2004). Nur borki, soya bor. Toshkent: Sharq nashriyoti.
7. Ibn Sino. (1982). Hayy ibn Yaqzon. Toshkent: G’afur G’ulom nashriyoti.
8. Karimov, I. (1998). O‘zbekiston buyuk kelajak sari. Toshkent: O‘zbekiston.
9. Malik, T. (1994—2003). Shaytanat (Roman-seriya). Toshkent: Sharq nashriyoti.
10. Malik, T. (1998). Ulug’bek xazinasi. Toshkent: Sharq nashriyoti.
11. Mirzayev, T. (2006). O‘zbek xalq qahramonlik eposi. Toshkent: Fan nashriyoti.
12. Navoiy, A. (1991). Lison ut-tayr. Toshkent: G’afur G’ulom nashriyoti.
13. Osim, M. (1948). Sehrli qo‘g’irchoq. Toshkent: Bolalar nashriyoti.
14. Qahhor, A. (1964). Asarlar to‘plami, 3 jildda. Toshkent: G’afur G’ulom nashriyoti.
15. Saidov, B. (2015). O‘zbek xalq og’zaki ijodining adabiy an’analar bilan aloqasi. Toshkent: Fan.
16. Strugatskiy, A., Strugatskiy, B. (1972). Piknik na obochine. Moskva: Molodaya gvardiya.
17. To‘xtaboyev, X. (1967). Sariq devni minib. Toshkent: G’afur G’ulom nashriyoti.
18. Yusupov, N. (2019). Zamonaviy o‘zbek nasrida janr muammolari. Toshkent: Akademnashr.
19. Ziyodullayev, Sh. (2011). O‘zbek adabiyotida ilmiy fantastika: tarix va nazariya. Samarqand Davlat Universiteti ilmiy axborotnomasi, 3-son, 45—52-betlar.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar