Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari

Namangan davlat pedagogika instituti hamda G.V. Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universitetining Toshkent shahri filiali hamkorligida joriy yilning 10-avgust kuni "Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari" mavzusidagi II an’anaviy Respublika miqyosidagi konferensiya o‘tkazilishi rejalashtirilgan.

1+ Sonlar
190+ Maqolalar
187+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

OROLBO‘YI EKSTREMAL EKOTIZIMLARIDAN OLINGAN MAGLARDA AZOT METABOLIZMI POTENSIALI: QIYOSIY GENOMIK TAHLIL

Nashr sanasi
25.08.2026
Jurnal
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Nashr
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Sahifalar
371-374
DOI
10.5281/zenodo.21929335

Mualliflar

Annotatsiya

Mazkur tadqiqotda Orolbo‘yi ekstremal ekotizimlaridan rekonstruksiya qilingan bakterial metagenomik yig‘ilgan genomlarda (MAG) azot almashinuvi bilan bog‘liq funksional genlarning tarqalishi qiyosiy genomik tahlil qilindi. Natijada atmosfera azotini fiksatsiyasi, nitratni qaytarish, DNRA hamda denitrifikatsiyaning ayrim bosqichlariga oid genlar faqat ayrim genomlarda aniqlanib, ularning notekis tarqalganligi kuzatildi. Shu bilan birga, to‘liq denitrifikatsiya (nosDZ), nitrifikatsiya va anammoks jarayonlariga oid genlar aniqlanmadi. Olingan natijalar Orolbo‘yi cho‘kindi mikrobiotasida azot almashinuvi asosan anaerob metabolik yo‘llar orqali amalga oshishini hamda ushbu jarayonlar mikroorganizmlar o‘rtasidagi funksional ixtisoslashuv asosida tashkil topganligini ko‘rsatadi

Kalit so‘zlar

DNRA MAG Orolbo‘yi anammoks azot almashinuvi denitrifikatsiya metagenomika nitrifikatsiya qiyosiy genomika

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В настоящем исследовании проведён сравнительный геномный анализ функциональных генов азотного обмена в реконструированных бактериальных метагеномных геномах (MAG), полученных из экстремальных экосистем Приаралья. Установлено, что гены, связанные с фиксацией атмосферного азота, восстановлением нитрата, процессом DNRA и отдельными стадиями денитрификации, выявлены лишь в части исследованных геномов, что свидетельствует об их неравномерном распределении. При этом гены, ответственные за полную денитрификацию (nosDZ), нитрификацию и анаммокс, обнаружены не были. Полученные результаты показывают, что азотный обмен в донной микробиоте Приаралья осуществляется преимущественно посредством анаэробных метаболических путей и характеризуется функциональной специализацией микроорганизмов
DNRA MAG Приаралье азотный обмен анаммокс денитрификация метагеномика нитрификация сравнительная геномика
English
This study presents a comparative genomic analysis of nitrogen metabolism-related functional genes in bacterial metagenome-assembled genomes (MAGs) reconstructed from the extreme ecosystems of the Aral Sea region. Genes involved in atmospheric nitrogen fixation, nitrate reduction, dissimilatory nitrate reduction to ammonium (DNRA), and several steps of denitrification were detected only in a limited number of genomes, indicating their uneven distribution among the analyzed MAGs. In contrast, genes responsible for complete denitrification (nosDZ), nitrification, and anammox were not identified. These findings suggest that nitrogen cycling in the sediment microbiota of the Aral Sea region is mainly driven by anaerobic metabolic pathways and is based on functional specialization among different microbial populations
Aral Sea region DNRA anammox comparative genomics denitrification metagenome-assembled genomes (MAGs) metagenomics nitrification nitrogen metabolism

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Brettin, T., Davis, J. J., Disz, T., Edwards, R. A., Gerdes, S., Olsen, G. J., ... & Xia, F. (2015). RASTtk: a modular and extensible implementation of the RAST algorithm for building custom annotation pipelines and annotating batches of genomes. Scientific reports, 5(1), 8365.
2. Gao, H., Mao, Y., Zhao, X., Liu, W. T., Zhang, T., & Wells, G. (2019). Genome-centric metagenomics resolves microbial diversity and prevalent truncated denitrification pathways in a denitrifying PAO-enriched bioprocess. Water research, 155, 275-287.
3. Hutchins, D. A., & Capone, D. G. (2022). The marine nitrogen cycle: new developments and global change. Nature Reviews Microbiology, 20(7), 401-414.
4. Kanehisa, M., Furumichi, M., Sato, Y., Kawashima, M., & Ishiguro-Watanabe, M. (2023). KEGG for taxonomy-based analysis of pathways and genomes. Nucleic acids research, 51(D1), D587-D592.
5. Li, W., O’Neill, K. R., Haft, D. H., DiCuccio, M., Chetvernin, V., Badretdin, A., ... & Thibaud-Nissen, F. (2021). RefSeq: expanding the Prokaryotic Genome Annotation Pipeline reach with protein family model curation. Nucleic acids research, 49(D1), D1020-D1028.
6. Roothans, N., van Loosdrecht, M. C., & Laureni, M. (2025). Metabolic labour division trade-offs in denitrifying microbiomes. The ISME journal, 19(1), wraf020.
7. Schacksen, P. S., & Nielsen, J. L. (2024). Unraveling the genetic potential of nitrous oxide reduction in wastewater treatment: insights from metagenome-assembled genomes. Applied and environmental microbiology, 90(9), e02177-23.
8. Sun, X., & Ward, B. B. (2021). Novel metagenome-assembled genomes involved in the nitrogen cycle from a Pacific oxygen minimum zone. ISME communications, 1(1), 26.
9. Zhou, Z., Tran, P. Q., Breister, A. M., Liu, Y., Kieft, K., Cowley, E. S., ... & Anantharaman, K. (2022). METABOLIC: high-throughput profiling of microbial genomes for functional traits, metabolism, biogeochemistry, and community-scale functional networks. Microbiome, 10(1), 33.
10. Zhuang, J. L., Sun, X., Zhao, W. Q., Zhang, X., Zhou, J. J., Ni, B. J., ... & Li, W. (2022). The anammox coupled partial-denitrification process in an integrated granular sludge and fixed-biofilm reactor developed for mainstream wastewater treatment: performance and community structure. Water research, 210, 117964
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar