ONA TILI DARSLARIDA BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING DIALOGIK NUTQINI SAMARALI USULLAR ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISHNING DOLZARB MUAMMOLARI
Nashr sanasi
20.05.2026
Jurnal
“Tarix falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar”
Nashr
Tarix falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Sahifalar
258-266
Mualliflar
Annotatsiya
Mazkur maqolada ona tili darslarida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining dialogik nutqini rivojlantirish va takomillashtirish bilan bog‘liq dolzarb pedagogik muammolar tahlil qilingan. Dialogik nutqning o‘quvchilarda fikrni aniq ifodalash, suhbatdoshni tinglash, savol berish, mazmunli javob qaytarish, fikrni dalillash va muloqot madaniyatiga amal qilish ko‘nikmalarini shakllantirishdagi o‘rni ochib berilgan. Boshlang‘ich sinf ona tili darslarida dialogik nutqni rivojlantirishga to‘sqinlik qilayotgan metodik, psixologik va tashkiliy omillar tavsiflangan. Jumladan, darslarda o‘qituvchi nutqining ustunligi, yopiq savollarning ko‘pligi, barcha o‘quvchilarga bir xil topshiriq berilishi, o‘quvchilarning individual nutqiy imkoniyatlari yetarlicha hisobga olinmasligi hamda dialogik faoliyatni baholash mezonlarining aniq belgilanmagani muhim muammolar sifatida ko‘rsatilgan.
Kalit so‘zlar
boshlang‘ich ta’lim
dialogik nutq
interfaol metod
kommunikativ faoliyat
muammoli vaziyat
muloqot madaniyati
nutqiy kompetensiya
ona tili darsi
rolli o‘yin
savol-javob
variativ yondashuv
Foydalanilgan adabiyotlar
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. O‘RQ-637-son. – Toshkent, 2020.
2. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi. Umumiy o‘rta ta’limning Milliy o‘quv dasturi. – Toshkent.
3. Vigotskiy L.S. Tafakkur va nutq. – Moskva: Pedagogika.
4. Baxtin M.M. Nutq janrlari va dialogik munosabatlar. – Moskva.
5. Mercer N. Words and Minds: How We Use Language to Think Together. – London: Routledge, 2000.
6. Alexander R. Towards Dialogic Teaching: Rethinking Classroom Talk. – Cambridge: Dialogos.
7. Littleton K., Mercer N. Interthinking: Putting Talk to Work. – London: Routledge, 2013.
8. Turapova R.B. Boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining dialogik nutqini shakllantirish darajasini o‘rganishning pedagogik xususiyatlari // Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar. – Buxoro, 2024. – №1. – B. 251–254. – DOI: 10.53885/edinres.2024.01.1.053.
9. Turapova R.B. Variativ yondashuv asosida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarida dialogik nutqni rivojlantirishning nazariy asoslari // Maktabgacha va maktab ta’limi. – Toshkent, 2025. – №11. – B. 852–856. – DOI: 10.5281/zenodo.17640664.
10. Turapova R.B. Variativ yondashuv asosida o‘quvchilarning dialogik nutqini rivojlantirish dolzarb masalalari // Inter Education & Global Study. – Buxoro, 2025. – №3. – B. 279–288.