Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Sonlar
27+ Maqolalar
26+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

NASRIY MATNLARNING LINGVOPRAGMATIK TADQIQI

Nashr sanasi
14.10.2026
Jurnal
Filologiyaning dolzarb masalalari
Nashr
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
118-121
DOI
10.5281/zenodo.23593392

Mualliflar

Annotatsiya

Mazkur maqolada o‘zbek tilshunosligida zamonaviy yo‘nalishlardan biri bo‘lgan lingvopragmatikaning nazariy asoslari va uning nasriy matnlardagi namoyon bo‘lish xususiyatlari tahlil qilingan. Tilning kommunikativ-pragmatik imkoniyatlari, nutqiy akt nazariyasi, shuningdek, muallif va kitobxon o‘rtasidagi muloqot munosabatlari O‘tkir Hoshimov asarlari misolida ochib berilgan. Tadqiqotda badiiy matnning kognitiv-pragmatik, antroposentrik va lingvopoetik jihatlari ilmiy-nazariy jihatdan asoslangan bo‘lib, nasriy matnlar pragmatikasini monografik planda o‘rganishning dolzarbligi asoslab berilgan.

Kalit so‘zlar

antinomiya appelyativ funksiya implikatura kognitiv-pragmatik yondashuv lingvopragmatika nasriy matn nutqiy akt presuppozitsiya

Boshqa tillardagi variantlar

Русский

ЛИНГВОПРАГМАТИЧЕСКОЕ ИССЛЕДОВАНИЕ ПРОЗАИЧЕСКИХ ТЕКСТОВ

В статье анализируются теоретические основы лингвопрагматики — одного из современных направлений в узбекском языкознании, а также особенности ее проявления в прозаических текстах. На примере произведений Ўткира Хашимова раскрыты коммуникативно-прагматические возможности языка, теория речевых актов, а также отношения общения между автором и читателем. В исследовании научно и теоретически обоснованы когнитивно-прагматические, антропоцентрические и лингвопоэтические аспекты художественного текста, а также доказана актуальность изучения прагматики прозаических текстов на монографическом уровне
антиномия аппеллятивная функция импликатура когнитивно-прагматический подход лингвопрагматика препппозиция прозаический текст речевой акт
English

LINGUOPRAGMATIC STUDY OF PROSE TEXTS

This article analyzes the theoretical foundations of linguopragmatics, one of the modern directions in Uzbek linguistics, and its manifestation features in prose texts. The communicative-pragmatic potentials of language, speech act theory, and the dialogic relationship between the author and the reader are revealed through the works of Otkir Khoshimov. The study scientifically and theoretically substantiates the cognitive-pragmatic, anthropocentric, and linguopoetic aspects of literary texts, highlighting the relevance of studying the pragmatics of prose texts on a monographic level.
antinomy appellative function cognitive-pragmatic approach implicature linguopragmatics presupposition prose text speech act

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Бюллер К. Теория языка. Репрезентативная функция языка. – Москва, 1993. (Buhler K. The theory is written. Representative function language. - Moscow, 1993.)
2. Каменская О.П. Текст и коммуникация. – М., 1990. (Kamenskaya O.P. Text and communication. - M., 1990.)
3. Филиппов К.А. Лингвистика текста. Курс лекций. – Петербург, 2003. (Filippov K.A. Linguistics is a text. The course is a lecture. - Petersburg, 2003.)
4. Чернявская В.Е. Лингвистика текста: поликодовость, интертекстуальность, интердискурсивность. – М.: ЛИБРОКОМ, 2009. (Chernyavskaya V.E. Linguistics of text: polycoding, intertextuality, interdiscursivity. - M.: LIBROKOM, 2009.)
5. Гальперин И.Р. Текст как объект лингвистического исследования. М.: Наука, 1982. (Galperin I.R. Tekst kak obekt lingvisticheskogo issledovaniya. M.: Nauka, 1982.)
6. Рубайло Л.Т. Художественные средства языка. М., 1961. – С. 54. (Rubailo L.T. Khudozhestvennyye sredstva yazyka. M., 1961. - P. 54.)
7. Мамажонов А. Қўшма гап стилистикаси. – Тошкент, 1990. (Mamajonov A. Stylistics of the compound sentence. - Tashkent, 1990.)
8. Ҳакимов М., Газиева М. Прагмалингвистика асослари. – Тошкент: Poligraf Seper Servis, 2020. (Hakimov M., Gazieva M. Fundamentals of pragmalinguistics. - Tashkent: Polygraph Seper Servis, 2020.)
9. Носирова U. Poetik matnlarning pragmatik xususiyatlari. Monografiya. – Farg‘ona: “Classic”, 2020. (Nosirova U. Pragmatic features of poetic texts. Monograph. - Fergana: "Classic", 2020.)
10. Ҳошимов Ў. Daftar ҳошиясидаги битиклар. – Т.: “Sharq”, 2006. (Hoshimov O‘. Inscriptions on the border of the notebook. - T.: “Sharq”, 2006.)
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar