Oʻzbekcha
MONTESSORI TA’LIM MUHITIDA DIDAKTIK VOSITALARNI MAQSADLI QO‘LLASH ORQALI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR MANTIQIY FIKRLASH STRUKTURASINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI
Jurnal
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari
Nashr
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari xalqaro ilmiy-amaliy anjuman (2026-yil, 23-iyun)
Annotatsiya
Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda mantiqiy fikrlashni rivojlantirishning pedagogik-psixologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Montessori ta’lim muhitining (Prepared Environment) o‘ziga xos jihatlari hamda didaktik vositalarni maqsadli qo‘llash orqali bolalarda tahlil qilish, qiyoslash, tasniflash, umumlashtirish va xulosa chiqarish kabi mantiqiy fikrlash komponentlarini bosqichma-bosqich rivojlantirish imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqot natijalari Montessori materiallari bolalarning mustaqil faoliyati va bilish jarayonlarini faollashtirish orqali mantiqiy tafakkurning samarali rivojlanishiga xizmat qilishini ko‘rsatadi.
Kalit so‘zlar
Montessori pedagogikasi
bilish jarayonlari
didaktik vositalar
maktabgacha ta’lim
mantiqiy fikrlash
prepared environment
tasniflash
umumlashtirish.
Русский
В данной статье анализируются педагогико-психологические особенности развития логического мышления у детей дошкольного возраста. Освещаются специфические характеристики образовательной среды Монтессори (Prepared Environment), а также возможности поэтапного развития компонентов логического мышления, таких как анализ, сравнение, классификация, обобщение и умозаключение, посредством целенаправленного использования дидактических средств. Результаты исследования показывают, что материалы Монтессори способствуют эффективному развитию логического мышления детей за счёт активизации их самостоятельной деятельности и познавательных процессов.
дидактические средства
дошкольное образование
классификация
логическое мышление
обобщение
педагогика Монтессори
подготовленная образовательная среда
познавательные процессы
English
This article analyzes the pedagogical and psychological characteristics of developing logical thinking in preschool children. It highlights the specific features of the Montessori educational environment (Prepared Environment) and explores the possibilities of systematically developing the components of logical thinking, such as analysis, comparison, classification, generalization, and conclusion-making, through the purposeful use of didactic materials. The research findings indicate that Montessori materials contribute to the effective development of children's logical thinking by enhancing their independent activities and cognitive processes.
Montessori pedagogy
classification
cognitive processes
didactic materials
generalization.
logical thinking
prepared environment
preschool education
1. Abidov B.K. Mariya Montessori ta’limotida tarbiyalovchilarni tayyorlash asoslari // Zamonaviy ta’lim / Sоvrеmеnnое оbrаzоvаniе, 2018. – B. 44-50. https://yaznanie.ru/a/tyrO1S9g.
2. Berdiyeva M.M. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tarbiyalanuvchilarini pedagogik qo‘llab-quvvattlash asosida intellektual imkoniyatlarini rivojlantirish: ped. fan. bo‘yicha fals. dok. diss. (PhD). – T. 2020. – 139 b.
3. Gafurova D. Maktabgacha ta`lim tashkilotlarida mariya montessori ta`lim tizimiga innovatsion yondashuv. Ustozlar uchun. 42-son 1-to‘plam mart 2023. – B. 142-148.
4. Jo‘rayeva N.T. Maktabgacha katta yoshdagi bolalarni mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish texnologiyasi: ped. fan. bo‘yicha fals. dok. diss. avtoref. (PhD). – T. 2023. – 50 b.
5. Jumanova D.M. Bola shaxsiga yo‘naltirilgan ta’limda Mariya Montessori metodikasi // Zamonaviy ta’lim / Sоvrеmеnnое оbrаzоvаniе, 2016, 6. – B. 40-45.
6. Qalandarova Z. Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarda matematik tasavvurlarni shakllantirishning zamonaviy metodikasi va amaliyoti. O‘quv qo‘llanma. – Nukus, 2018. – B. 51. (138).
7. Аdizоv B.R. Bоshlаng’ich tа’limni ijоdiy tаshkil etishning nаzаriy аsоslаri: pеd. fаn. dоk. ... diss. – T.: 2003. – 280 b.
8. Montessori M. The Absorbent Mind. – New York: Holt, Rinehart and Winston, 1967. – 297 p.
9. Montessori M. The Discovery of the Child. – New York: Ballantine Books, 1995. – 351 p.
10. Montessori M. The Montessori Method. – New York: Schocken Books, 1964. – 377 p.
11. Lillard A.S. Montessori: The Science Behind the Genius. – New York: Oxford University Press, 2017. – 480 p.
12. Standing E.M. Maria Montessori: Her Life and Work. – New York: Plume Books, 1998. – 384 p.
13. Piaget J. The Psychology of Intelligence. – London: Routledge, 2001. – 208 p.
14. Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge: Harvard University Press, 1978. – 159 p.
15. Elkonin D.B. Psixicheskoye razvitiye v detskix vozrastax. – Moskva: Institut prakticheskoy psixologii, 1997. – 416 s.
16. Poddyakov N.N. Mыshleniye doshkolnika. – Moskva: Pedagogika, 1977. – 272 s.
17. Shodmonova Sh.S. Maktabgacha pedagogika. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2019. – 312 b.
18. Xasanboyeva O.U., Tojiboyeva Sh.J. Maktabgacha ta’lim pedagogikasi. – Toshkent: Ilm Ziyo, 2018. – 284 b.
19. Davletshin M.G. Umumiy psixologiya. – Toshkent: O‘qituvchi, 2010. – 512 b.
20. Nishonova Z.T. Bolalar psixologiyasi va psixodiagnostikasi. – Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2017. – 336 b.
