Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing

Mazkur “Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug'i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, 2026-yil 23-iyun kuni Namangan davlat pedagogika instituti Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo'limi tomonidan o'tkazilgan.

1+ Issues
228+ Articles
260+ Participants
Oʻzbekcha

MONTESSORI TA’LIM MUHITIDA DIDAKTIK VOSITALARNI MAQSADLI QO‘LLASH ORQALI MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR MANTIQIY FIKRLASH STRUKTURASINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK XUSUSIYATLARI

Published
23.06.2026
Journal
Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing
Issue
Proceedings of the international scientific and practical conference on “Conceptual foundations of fundamental, applied, and innovative research in the transformation of pedagogical education and upbringing”
Pages
842-845
DOI
10.5281/zenodo.21213208

Authors

Abstract

Mazkur maqolada maktabgacha yoshdagi bolalarda mantiqiy fikrlashni rivojlantirishning pedagogik-psixologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Montessori ta’lim muhitining (Prepared Environment) o‘ziga xos jihatlari hamda didaktik vositalarni maqsadli qo‘llash orqali bolalarda tahlil qilish, qiyoslash, tasniflash, umumlashtirish va xulosa chiqarish kabi mantiqiy fikrlash komponentlarini bosqichma-bosqich rivojlantirish imkoniyatlari yoritiladi. Tadqiqot natijalari Montessori materiallari bolalarning mustaqil faoliyati va bilish jarayonlarini faollashtirish orqali mantiqiy tafakkurning samarali rivojlanishiga xizmat qilishini ko‘rsatadi.

Keywords

Montessori pedagogikasi bilish jarayonlari didaktik vositalar maktabgacha ta’lim mantiqiy fikrlash prepared environment tasniflash umumlashtirish.

Other language versions

Русский
В данной статье анализируются педагогико-психологические особенности развития логического мышления у детей дошкольного возраста. Освещаются специфические характеристики образовательной среды Монтессори (Prepared Environment), а также возможности поэтапного развития компонентов логического мышления, таких как анализ, сравнение, классификация, обобщение и умозаключение, посредством целенаправленного использования дидактических средств. Результаты исследования показывают, что материалы Монтессори способствуют эффективному развитию логического мышления детей за счёт активизации их самостоятельной деятельности и познавательных процессов.
дидактические средства дошкольное образование классификация логическое мышление обобщение педагогика Монтессори подготовленная образовательная среда познавательные процессы
English
This article analyzes the pedagogical and psychological characteristics of developing logical thinking in preschool children. It highlights the specific features of the Montessori educational environment (Prepared Environment) and explores the possibilities of systematically developing the components of logical thinking, such as analysis, comparison, classification, generalization, and conclusion-making, through the purposeful use of didactic materials. The research findings indicate that Montessori materials contribute to the effective development of children's logical thinking by enhancing their independent activities and cognitive processes.
Montessori pedagogy classification cognitive processes didactic materials generalization. logical thinking prepared environment preschool education

References

1. Abidov B.K. Mariya Montessori ta’limotida tarbiyalovchilarni tayyorlash asoslari // Zamonaviy ta’lim / Sоvrеmеnnое оbrаzоvаniе, 2018. – B. 44-50. https://yaznanie.ru/a/tyrO1S9g.
2. Berdiyeva M.M. Maktabgacha ta’lim tashkilotlarida tarbiyalanuvchilarini pedagogik qo‘llab-quvvattlash asosida intellektual imkoniyatlarini rivojlantirish: ped. fan. bo‘yicha fals. dok. diss. (PhD). – T. 2020. – 139 b.
3. Gafurova D. Maktabgacha ta`lim tashkilotlarida mariya montessori ta`lim tizimiga innovatsion yondashuv. Ustozlar uchun. 42-son 1-to‘plam mart 2023. – B. 142-148.
4. Jo‘rayeva N.T. Maktabgacha katta yoshdagi bolalarni mantiqiy fikrlash ko‘nikmalarini shakllantirish texnologiyasi: ped. fan. bo‘yicha fals. dok. diss. avtoref. (PhD). – T. 2023. – 50 b.
5. Jumanova D.M. Bola shaxsiga yo‘naltirilgan ta’limda Mariya Montessori metodikasi // Zamonaviy ta’lim / Sоvrеmеnnое оbrаzоvаniе, 2016, 6. – B. 40-45.
6. Qalandarova Z. Maktabgacha ta’lim yoshidagi bolalarda matematik tasavvurlarni shakllantirishning zamonaviy metodikasi va amaliyoti. O‘quv qo‘llanma. – Nukus, 2018. – B. 51. (138).
7. Аdizоv B.R. Bоshlаng’ich tа’limni ijоdiy tаshkil etishning nаzаriy аsоslаri: pеd. fаn. dоk. ... diss. – T.: 2003. – 280 b.
8. Montessori M. The Absorbent Mind. – New York: Holt, Rinehart and Winston, 1967. – 297 p.
9. Montessori M. The Discovery of the Child. – New York: Ballantine Books, 1995. – 351 p.
10. Montessori M. The Montessori Method. – New York: Schocken Books, 1964. – 377 p.
11. Lillard A.S. Montessori: The Science Behind the Genius. – New York: Oxford University Press, 2017. – 480 p.
12. Standing E.M. Maria Montessori: Her Life and Work. – New York: Plume Books, 1998. – 384 p.
13. Piaget J. The Psychology of Intelligence. – London: Routledge, 2001. – 208 p.
14. Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge: Harvard University Press, 1978. – 159 p.
15. Elkonin D.B. Psixicheskoye razvitiye v detskix vozrastax. – Moskva: Institut prakticheskoy psixologii, 1997. – 416 s.
16. Poddyakov N.N. Mыshleniye doshkolnika. – Moskva: Pedagogika, 1977. – 272 s.
17. Shodmonova Sh.S. Maktabgacha pedagogika. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2019. – 312 b.
18. Xasanboyeva O.U., Tojiboyeva Sh.J. Maktabgacha ta’lim pedagogikasi. – Toshkent: Ilm Ziyo, 2018. – 284 b.
19. Davletshin M.G. Umumiy psixologiya. – Toshkent: O‘qituvchi, 2010. – 512 b.
20. Nishonova Z.T. Bolalar psixologiyasi va psixodiagnostikasi. – Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2017. – 336 b.
View PDF Related articles