Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari

Mazkur “Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug'i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, 2026-yil 23-iyun kuni Namangan davlat pedagogika instituti Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo'limi tomonidan o'tkazilgan.

1+ Sonlar
228+ Maqolalar
260+ Ishtirokchilar
English

MAPPING THE UZBEK GRAMMATICAL TRADITION ONTO UNIVERSAL DEPENDENCIES: CONVERGENCES AND MISMATCHES

Nashr sanasi
23.06.2026
Jurnal
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari
Nashr
Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari xalqaro ilmiy-amaliy anjuman (2026-yil, 23-iyun)
Sahifalar
1042-1044
DOI
10.5281/zenodo.21247993

Mualliflar

Annotatsiya

The paper examines how the categories of the Uzbek national grammatical tradition the system of principal and secondary sentence members correspond to the universal syntactic relations of the Universal Dependencies (UD) framework. It is shown that the mapping is systematically asymmetric: some traditional categories converge directly with UD relations, others split into several relations, and certain UD notions have no counterpart in the national tradition. The findings provide a linguistic foundation for the syntactic annotation of Uzbek simple sentences.

Kalit so‘zlar

Universal Dependencies Uzbek dependency relations grammatical tradition sentence members simple sentence. syntactic annotation

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Akhundjanova A., Talamo L. Universal Dependencies Treebank for Uzbek // Proceedings of the Second Workshop on Resources and Representations for Under-Resourced Languages and Domains (RESOURCEFUL 2025). – Tallinn, 2025.
2. Croft W. Typology and Universals. 2nd ed. – Cambridge: Cambridge University Press, 2003. – 341 p.
3. de Marneffe M.-C., Manning C. D., Nivre J., Zeman D. Universal Dependencies // Computational Linguistics. – 2021. – Vol. 47, No. 2. – P. 255–308.
4. G‘ulomov A., Asqarova M. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. Sintaksis. – Toshkent: O‘qituvchi, 1987. – 256 b.
5. Nivre J., de Marneffe M.-C., Ginter F., Hajič J., Manning C. D., Pyysalo S., Schuster S., Tyers F., Zeman D. Universal Dependencies v2: An Evergrowing Multilingual Treebank Collection // Proceedings of the 12th Language Resources and Evaluation Conference (LREC 2020). – Marseille: ELRA, 2020. – P. 4034–4043.
6. Sayfullayeva R. R., Mengliyev B. R., Boqiyeva G. H. va boshq. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2009. – 416 b.
7. Sharipov M. et al. UzTreebank: Dependency Treebank for the Uzbek Language // IEEE Proceedings. – 2025.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar