Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan “2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasi”ga kiritilgan bo'lib, Namangan davlat pedagogika instituti Intellektual fanlar va axborot texnologiyalari kafedrasi tomonidan 2026-yil 28 - 29-oktabr kunlari tashkil etilgan.

1+ Sonlar
21+ Maqolalar
21+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

KIBER MAKONDA AXBOROT AGRESSIYASI, RAQAMLI ZOʻRAVONLIK VA FUQAROLARARO ISHONCH INQIROZI

Nashr sanasi
29.10.2026
Jurnal
Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Nashr
Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
114-120
DOI
10.5281/zenodo.23322541

Mualliflar

Annotatsiya

Maqola kiber makonda namoyon boʻladigan axborot agressiyasi va raqamli zoʻravonlikning fuqarolararo ishonch inqiroziga olib keluvchi mexanizmlarini tahlil qilishga bagʻishlangan. Tadqiqotning asosiy tezisi shundan iboratki, axborot agressiyasi oddiy ijtimoiy ziddiyatning keskin shakli emas, balki undan sifat jihatidan farq qiladigan hodisa: ziddiyat umumiy muloqot maydonining mavjudligini taqozo etadi, agressiya esa aynan shu maydonning oʻzini yemiradi va shaxsni jamoat muloqotida ishtirok etish imkoniyatidan mahrum qiladi. Ishda raqamli zoʻravonlikning morfologiyasi tizimlashtiriladi, ishonchning shaxslararo, umumlashgan va institutsional qatlamlari farqlanadi, sovuq taʼsir mexanizmi orqali agressiyadan ishonch inqiroziga oʻtish yoʻli modellashtiriladi. Oʻzbekiston qonunchiligi va xalqaro tajriba qiyosiy tahlil qilinib, raqamli etika, moderatsiya dizayni va uzluksiz taʼlim tizimiga asoslangan profilaktik model asoslanadi.

Kalit so‘zlar

axborot agressiyasi axborot xavfsizligi fuqarolararo ishonch ijtimoiy birdamlik institutsional ishonch jamoat muloqoti maydoni kiberbulling koordinatsiyalangan hujum moderatsiya raqamli etika raqamli zoʻravonlik sovuq taʼsir trolling umumlashgan ishonch

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
Статья посвящена анализу механизмов информационной агрессии и цифрового насилия в киберпространстве, приводящих к кризису межгражданского доверия. Основной тезис исследования заключается в том, что информационная агрессия представляет собой не просто обострённую форму социального конфликта, а качественно отличающееся от него явление: конфликт предполагает существование общего пространства коммуникации, тогда как агрессия разрушает само это пространство и лишает человека возможности участвовать в общественном диалоге. В работе систематизируется морфология цифрового насилия, разграничиваются межличностный, обобщённый и институциональный уровни доверия, а также моделируется механизм перехода от агрессии к кризису доверия посредством эффекта сдерживающего воздействия. На основе сравнительного анализа законодательства Узбекистана и международного опыта обосновывается профилактическая модель, основанная на цифровой этике, дизайне модерации и системе непрерывного образования.
институциональное доверие информационная агрессия информационная безопасность кибербуллинг координированная атака межгражданское доверие модерация обобщённое доверие правовое регулирование. пространство общественного диалога сдерживающий эффект социальная солидарность троллинг цифровая этика цифровое насилие
English
This article analyzes the mechanisms through which information aggression and digital violence manifest in cyberspace and contribute to a crisis of trust among citizens. The central thesis is that information aggression is not merely an intensified form of social conflict but a qualitatively distinct phenomenon: conflict presupposes the existence of a shared space for communication, whereas aggression erodes that very space and deprives individuals of the opportunity to participate in public discourse. The study systematizes the morphology of digital violence, distinguishes between interpersonal, generalized, and institutional layers of trust, and models the transition from aggression to a crisis of trust through the chilling effect. A comparative analysis of Uzbekistan’s legislation and international experience provides the basis for a preventive model grounded in digital ethics, moderation design, and lifelong learning.
chilling effect coordinated attack cyberbullying digital ethics digital violence generalized trust information aggression information security institutional trust legal regulation. moderation public discourse space social solidarity trolling trust among citizens

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Ergashbaev S. Oʻzbekiston sharoitida uzluksiz taʼlim tizimi orqali yoshlarning maʼnaviy dunyoqarashini rivojlantirish // Объединяя студентов: межвузовский научный диалог. — 2025. — Т. 1, № 1. — С. 314—316.
2. Olweus D. Bullying at School: What We Know and What We Can Do. — Oxford: Blackwell Publishing, 1993. — 140 p.
3. Citron D.K. Hate Crimes in Cyberspace. — Cambridge: Harvard University Press, 2014. — 352 p.
4. Ergashbayev S. Uzluksiz taʼlim tashkil etish orqali yoshlarning maʼnaviy-falsafiy dunyoqarashini yuksaltirish // Bulletin of Contemporary Researches: Multidisciplinary. — 2025. — Vol. 1, № 1. — P. 10—13.
5. Kowalski R.M., Giumetti G.W., Schroeder A.N., Lattanner M.R. Bullying in the digital age: a critical review and meta-analysis of cyberbullying research among youth // Psychological Bulletin. — 2014. — Vol. 140, № 4. — P. 1073—1137.
6. Rotter J.B. Generalized expectancies for interpersonal trust // American Psychologist. — 1971. — Vol. 26, № 5. — P. 443—452.
7. Mirzaolimjon ogʻli M.M., Shohbozbek E. Yangi Oʻzbekistonning taʼlim siyosati va universitetlarning yangi modellari // Pedagogik islohotlar va ularning yechimlari. — 2025. — Vol. 16, № 01. — B. 325—328.
8. Mayer R.C., Davis J.H., Schoorman F.D. An integrative model of organizational trust // Academy of Management Review. — 1995. — Vol. 20, № 3. — P. 709—734.
9. Luhmann N. Trust and Power. — Chichester: John Wiley & Sons, 1979. — 208 p.
10. Oʻzbekiston Respublikasining «Axborotlashtirish toʻgʻrisida»gi Qonuni, 2003-yil 11-dekabr, № 560-II // Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami. — Toshkent, 2003.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar