Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan “2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasi”ga kiritilgan bo'lib, Namangan davlat pedagogika instituti Intellektual fanlar va axborot texnologiyalari kafedrasi tomonidan 2026-yil 28 - 29-oktabr kunlari tashkil etilgan.

1+ Sonlar
120+ Maqolalar
144+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

INKLYUZIV VA UNIVERSAL TA’LIM MUHITI: O‘ZARO BOG‘LIQLIK VA FARQLAR (BO‘LAJAK BOSHLANG‘ICH SINF O‘QITUVCHISI TAYYORGARLIGI NUQTAI NAZARIDAN)

Nashr sanasi
29.10.2026
Jurnal
Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Nashr
Raqamli-pedagogik transformatsiya va zamonaviy taʼlimning tadqiqot modellari mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Sahifalar
615-621
DOI
10.5281/zenodo.23881003

Mualliflar

Annotatsiya

Maqolada inklyuziv va universal ta’lim muhiti tushunchalarining pedagogik mohiyati, ularning o‘zaro bog‘liqligi hamda farqli jihatlari tahlil qilinadi. Inklyuziv ta’lim qadriyatga asoslangan yondashuv, universal ta’lim muhiti esa uni amalga oshirishning loyihaviy-texnologik mexanizmi sifatida asoslanadi. Bo‘lajak boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining kasbiy tayyorgarligi doirasida ushbu ikki tushunchani uyg‘unlashtirishning didaktik shart-sharoitlari ko‘rsatib beriladi va tayyorlash metodikasini takomillashtirish bo‘yicha takliflar ilgari suriladi.

Kalit so‘zlar

boshlang‘ich ta’lim bo‘lajak o‘qituvchi individuallashtirish. inklyuziv ta’lim kasbiy tayyorgarlik kompetensiya universal dizayn universal ta’lim muhiti

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В статье анализируются педагогическая сущность понятий «инклюзивная образовательная среда» и «универсальная образовательная среда», их взаимосвязь и различия. Инклюзия рассматривается как ценностно-целевая основа, а универсальная среда – как проектно-технологический механизм её реализации. Определены дидактические условия интеграции этих понятий в профессиональной подготовке будущих учителей начальных классов и предложены направления совершенствования методики их подготовки.
будущий учитель индивидуализация. компетентность начальное образование профессиональная подготовка универсальная образовательная среда универсальный дизайн
English
The article examines the pedagogical essence of inclusive and universal educational environments, their interrelation and distinctive features. Inclusion is treated as a value-based approach, while the universal environment is viewed as a design and technological mechanism for its implementation. The paper outlines didactic conditions for integrating both concepts into the professional training of future primary school teachers.
competence individualization. pre-service teacher primary education professional training universal design universal learning environment

Foydalanilgan adabiyotlar

1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 29-apreldagi PF-5712-son Farmoni bilan tasdiqlangan «2030-yilgacha O‘zbekiston Respublikasi xalq ta’limi tizimini rivojlantirish konsepsiyasi».
2. O‘zbekiston Respublikasining «Ta’lim to‘g‘risida»gi Qonuni. – Toshkent, 2020-yil 23-sentabr.
3. UNESCO. The Salamanca Statement and Framework for Action on Special Needs Education. – Paris: UNESCO, 1994.
4. United Nations. Convention on the Rights of Persons with Disabilities. – New York: UN, 2006.
5. Booth T., Ainscow M. Index for Inclusion: Developing Learning and Participation in Schools. – Bristol: CSIE, 2002.
6. Алёхина С.В. Инклюзивное образование: история и перспективы // Психолого-педагогические исследования. – 2013. – Т. 5, № 1.
7. Малофеев Н.Н. Специальное образование в меняющемся мире. Европа. – М.: Просвещение, 2009.
8. Выготский Л.С. Основы дефектологии. Собрание сочинений. Т. 5. – М.: Педагогика, 1983.
9. Аюпова М.Ю. Махсус педагогика асослари. – Тошкент: Ўқитувчи, 2007. (Ayupova M.Yu. Maxsus pedagogika asoslari.)
10. Florian L., Black-Hawkins K. Exploring inclusive pedagogy // British Educational Research Journal. – 2011. – Vol. 37, No. 5. – P. 813–828.
11. Mace R. Universal Design: Barrier Free Environments for Everyone // Designers West. – 1985. – Vol. 33, No. 1. – P. 147–152.
12. Meyer A., Rose D.H., Gordon D. Universal Design for Learning: Theory and Practice. – Wakefield, MA: CAST Professional Publishing, 2014.
13. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2020: Inclusion and education: All means all. – Paris: UNESCO, 2020.
14. Forlin C., Earle C., Loreman T., Sharma U. The Sentiments, Attitudes, and Concerns about Inclusive Education Revised (SACIE-R) Scale // International Journal of Disability, Development and Education. – 2011. – Vol. 58, No. 1.
15. Назарова Н.М. Специальная педагогика. – М.: Академия, 2000.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar