Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar

Mazkur Respublika ilmiy-amaliy konferensiya O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 16-yanvardagi 11-son buyrug‘iga 1-ilova bilan tasdiqlangan “2026-yilda xalqaro miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasi”ga muvofiq, 2026-yil 20-may kuni Namangan davlat pedagogika instituti Falsafiy va tarixiy fanlar kafedrasining tashabbusi bilan o‘tkazildi.

1+ Sonlar
75+ Maqolalar
78+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

ILMIY TADQIQOTDA RATSIOANLLIK VA IRRATSIONALLIKNING O‘RNI

Nashr sanasi
20.05.2026
Jurnal
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar
Nashr
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Sahifalar
99-105
DOI
10.5281/zenodo.20562781

Mualliflar

Annotatsiya

Ushbu maqolada ratsionallik va irratsionallik tushunchalarining ilmiy tadqiqot jarayonidagi mazmun-mohiyati, bog‘liqligi hamda ilmiy bilimlarni rivojlantirishdagi chuqur mohiyati yoritilgan. Yana qo‘shimcha qilib ilmoy tafakkurda irratsional omillarning o‘rni nilan bir qatorda mantiqiqy fikrlash, intuitsiya hamda ijodkorlikning o‘rni tahlil qilinadi. Bu maqolada ratsionallik va irratsional fikrlashning dolzarbligi va bu orqali ilmiy ishda ulkan yangiliklarni ochib berish mumkunligi isbotlab beriladi.

Kalit so‘zlar

ijodkorlik ilmiy bilish ilmiy tadqiqot ilmiy tafakkur irratsionallil mantiqiy fikrlash ratsionallik

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В данной статье раскрываются сущность понятий рациональности и иррациональности в процессе научного исследования, их взаимосвязь, а также значение в развитии научного знания. Кроме того, анализируется роль иррациональных факторов в научном мышлении наряду с логическим мышлением, интуицией и творчеством. В статье обосновывается актуальность рационального и иррационального мышления, а также доказывается, что они способствуют достижению значительных инноваций и открытий в научной деятельности.
иррациональность логическое мышление научное исследование научное мышление научное познание. рациональность творчество
English
This article examines the essence of the concepts of rationality and irrationality in the process of scientific research, their interrelation, and their significance in the development of scientific knowledge. In addition, the role of irrational factors in scientific thinking, along with logical reasoning, intuition, and creativity, is analyzed. The article substantiates the relevance of rational and irrational thinking and proves that they can contribute to achieving major innovations and discoveries in scientific activity.
creativity irrationality logical reasoning rationality scientific cognition. scientific research scientific thinking

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Axmedova M. Falsafa asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2017.
2. Baratov Sh. Ilmiy tadqiqot metodologiyasi. – Toshkent: Innovatsiya-Ziyo, 2021.
3. Fayzullayev O. Falsafa va fan metodologiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2018.
4. G‘ulomov S. Bilish nazariyasi va mantiq. – Toshkent: Universitet, 2019.
5. Jo‘rayev R. Zamonaviy ilmiy tadqiqot metodlari. – Toshkent: Tafakkur, 2020.
6. Karimov I. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008.
7. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2022.
8. Musurmonova O. Pedagogik tadqiqot metodologiyasi. – Toshkent: Fan, 2016.
9. Nazarov Q. Falsafa asoslari. – Toshkent: Sharq, 2015.
10. Rasulov A. Ilmiy bilish falsafasi. – Toshkent: Universitet, 2019.
11. To‘xtayev N. Mantiq va ilmiy tafakkur. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2018.
12. Tulenov J. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti. – Toshkent: O‘zbekiston, 2017.
13. Xayrullayev M. Mantiq. – Toshkent: O‘qituvchi, 2014.
14. Yo‘ldoshev S. Ilmiy tadqiqot metodologiyasi. – Toshkent: Fan, 2020.
15. Zunnunov A. Pedagogika nazariyasi. – Toshkent: Aloqachi, 2016.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar