Oʻzbekcha
ILMIY TADQIQOTDA RATSIOANLLIK VA IRRATSIONALLIKNING O‘RNI
Journal
Historical and Contemporary Trends in the Philosophy of Education: Education, Knowledge, and Methodologies
Issue
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Abstract
Ushbu maqolada ratsionallik va irratsionallik tushunchalarining ilmiy tadqiqot jarayonidagi mazmun-mohiyati, bog‘liqligi hamda ilmiy bilimlarni rivojlantirishdagi chuqur mohiyati yoritilgan. Yana qo‘shimcha qilib ilmoy tafakkurda irratsional omillarning o‘rni nilan bir qatorda mantiqiqy fikrlash, intuitsiya hamda ijodkorlikning o‘rni tahlil qilinadi. Bu maqolada ratsionallik va irratsional fikrlashning dolzarbligi va bu orqali ilmiy ishda ulkan yangiliklarni ochib berish mumkunligi isbotlab beriladi.
Keywords
ijodkorlik
ilmiy bilish
ilmiy tadqiqot
ilmiy tafakkur
irratsionallil
mantiqiy fikrlash
ratsionallik
Русский
В данной статье раскрываются сущность понятий рациональности и иррациональности в процессе научного исследования, их взаимосвязь, а также значение в развитии научного знания. Кроме того, анализируется роль иррациональных факторов в научном мышлении наряду с логическим мышлением, интуицией и творчеством. В статье обосновывается актуальность рационального и иррационального мышления, а также доказывается, что они способствуют достижению значительных инноваций и открытий в научной деятельности.
иррациональность
логическое мышление
научное исследование
научное мышление
научное познание.
рациональность
творчество
English
This article examines the essence of the concepts of rationality and irrationality in the process of scientific research, their interrelation, and their significance in the development of scientific knowledge. In addition, the role of irrational factors in scientific thinking, along with logical reasoning, intuition, and creativity, is analyzed. The article substantiates the relevance of rational and irrational thinking and proves that they can contribute to achieving major innovations and discoveries in scientific activity.
creativity
irrationality
logical reasoning
rationality
scientific cognition.
scientific research
scientific thinking
1. Axmedova M. Falsafa asoslari. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2017.
2. Baratov Sh. Ilmiy tadqiqot metodologiyasi. – Toshkent: Innovatsiya-Ziyo, 2021.
3. Fayzullayev O. Falsafa va fan metodologiyasi. – Toshkent: O‘qituvchi, 2018.
4. G‘ulomov S. Bilish nazariyasi va mantiq. – Toshkent: Universitet, 2019.
5. Jo‘rayev R. Zamonaviy ilmiy tadqiqot metodlari. – Toshkent: Tafakkur, 2020.
6. Karimov I. Yuksak ma’naviyat – yengilmas kuch. – Toshkent: Ma’naviyat, 2008.
7. Mirziyoyev Sh. M. Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi. – Toshkent: O‘zbekiston, 2022.
8. Musurmonova O. Pedagogik tadqiqot metodologiyasi. – Toshkent: Fan, 2016.
9. Nazarov Q. Falsafa asoslari. – Toshkent: Sharq, 2015.
10. Rasulov A. Ilmiy bilish falsafasi. – Toshkent: Universitet, 2019.
11. To‘xtayev N. Mantiq va ilmiy tafakkur. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2018.
12. Tulenov J. Falsafiy tafakkur taraqqiyoti. – Toshkent: O‘zbekiston, 2017.
13. Xayrullayev M. Mantiq. – Toshkent: O‘qituvchi, 2014.
14. Yo‘ldoshev S. Ilmiy tadqiqot metodologiyasi. – Toshkent: Fan, 2020.
15. Zunnunov A. Pedagogika nazariyasi. – Toshkent: Aloqachi, 2016.
