Oʻzbekcha
FIZIKA TA’LIMIDA KONTEKSTLILIK VA ABSTRAKT FIZIK BILIMLAR INTEGRATSIYASINING METODIK ASOSLARI
Jurnal
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar
Nashr
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Annotatsiya
Tezisda fizika ta’limida kontekstlilik va abstrakt fizik bilimlar integratsiyasining metodik asoslari tahlil qilingan. Kontekst, abstraksiyalash va bilim transferining didaktik funksiyalari aniqlashtirilib, fizik bilimlarni yangi vaziyatlarda qo‘llashga yo‘naltirilgan “kontekst–abstraksiya–transfer” metodik mexanizmi taklif etilgan.
Kalit so‘zlar
abstraksiyalash
abstrakt fizik bilim
bilim transferi
fizik model
kontekstlilik
metodik mexanizm
Русский
МЕТОДИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ИНТЕГРАЦИИ КОНТЕКСТНОСТИ И АБСТРАКТНЫХ ФИЗИЧЕСКИХ ЗНАНИЙ В ОБУЧЕНИИ ФИЗИКЕ
В тезисе проанализированы методические основы интеграции контекстности и абстрактных физических знаний в обучении физике. Уточнены дидактические функции контекста, абстрагирования и переноса знаний, предложен методический механизм «контекст–абстракция–трансфер», направленный на применение физических знаний в новых ситуациях.
абстрагирование
абстрактные физические знания
контекстность
методический механизм
обучение физике
перенос знаний
физическая модель
English
METHODOLOGICAL FOUNDATIONS FOR THE INTEGRATION OF CONTEXTUALIZATION AND ABSTRACT PHYSICS KNOWLEDGE IN PHYSICS EDUCATION
The paper examines the methodological foundations for integrating contextualization and abstract physics knowledge in physics education. The didactic functions of context, abstraction, and knowledge transfer are clarified, and a “context–abstraction–transfer” methodological mechanism is proposed to support the application of physics knowledge in new situations.
abstract physics knowledge
abstraction
knowledge transfer
methodological mechanism
physical model
1. Bennett, J., Lubben, F., & Hogarth, S. (2007). Bringing science to life: A synthesis of the research evidence on the effects of context-based and STS approaches to science teaching. Science Education, 91(3), 347–370. https://doi.org/10.1002/sce.20186
2. Brown, J. S., Collins, A., & Duguid, P. (1989). Situated cognition and the culture of learning. Educational Researcher, 18(1), 32–42. https://doi.org/10.3102/0013189X018001032
3. Chi, M. T. H., Feltovich, P. J., & Glaser, R. (1981). Categorization and representation of physics problems by experts and novices. Cognitive Science, 5(2), 121–152. https://doi.org/10.1207/s15516709cog0502_2
4. de Putter-Smits, L. G. A., Taconis, R., & Jochems, W. M. G. (2013). Mapping context-based learning environments: The construction of an instrument. Learning Environments Research, 16, 437–462. https://doi.org/10.1007/s10984-013-9143-9
5. Gentner, D., Loewenstein, J., & Thompson, L. (2003). Learning and transfer: A general role for analogical encoding. Journal of Educational Psychology, 95(2), 393–408. https://doi.org/10.1037/0022-0663.95.2.393
6. Gilbert, J. K. (2006). On the nature of “context” in chemical education. International Journal of Science Education, 28(9), 957–976. https://doi.org/10.1080/09500690600702470
7. Greeno, J. G. (1998). The situativity of knowing, learning, and research. American Psychologist, 53(1), 5–26. https://doi.org/10.1037/0003-066X.53.1.5
8. Harp, S. F., & Mayer, R. E. (1998). How seductive details do their damage: A theory of cognitive interest in science learning. Journal of Educational Psychology, 90(3), 414–434. https://doi.org/10.1037/0022-0663.90.3.414
9. Harrison, A. G., & Treagust, D. F. (2000). A typology of school science models. International Journal of Science Education, 22(9), 1011–1026. https://doi.org/10.1080/095006900416884
10. Taasoobshirazi, G., & Carr, M. (2008). A review and critique of context-based physics instruction and assessment. Educational Research Review, 3(2), 155–167. https://doi.org/10.1016/j.edurev.2008.01.002
11. To‘raxonov, F. B. (2021). Fizik jarayonlarni kompyuterda modellashtirishning metodik asoslari. Pedagogik mahorat, (6), 105–109.
12. To‘raxonov, F. B. (2022). Ixtisoslashgan maktablarda fizikaviy jarayonlarni modellashtirish imkoniyatini beruvchi dasturiy ta’minotlar tahlili. Ta’lim va innovatsion tadqiqotlar, (2), 174–178. https://doi.org/10.53885/edinres.2022.72.72.027
13. Kurbanov, M., & To‘raxonov, F. B. (2023). Fizika o‘qitishda zamonaviy namoyish tajribalarga qo‘yilgan talablar. Educational Research in Universal Sciences, 2(17 Special), 35–39.
14. To‘raxonov, F. B., & Omonqulova, U. H. (2024). Fizikani namoyish tajribalar yordamida takomillashtirishning metodik asoslari. Educational Research in Universal Sciences, 3(4 Special), 323–329. https://doi.org/10.5281/zenodo.10652865
15. To‘raxonov, F. B., & Omonqulova, U. H. (2024). Fizika fanini real va virtual namoyish tajribalar asosida o‘qitish. Educational Research in Universal Sciences, 3(13), 110–117. https://doi.org/10.5281/zenodo.14564101