Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar

Mazkur Respublika ilmiy-amaliy konferensiya O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 16-yanvardagi 11-son buyrug‘iga 1-ilova bilan tasdiqlangan “2026-yilda xalqaro miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasi”ga muvofiq, 2026-yil 20-may kuni Namangan davlat pedagogika instituti Falsafiy va tarixiy fanlar kafedrasining tashabbusi bilan o‘tkazildi.

1+ Sonlar
98+ Maqolalar
101+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

BOSHLANG‘ICH SINF O‘QUVCHILARINING SINFDAN TASHQARI FAOLIYATIDA SUN’IY INTELLEKT VOSITALARIDAN FOYDALANISH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH

Nashr sanasi
20.05.2026
Jurnal
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar
Nashr
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Sahifalar
697-706

Mualliflar

Annotatsiya

Maqolada boshlang‘ich sinf o‘quvchilarining sinfdan tashqari faoliyatida sun’iy intellekt vositalaridan pedagogik maqsadga muvofiq, xavfsiz va yosh xususiyatlariga mos foydalanish metodikasini takomillashtirish masalasi yoritilgan. Ilmiy-pedagogik manbalarni tahlil qilish, qiyoslash, umumlashtirish va pedagogik modellashtirish usullari asosida besh bosqichli metodik model taklif etilgan. Mazkur model diagnostika, maqsadli rejalashtirish, boshqariladigan ijodiy faoliyat, natijani tekshirish hamda refleksiya bosqichlarini qamrab oladi. Sun’iy intellekt vositalaridan kitobxonlik, ijodiy yozuv, matematika, tabiatshunoslik, loyiha va to‘garak mashg‘ulotlarida foydalanish imkoniyatlari ochib berilgan. Shuningdek, o‘qituvchi, o‘quvchi va ota-onaning vazifalari, axborot xavfsizligi, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, sun’iy intellekt yaratgan javoblarni tekshirish hamda o‘quv natijalarini baholash mezonlari aniqlashtirilgan. Yakunda umumta’lim maktablari amaliyoti uchun metodik tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Kalit so‘zlar

axborot xavfsizligi boshlang‘ich ta’lim ijodiy topshiriq individual ta’lim raqamli savodxonlik sun’iy intellekt tanqidiy fikrlash sinfdan tashqari faoliyat sun’iy intellekt savodxonligi pedagogik nazorat.

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В статье рассматривается совершенствование методики педагогически целесообразного, безопасного и соответствующего возрастным особенностям применения средств искусственного интеллекта во внеурочной деятельности учащихся начальных классов. На основе анализа научно-педагогических источников, сравнения, обобщения и педагогического моделирования предложена пятиэтапная методическая модель. Она включает диагностику, целевое планирование, управляемую творческую деятельность, проверку результата и рефлексию. Раскрыты возможности применения средств искусственного интеллекта в читательской, литературно-творческой, математической, естественно-научной, проектной и кружковой деятельности. Уточнены функции учителя, ученика и родителей, требования к информационной безопасности, защите персональных данных, проверке ответов искусственного интеллекта и критерии оценки учебных результатов. Сформулированы практические рекомендации для общеобразовательных школ
внеурочная деятельность индивидуальное обучение информационная безопасность искусственный интеллект критическое мышление начальное образование творческое задание цифровая грамотность грамотность в области искусственного интеллекта педагогический контроль.
English
The article examines ways to improve the methodology for pedagogically purposeful, safe and age-appropriate use of artificial intelligence tools in the extracurricular activities of primary school pupils. A five-stage methodological model is proposed on the basis of analysis of scientific and pedagogical sources, comparison, generalization and pedagogical modelling. The model covers diagnosis, goal-oriented planning, guided creative activity, verification of outcomes and reflection. The article explains how artificial intelligence tools can support reading, creative writing, mathematics, science, project work and club activities. It also clarifies the responsibilities of teachers, pupils and parents, requirements for information safety and personal data protection, procedures for verifying AI-generated responses, and criteria for assessing learning outcomes. Practical recommendations are offered for general education schools.
AI literacy artificial intelligence creative task critical thinking digital literacy personalized learning primary education extracurricular activity information safety pedagogical supervision

Foydalanilgan adabiyotlar

1.O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi “Sun’iy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi PQ-358-son qarori. Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/docs/-7158604
2. Miao F., Holmes W. Guidance for Generative AI in Education and Research. Paris: UNESCO, 2023. DOI: 10.54675/EWZM9535.
3. Miao F., Shiohira K., Lao N. AI Competency Framework for Students. Paris: UNESCO, 2024.
4. Miao F., Cukurova M. AI Competency Framework for Teachers. Paris: UNESCO, 2024.
5. UNICEF. Policy Guidance on AI for Children. Version 2.0. New York: United Nations Children’s Fund, 2021.
6. Casal-Otero L., Catala A., Fernández-Morante C., Taboada M., Cebreiro B., Barro S. AI literacy in K–12: a systematic literature review // International Journal of STEM Education. 2023. Vol. 10. Article 29. DOI: 10.1186/s40594-023-00418-7.
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar