Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar

Mazkur Respublika ilmiy-amaliy konferensiya O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirining 2026-yil 16-yanvardagi 11-son buyrug‘iga 1-ilova bilan tasdiqlangan “2026-yilda xalqaro miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasi”ga muvofiq, 2026-yil 20-may kuni Namangan davlat pedagogika instituti Falsafiy va tarixiy fanlar kafedrasining tashabbusi bilan o‘tkazildi.

1+ Sonlar
101+ Maqolalar
104+ Ishtirokchilar
Oʻzbekcha

4-SINF ONA TILI VA O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA O‘QUVCHILARNING NUTQIY KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK-PSIXOLOGIK IMKONIYATLARI

Nashr sanasi
20.05.2026
Jurnal
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar
Nashr
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Sahifalar
721-727
DOI
10.5281/zenodo.22733757

Mualliflar

Annotatsiya

Ushbu maqolada 4-sinf ona tili va o‘qish savodxonligi darslarida o‘quvchilarning nutqiy kompetensiyasini rivojlantirishning pedagogik-psixologik imkoniyatlari yoritilgan. Unda kommunikativ va multimodal yondashuvlar asosida lug‘at ustida ishlash, so‘z ma’nosini matn, sinonim, antonim, izohli lug‘at hamda turli kommunikativ vaziyatlar orqali tushuntirishning ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, tinglab tushunish, o‘qish va tushunish, so‘zlash hamda yozish faoliyatlarini integratsiyalashgan holda tashkil etish, nutqiy o‘yinlar, savol-javob, hikoya tuzish, ijodiy topshiriqlar va kommunikativ mashqlardan foydalanishning samaradorligi asoslangan. Maqolada o‘quvchilarning yosh va individual-psixologik xususiyatlarini hisobga olish, mustaqil fikrlash, muloqotga kirishish va fikrni aniq, ravon ifodalash ko‘nikmalarini shakllantirish masalalariga alohida e’tibor qaratilgan. Tadqiqot natijalari boshlang‘ich ta’limda nutqiy kompetensiyani rivojlantirishni bosqichma-bosqich, amaliy va integratsiyalashgan yondashuv asosida tashkil etish zarurligini ko‘rsatadi.

Kalit so‘zlar

4-sinf boshlang‘ich ta’lim ijodiy topshiriqlar. kommunikativ yondashuv lug‘at ustida ishlash multimodal yondashuv nutqiy faoliyat nutqiy kompetensiya ona tili o‘qish savodxonligi

Boshqa tillardagi variantlar

Русский
В статье рассматриваются педагогико-психологические возможности развития речевой компетенции учащихся на уроках родного языка и читательской грамотности в 4-м классе. Анализируется значение работы над словарём на основе коммуникативного и мультимодального подходов, а также объяснения значения слов посредством контекста, синонимов, антонимов, толковых словарей и различных коммуникативных ситуаций. Обосновывается эффективность интегрированной организации видов речевой деятельности, включая аудирование и понимание услышанного, чтение и понимание текста, говорение и письмо, а также использования речевых игр, вопросов и ответов, составления рассказов, творческих заданий и коммуникативных упражнений. Особое внимание уделяется учёту возрастных и индивидуально-психологических особенностей учащихся, формированию навыков самостоятельного мышления, вступления в коммуникацию и чёткого, беглого выражения своих мыслей. Результаты исследования показывают необходимость организации развития речевой компетенции в начальном образовании на основе поэтапного, практико-ориентированного и интегрированного подхода.
4-й класс коммуникативный подход мультимодальный подход начальное образование работа над словарём речевая деятельность речевая компетенция родной язык творческие задания. читательская грамотность
English
This article examines the pedagogical and psychological potential for developing students’ speech competence in Grade 4 mother tongue and reading literacy lessons. It analyzes the importance of vocabulary work based on communicative and multimodal approaches, as well as explaining word meanings through context, synonyms, antonyms, explanatory dictionaries, and various communicative situations. The article also substantiates the effectiveness of integrating listening comprehension, reading and comprehension, speaking, and writing activities, along with the use of speech games, question-and-answer activities, storytelling, creative tasks, and communicative exercises. Particular attention is paid to taking into account students’ age-related and individual psychological characteristics and to developing their abilities to think independently, engage in communication, and express their ideas clearly and fluently. The findings indicate the necessity of organizing the development of speech competence in primary education through a gradual, practical, and integrated approach.
Grade 4 communicative approach creative tasks. mother tongue multimodal approach primary education reading literacy speech activity speech competence vocabulary development

Foydalanilgan adabiyotlar

1. Umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standarti (kompetensiyaviy yondashuv asosida). Toshkent, 2022.
2. Wilkins D. A. Linguistics in Language Teaching. London: Edward Arnold, 1972. - 111 b.
3. Yo‘ldashev Sh. Ona tili o‘qitish metodikasi. - T.: O‘qituvchi, 2019. - 89-b
PDFni ko'rish O‘xshash maqolalar