Исторические и современные тенденции в философии образования: образование, знание и методология

Настоящая Республиканская научно-практическая конференция была проведена 20 мая 2026 года по инициативе кафедры философских и исторических наук Наманганского государственного педагогического института в соответствии с Планом международных научных и научно-технических мероприятий на 2026 год, утверждённым Приложением № 1 к приказу Министерства высшего образования, науки и инноваций Республики Узбекистан от 16 января 2026 года № 11.

1+ Выпуски
106+ Статьи
109+ Участники
Oʻzbekcha

YONG‘IN XAVFSIZLIGIGA OID LEKSIK BIRLIKLARNING TARJIMA QILISHDAGI XATOLARI: INGLIZ, RUS VA O‘ZBEK TILLARI MISOLIDA

Дата публикации
20.05.2026
Журнал
Исторические и современные тенденции в философии образования: образование, знание и методология
Выпуск
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Страницы
758-765
DOI
10.5281/zenodo.22785339

Авторы

Аннотация

Mazkur maqolada yong‘in xavfsizligi sohasiga oid leksik birliklarning ingliz, rus va o‘zbek tillari o‘rtasidagi tarjimasida yuzaga keladigan muammolar lingvistik nuqtayi nazardan tahlil qilinadi. Maxsus soha terminlari tarjimasida leksik ekvivalentlikni ta’minlash, terminning kontekstual ma’nosini to‘g‘ri anglash va maqsad tilining terminologik me’yorlariga rioya qilish muhim hisoblanadi. Tadqiqotda yong‘in xavfsizligi terminlarining semantik xususiyatlari, ko‘p komponentli terminlarning tarjimasi, so‘zma-so‘z tarjima natijasida yuzaga keladigan xatolar, terminologik nomuvofiqlik hamda rus tili vositasida ingliz tilidan o‘zbek tiliga tarjima qilishda yuzaga keladigan semantik siljishlar ko‘rib chiqiladi. Ingliz, rus va o‘zbek tillaridagi ayrim terminlar qiyosiy tahlil qilinib, ularning to‘g‘ri va noto‘g‘ri tarjima variantlari ko‘rsatiladi. Tadqiqot natijalari yong‘in xavfsizligi terminologiyasini tarjima qilishda faqat lug‘aviy muqobilni topish yetarli emasligini, terminning sohaviy, semantik va pragmatik xususiyatlarini ham hisobga olish zarurligini ko‘rsatadi.

Ключевые слова

ekvivalentlik ingliz tili leksik birlik o‘zbek tili. pragmatika rus tili semantika tarjima tarjima xatosi terminologiya yong‘in xavfsizligi

Версии на других языках

Русский
В данной статье с лингвистической точки зрения анализируются проблемы, возникающие при переводе лексических единиц, относящихся к сфере пожарной безопасности, между английским, русским и узбекским языками. При переводе терминов специальной области важное значение имеют обеспечение лексической эквивалентности, правильное понимание контекстуального значения термина и соблюдение терминологических норм языка перевода. В исследовании рассматриваются семантические особенности терминов пожарной безопасности, перевод многокомпонентных терминов, ошибки, возникающие в результате дословного перевода, терминологические несоответствия, а также семантические сдвиги, возникающие при переводе с английского на узбекский язык посредством русского языка. Проводится сопоставительный анализ отдельных терминов в английском, русском и узбекском языках, приводятся варианты их правильного и ошибочного перевода. Результаты исследования показывают, что при переводе терминологии пожарной безопасности недостаточно найти только лексический эквивалент; необходимо также учитывать отраслевые, семантические и прагматические особенности термина.
английский язык лексическая единица перевод переводческая ошибка пожарная безопасность прагматика русский язык семантика терминология узбекский язык. эквивалентность
English
This article provides a linguistic analysis of the problems that arise in translating lexical units related to fire safety between English, Russian, and Uzbek. In translating specialized terminology, ensuring lexical equivalence, correctly understanding the contextual meaning of a term, and complying with the terminological norms of the target language are of particular importance. The study examines the semantic features of fire safety terminology, the translation of multi-component terms, errors resulting from literal translation, terminological inconsistencies, and semantic shifts that occur when translating from English into Uzbek through Russian. A comparative analysis of selected terms in English, Russian, and Uzbek is conducted, and both accurate and inaccurate translation variants are presented. The findings demonstrate that, when translating fire safety terminology, identifying a lexical equivalent alone is insufficient; it is also necessary to take into account the professional, semantic, and pragmatic features of the term
English language Russian language Uzbek language. equivalence fire safety lexical unit pragmatics semantics terminology translation translation error

Список литературы

1. Baker M. In Other Words: A Coursebook on Translation. – London: Routledge.
2. Newmark P. A Textbook of Translation. – New York: Prentice Hall.
3. Vinay J.-P., Darbelnet J. Comparative Stylistics of French and English: A Methodology for Translation. – Amsterdam: John Benjamins.
4. Лейчик В.М. Терминоведение: предмет, методы, структура. – Москва: ЛИБРОКОМ.
5. Суперанская А.В., Подольская Н.В., Васильева Н.В. Общая терминология: вопросы теории. – Москва: Наука.
6. Ахманова О.С. Словарь лингвистических терминов. – Москва.
7. O‘zbekiston Respublikasining yong‘in xavfsizligi sohasiga oid normativ-huquqiy hujjatlari.
8. Yong‘in xavfsizligi bo‘yicha ingliz, rus va o‘zbek tillaridagi terminologik hamda izohli lug‘atlar.
9. Yong‘in xavfsizligi bo‘yicha xalqaro texnik standartlar va metodik materiallar.