Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari

Namangan davlat pedagogika instituti hamda G.V. Plexanov nomidagi Rossiya iqtisodiyot universitetining Toshkent shahri filiali hamkorligida joriy yilning 10-avgust kuni "Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari" mavzusidagi II an’anaviy Respublika miqyosidagi konferensiya o‘tkazilishi rejalashtirilgan.

1+ Выпуски
190+ Статьи
187+ Участники
Oʻzbekcha

TURKIY TILLAR XALQ MAQOLLARI MATNIDA ONA VA ONALIK KONSEPTINING LINGVOKOGNITIV XUSUSIYATLARI

Дата публикации
25.08.2026
Журнал
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Выпуск
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Страницы
712-716
DOI
10.5281/zenodo.22080299

Авторы

Аннотация

Ushbu maqolada turkiy tillarda onalik konsepti va onalik konseptining xalq maqollarida ifodalanishi yotirilgan. Onalikni ifodalovchi konseptlar va ularning lingvistik manzarasi semantik, kognitiv va lingvokulturologik jihatdan tahlilga tortilgan. Maqola tadqiqot maqsadi sifatida xalq maqollari orqali turkiy tillar tilshunosligidagi onalik konseptlarini o‘rganishga qaratilgan. Onalik konseptining til va madaniyat oʻrtasidagi munosabati ochib berilgan. Ushbu tadqiqot natijalari o‘zbek va turk, turkman, ozar, qozoq, qirg‘iz xalq madaniyatida onalikni ifodalovchi konseptlarning ijtimoiy ahamiyatini tushunishga yordam beradi. Turkiy tillar tilshunosligida onalik konseptini oʻrganishga qaratilganligi bilan dolzarb hisoblanadi.

Ключевые слова

kognitiv yondashuv konsept lingvistika lingvokognitiv lingvokulturologiya maqollar onalik konsepti

Версии на других языках

Русский
В данной статье рассматривается концепт материнства в тюркских языках и его репрезентация в народных пословицах. Концепты, выражающие материнство, а также их языковая картина мира анализируются с семантической, когнитивной и лингвокультурологической точек зрения. Основной целью исследования является изучение концептов материнства в тюркском языкознании посредством анализа народных пословиц. В работе также раскрывается взаимосвязь языка и культуры в концептуализации материнства. Результаты исследования способствуют более глубокому пониманию социальной и культурной значимости концептов, репрезентирующих материнство, в узбекской, турецкой, туркменской, азербайджанской, казахской и кыргызской народных культурах. Актуальность исследования обусловлена его направленностью на изучение концепта материнства в тюркском языкознании, а также его анализом с позиций взаимосвязи языка, когнитивных процессов и культуры.
когнитивный подход концепт концепт материнства лингвистика лингвокогнитивистика лингвокультурология народные пословицы паремиология тюркские языки языковая картина мира
English
This article examines the concept of motherhood in Turkic languages and its representation in folk proverbs. The concepts expressing motherhood and their linguistic worldview are analyzed from semantic, cognitive, and linguocultural perspectives. The primary aim of the study is to investigate the concepts of motherhood in Turkic linguistics through the analysis of folk proverbs. The study also explores the relationship between language and culture in the conceptualization of motherhood. The findings of this study contribute to a better understanding of the social and cultural significance of concepts associated with motherhood in the Uzbek, Turkish, Turkmen, Azerbaijani, Kazakh, and Kyrgyz folk cultures. The relevance of the study lies in its focus on the concept of motherhood within Turkic linguistics and its analysis through the interconnected perspectives of language, cognition, and culture
cognitive approach concept concept of motherhood linguistics linguocognition linguoculturology proverbs

Список литературы

1. Aksoy, Ö. A. (1995). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, İnkilâp Kitabevi, İstanbul.
2. Dilçin, D. (2018). Edebiyatımızda Atasözleri, Türk Dil Kurumu Yayınları. 751, 3.bsk. Ankara.
3. Ergashev, R. (2023). Kognitiv lingvistika: nazariya va amaliyot. Samarqand: Samarqand Davlat Universiteti.
4. Iskandarova, M. (2021). Lingvomadaniyatshunoslik va uning tadqiqot usullari. Andijon: Andijon Davlat Universiteti.
5. Kadyrova, N. (2015). Madaniyat va til: o‘zaro ta’sir. Buxoro: Buxoro Davlat Universiteti.
6. Lakoff, G. (1987). Women, Fire, and Dangerous Things: What Categories Reveal About the Mind. Chicago: University of Chicago Press.
7. Langacker, R. (1987). Foundations of Cognitive Grammar. Stanford: Stanford University Press.
8. Shomurodova, S. (2019). O‘zbek tilshunosligida madaniy konseptlar: masalalar va yechimlar. Farg‘ona: Farg‘ona Davlat Universiteti.
9. Vereshchagin, E. M., & Kostomarov, V. G. (1990). Linguistic Landscape: Theoretical and Practical Aspects of Linguistic Personality.