Oʻzbekcha
TIJORAT BANKLARIDA RAQAMLI KOMPETENSIYALARGA INVESTITSIYA SAMARADORLIGINI BAHOLASH
Дата публикации
25.08.2026
Журнал
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Выпуск
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Аннотация
Maqolada tijorat banklari xodimlarining raqamli kompetensiyalarini rivojlantirishga yo‘naltirilgan investitsiyalar natijadorligini baholash masalalari tadqiq etilgan. Raqamli kompetensiyalarning tarmoq modeli, talab etiladigan va amaldagi darajalarni taqqoslashga asoslangan kasbiy-kompetensiyaviy tafovutlar diagnostikasi hamda xarajat–natija zanjiri taklif etilgan. Muallifning hisob-kitob-senariy modeli asosida kompetensiyalar o‘sishi, ko‘nikmalarning ish joyida qo‘llanishi, operatsiyalar davomiyligi, xatolar soni, moslashuv davri va iqtisodiy manfaat o‘rtasidagi bog‘liqlik baholangan. Bazaviy ssenariyda 120 nafar xodimning o‘rtacha raqamli kompetensiya darajasini 2,2 balldan 2,7 ballga oshirish, ustuvor tafovutlarni 55,0% xodimda bartaraf etish, operatsiyalar davomiyligini 10,0%ga va xatolarni 15,0%ga qisqartirish imkoniyati asoslangan
Ключевые слова
inson kapitali
investitsiya
kasbiy rivojlanish
mehnat unumdorligi
raqamli kompetensiya
tijorat banki
kasbiy-kompetensiyaviy tafovut
iqtisodiy samara
Русский
В статье исследуются вопросы оценки результативности инвестиций в развитие цифровых компетенций работников коммерческих банков. Предложены отраслевая модель цифровых компетенций, диагностика профессионально-компетентностных разрывов на основе сопоставления требуемого и фактического уровней, а также последовательная система «затраты — освоение — применение — трудовой результат — экономический результат». На основе авторской расчётно-сценарной модели обоснованы параметры повышения компетенций, сокращения времени операций, ошибок и периода адаптации, а также экономической отдачи инвестиций
инвестиции
коммерческий банк
компетентностный разрыв
производительность труда
профессиональное развитие
цифровые компетенции
человеческий капитал
экономический эффект
English
The article examines the assessment of investment effectiveness in the development of digital competencies of commercial bank employees. It proposes a sectoral digital competency model, a diagnostic approach based on comparing required and actual proficiency levels, and a consistent chain linking costs, competency acquisition, workplace application, labor outcomes, and economic results. An author-developed scenario model is used to substantiate improvements in competency levels, operating time, error rates, employee adaptation, and investment returns
commercial bank
digital competencies
human capital
investment
professional development
competency gap
labor productivity
economic effect
1. Abdurakhmanov K.X., Ismailov S.S. Raqamli transformatsiya sharoitida O‘zbekiston bank tizimi inson kapitalini rivojlantirishda strategik investitsiyalarning roli // Mehnat iqtisodiyoti va inson kapitali. – Toshkent, 2024. – T. 9, № 3. – B. 63–74.
2. Acemoglu D., Restrepo P. Automation and New Tasks: How Technology Displaces and Reinstates Labor // Journal of Economic Perspectives. – Nashville: American Economic Association, 2019. – Vol. 33, No. 2. – P. 3–30.
3. Brynjolfsson E., Li D., Raymond L.R. Generative AI at Work // The Quarterly Journal of Economics. – Oxford: Oxford University Press, 2025. – Vol. 140, No. 2. – P. 889–942.
4. Central Bank of the Republic of Uzbekistan. Annual Report 2025. – Tashkent: Central Bank of the Republic of Uzbekistan, 2026. – 86 p.
5. Goyipnazarov S.B. O‘zbekistonda inson kapitalining raqamli rivojlanish holati // Innovatsiyalar va investitsiyalar. – Moskva, 2023. – № 6. – B. 42–48.
6. International Labour Organization. Generative AI and Jobs: A Refined Global Index of Occupational Exposure. – Geneva: ILO, 2025.
7. Oberländer M., Beinicke A., Bipp T. Digital Competencies: A Review of the Literature and Applications in the Workplace // Computers & Education. – Amsterdam: Elsevier, 2020. – Vol. 146. – Article 103752.
8. OECD. OECD Skills Outlook 2025: Building the Skills of the 21st Century for All. – Paris: OECD Publishing, 2025.
9. Phillips J.J., Phillips P.P. ROI Basics. – 2nd ed. – Alexandria, VA: ATD Press, 2019.
10. Porfírio J.A., Carrilho T., Felício J.A., Jardim J. Factors Affecting Digital Transformation in Banking // Journal of Business Research. – Amsterdam: Elsevier, 2024. – Vol. 171. – Article 114393.
11. World Economic Forum. The Future of Jobs Report 2025. – Geneva: World Economic Forum, 2025.