English
THE ROLE OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE IN STUDENTS’ ACADEMIC PERFORMANCE
Дата публикации
23.06.2026
Журнал
Концептуальные основы фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в трансформации педагогического образования и воспитания
Выпуск
Сборник материалов международной научно-практической конференции на тему: «Концептуальные основы фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в трансформации педагогического образования и воспитания»
Аннотация
Artificial Intelligence (AI) has become an important part of higher education, changing how students study, complete assignments, and interact with learning materials. This paper examines the influence of AI on students’ academic performance by reviewing recent studies published between 2020 and 2025. The review focuses on AI tools such as intelligent tutoring systems, adaptive learning platforms, and generative AI applications, including ChatGPT. Findings show that AI can improve academic achievement by supporting personalized learning, increasing motivation, and helping students develop self-regulated learning skills. However, the benefits of AI depend on how students and teachers use these technologies. Excessive dependence on AI may reduce critical thinking skills and create concerns related to academic honesty, data privacy, and unequal access to technology. The study concludes that AI is most effective when used as a supportive educational tool rather than a replacement for teachers or independent learning. Recommendations are provided for students, educators, and institutions to encourage responsible and ethical AI integration in higher education.
Ключевые слова
academic performance
artificial intelligence
educational technology
higher education
learning outcomes
self-regulated learning
Oʻzbekcha
Sun’iy intellekt (SI) oliy ta’limning muhim qismiga aylanib, talabalarning o‘qish usullari, topshiriqlarni bajarishi va o‘quv materiallari bilan o‘zaro aloqasini o‘zgartirmoqda. Ushbu maqolada 2020–2025-yillarda chop etilgan zamonaviy tadqiqotlar asosida sun’iy intellektning talabalarning akademik ko‘rsatkichlariga ta’siri tahlil qilinadi. Tadqiqotda intellektual o‘qitish tizimlari, moslashuvchan ta’lim platformalari hamda ChatGPT kabi generativ sun’iy intellekt vositalariga alohida e’tibor qaratilgan. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, sun’iy intellekt shaxsiylashtirilgan ta’limni qo‘llab-quvvatlash, motivatsiyani oshirish va o‘z-o‘zini boshqarib o‘rganish ko‘nikmalarini rivojlantirish orqali akademik yutuqlarni yaxshilashi mumkin. Biroq, uning afzalliklari talabalar va o‘qituvchilar ushbu texnologiyalardan qanday foydalanishiga bog‘liq. Sun’iy intellektga haddan tashqari tayanish tanqidiy fikrlash ko‘nikmalarining pasayishiga, akademik halollik, ma’lumotlar maxfiyligi va texnologiyalardan foydalanishdagi tengsizlik bilan bog‘liq muammolarga olib kelishi mumkin. Maqola xulosasiga ko‘ra, sun’iy intellekt o‘qituvchilar yoki mustaqil ta’lim o‘rnini bosuvchi vosita emas, balki ta’lim jarayonini qo‘llab-quvvatlovchi yordamchi vosita sifatida qo‘llanilganda eng samarali natija beradi. Tadqiqotda talabalar, o‘qituvchilar va ta’lim muassasalari uchun sun’iy intellektni oliy ta’limga mas’uliyatli va axloqiy jihatdan to‘g‘ri integratsiya qilish bo‘yicha tavsiyalar berilgan.
akademik ko‘rsatkichlar
oliy ta’lim
o‘z-o‘zini boshqarib o‘rganish
sun’iy intellekt
ta’lim natijalari
ta’lim texnologiyalari
Русский
Искусственный интеллект (ИИ) стал важной частью высшего образования, изменяя способы обучения студентов, выполнения заданий и взаимодействия с учебными материалами. В данной статье рассматривается влияние ИИ на академическую успеваемость студентов посредством обзора современных исследований, опубликованных в период с 2020 по 2025 год. Основное внимание уделяется таким инструментам ИИ, как интеллектуальные обучающие системы, адаптивные образовательные платформы и приложения генеративного искусственного интеллекта, включая ChatGPT.
Результаты показывают, что ИИ способен повышать академические достижения за счёт поддержки персонализированного обучения, повышения мотивации и развития навыков саморегулируемого обучения. Однако преимущества использования ИИ во многом зависят от того, каким образом студенты и преподаватели применяют данные технологии. Чрезмерная зависимость от ИИ может привести к снижению навыков критического мышления, а также вызвать проблемы, связанные с академической честностью, конфиденциальностью данных и неравным доступом к технологиям. В заключение отмечается, что искусственный интеллект наиболее эффективен тогда, когда используется как вспомогательный образовательный инструмент, а не как замена преподавателям или самостоятельному обучению. В статье представлены рекомендации для студентов, преподавателей и образовательных учреждений по ответственному и этичному внедрению ИИ в систему высшего образования.
академическая успеваемость
высшее образование
искусственный интеллект
образовательные технологии
результаты обучения
саморегулируемое обучение.
1. Bates, A. W. (2022). Teaching in a digital age: Guidelines for designing teaching and learning. Tony Bates Associates Ltd.
2. Goodfellow, I., Bengio, Y., & Courville, A. (2016). Deep learning. MIT Press.
3. Holmes, W., Bialik, M., & Fadel, C. (2019). Artificial intelligence in education. Center for Curriculum Redesign.
4. Kumar, K. L. (2020). Educational technology and the teaching-learning process. Pearson.
5. Lee, K. F. (2018). AI superpowers: China, Silicon Valley, and the new world order. Houghton Mifflin Harcourt.
6. Mitchell, T. M. (1997). Machine learning. McGraw Hill.
7. Russell, S. (2019). Human compatible: Artificial intelligence and the problem of control. Viking.
8. Russell, S., & Norvig, P. (2021). Artificial intelligence: A modern approach (4th ed.). Pearson.
9. Seldon, A., & Abidoye, O. (2018). The fourth education revolution: Will artificial intelligence liberate or infantilise humanity? University of Buckingham Press.
10. Tegmark, M. (2017). Life 3.0: Being human in the age of artificial intelligence. Knopf.