Oʻzbekcha
TARIXIY YOZMA MANBALARNI TANQIDIY-TAHLILIY O‘RGANISHGA YO‘NALTIRILGAN AMALIY VA SEMINAR MASHG‘ULOTLARINI O‘TKAZISH USULLARI
Дата публикации
29.10.2026
Журнал
Республиканская научно-практическая конференция на тему «Цифровая и педагогическая трансформация и исследовательские модели современного образования»
Выпуск
Республиканская научно-практическая конференция на тему «Цифровая и педагогическая трансформация и исследовательские модели современного образования»
Аннотация
Maqolada oliy ta’lim muassasalarida tarix yo‘nalishi talabalarining tarixiy yozma manbalar bilan ishlash ko‘nikmalarini shakllantirishga qaratilgan amaliy va seminar mashg‘ulotlarini tashkil etishning metodik asoslari yoritilgan. Manbani tashqi va ichki tanqid qilish bosqichlariga tayangan holda mashg‘ulotning besh bosqichli modeli taklif etilgan, “manba dossiyesi”, qiyosiy matn tahlili, “tarixchi laboratoriyasi”, rolli o‘yin, munozara hamda raqamlashtirilgan arxiv va kutubxona resurslaridan foydalanish usullarining didaktik imkoniyatlari tahlil qilingan. Talabalarning tanqidiy-tahliliy kompetensiyasini baholash mezonlari ishlab chiqilib, amaliy tavsiyalar berilgan.
Ключевые слова
amaliy mashg‘ulot
ichki tanqid
interfaol metodlar
manbashunoslik
raqamli arxiv
seminar mashg‘uloti
tanqidiy fikrlash
tarixiy manba
tarixiy tafakkur.
tashqi tanqid
Русский
В статье раскрываются методические основы организации практических и семинарских занятий, направленных на формирование у студентов исторических направлений вузов навыков работы с историческими письменными источниками. На основе этапов внешней и внутренней критики источника предложена пятиэтапная модель занятия, проанализированы дидактические возможности методов «досье источника», сравнительного анализа текстов, «лаборатории историка», ролевой игры, дискуссии, а также использования оцифрованных архивных и библиотечных ресурсов. Разработаны критерии оценки критико-аналитической компетенции студентов и даны практические рекомендации.
Vисторический источник
внешняя критика
внутренняя критика
интерактивные методы
источниковедение
критическое мышление
практическое занятие
семинарское занятие
цифровой архив
English
The article discusses the methodological foundations of organizing practical classes and seminars aimed at developing history students’ skills in working with written historical sources. Based on the stages of external and internal source criticism, a five-stage lesson model is proposed, and the didactic potential of the “source dossier”, comparative text analysis, the “historian’s laboratory”, role play, debate, and the use of digitized archival and library resources is analyzed. Criteria for assessing students’ critical-analytical competence are developed, and practical recommendations are given.
critical thinking
digital archive
external criticism
historical source
historical thinking.
interactive methods
internal criticism
practical class
seminar
source studies
1. O‘zbekiston Respublikasining “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonuni. 2020-yil 23-sentabr, O‘RQ-637-son // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi (lex.uz).
2. Wineburg S. Historical Thinking and Other Unnatural Acts: Charting the Future of Teaching the Past. – Philadelphia: Temple University Press, 2001.
3. Ланглуа Ш.-В., Сеньобос Ш. Введение в изучение истории / пер. с франц. – М.: Государственная публичная историческая библиотека России, 2004.
4. Блок М. Апология истории, или Ремесло историка / пер. с франц. – 2-е изд. – М.: Наука, 1986.
5. Данилевский И.Н., Кабанов В.В., Медушевская О.М., Румянцева М.Ф. Источниковедение: Теория. История. Метод. Источники российской истории. – М.: РГГУ, 1998.
6. Seixas P., Morton T. The Big Six Historical Thinking Concepts. – Toronto: Nelson Education, 2013.
7. Ahmedov B. O‘zbekiston xalqlari tarixi manbalari. – Toshkent: O‘qituvchi, 1991.
8. Bloom B.S. (ed.) Taxonomy of Educational Objectives. Handbook I: Cognitive Domain. – New York: David McKay, 1956.