Oʻzbekcha
TALABALARDA METAKOGNITIV VA REFLEKSIV KO‘NIKMALARNI RIVOJLANTIRISHNING SAMARALI METODLARI
Дата публикации
20.05.2026
Журнал
Исторические и современные тенденции в философии образования: образование, знание и методология
Выпуск
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Аннотация
Ushbu tezis talabalarda metakognitiv va refleksiv ko‘nikmalarni shakllantirish va rivojlantirish usullarini ilmiy jihatdan tahlil qiladi. Metakognitiv ko‘nikmalar talabaning o‘z bilimi, fikrlash jarayoni va o‘rganish strategiyalarini anglash qobiliyatini o‘z ichiga oladi, refleksiv ko‘nikmalar esa o‘z tajribasi va faoliyati ustidan tizimli mulohaza yuritishni rag‘batlantiradi. Tadqiqotda turli pedagogik yondashuvlar, xususan, faol o‘quv strategiyalari, muammoga yo‘naltirilgan metodlar va o‘z-o‘zini baholash mexanizmlari ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, talabalarning bilim va ko‘nikmalarini metakognitiv va refleksiv jihatdan rivojlantirishda innovatsion texnologiyalarning roli ham tahlil qilingan. Tezis natijalari pedagogik jarayonlarda ushbu ko‘nikmalarni tizimli shakllantirish zaruratini, shuningdek, o‘quvchilarning ijodiy va tanqidiy tafakkurini oshirishning samarali yo‘llarini ko‘rsatadi.
Ключевые слова
faol o‘rganish.
o‘z-o‘zini baholash
pedagogik strategiyalar
refleksiya
talabalarda rivojlantirish
ta’lim metodikasi
Русский
В данной тезисной работе проводится научный анализ методов формирования и развития метакогнитивных и рефлексивных навыков у студентов. Метакогнитивные навыки включают способность студента осознавать собственные знания, процессы мышления и стратегии обучения, тогда как рефлексивные навыки стимулируют систематическое осмысление собственного опыта и деятельности. В исследовании рассматриваются различные педагогические подходы, в частности активные стратегии обучения, проблемно-ориентированные методы и механизмы самооценки. Кроме того, анализируется роль инновационных технологий в метакогнитивном и рефлексивном развитии знаний и навыков студентов. Результаты исследования демонстрируют необходимость систематического формирования данных навыков в педагогическом процессе, а также эффективные пути развития творческого и критического мышления учащихся.
активное обучение.
метакогниция
методика обучения
педагогические стратегии
развитие студентов
рефлексия
самооценка
English
This thesis provides a scientific analysis of methods for developing and strengthening students’ metacognitive and reflective skills. Metacognitive skills include students’ ability to understand their own knowledge, thinking processes, and learning strategies, while reflective skills encourage systematic reflection on their experiences and activities. The study examines various pedagogical approaches, particularly active learning strategies, problem-based methods, and self-assessment mechanisms. In addition, the role of innovative technologies in the metacognitive and reflective development of students’ knowledge and skills is analyzed. The findings demonstrate the need for systematic development of these skills in the educational process, as well as effective ways to enhance students’ creative and critical thinking.
active learning.
metacognition
pedagogical strategies
reflection
self-assessment
student development
teaching methodology
1. Turg‘unboyev K., Tolipov M., Oxunov I. Ijtimoiy pedagogika asoslari //O'quv qo'llanma. Toshkent" Fan va texnologiya. – 2008.
2. Alimova K. D. Abu ali ibn sino: inson kamolotida innovatsion pedagogik-psixologik qarashlar //tanqidiy nazar, tahliliy tafakkur va innovatsion g‘oyalar. – 2025. – Т. 1. – №. 1. – С. 79-82.
3. Xamidova M. U. Maxsus pedagogika //T.: Fan va texnologiya. – 2018.
4. Kodirova S. A. Buyuk mutafakkir abu ali ibn sinoning ma’naviy-ma’rifiy qarashlari. – 2025.
5. Hasanboyev J. et al. „Pedagogika (pedagogika nazaryasi va tarixi) //O'zR Oliy va o'rta ta'lim vazirligi Toshkent Nashir. – 2011.
6. Tolibov S. O. Pedagogik fikrda mahorat tarixi va maktab amaliyotida o’qituvchi mahorati pedagogik imkoniyatlar //pedagogik islohotlar va ularning yechimlari. – 2026. – Т. 18. – №. 02. – С. 333-336.
7. Mamurov B. Umumiy pedagogika //Darslik. Toshkent. – 2020.
8. Dostanova K. Ibn Sino Asarlarida Emotsiyalarning Shaxs Faoliyatiga Ta'siri Talqini //Maktabgacha va Maktab Ta’limi Jurnali. – С. 675285.
9. Ochilov M., Ochilova N. Oliy maktab pedagogikasi //T.-2008. – 2014.
10. Rahmonqulova N. X., Matnazarova K. O. Pedagogika nazariyasi va tarixi //Toshkent-2010. – 2010.