Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Выпуски
209+ Статьи
214+ Участники
Oʻzbekcha

“SEHRGARLIK” KONSEPTINING ERTAK MATNIDA KONSEPTUAL DOMINANT SIFATIDA NAMOYON BO‘LISHI

Дата публикации
14.10.2026
Журнал
Filologiyaning dolzarb masalalari
Выпуск
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Страницы
947-950
DOI
10.5281/zenodo.24072419

Авторы

Аннотация

Mazkur maqolada “sehrgarlik” konseptining xalq ertaklari matnida konseptual dominant sifatidagi namoyon bo‘lish xususiyatlari kognitiv tilshunoslik va lingvokulturologiya metodologiyasi asosida tahlil qilinib, konseptning maydon strukturasi, lug‘aviy-semantik tarkibi, etimologik qatlamlari, frazeologik-paremiologik ifoda shakllari, ertak syujetini tashkil etuvchi funksional-struktur omil sifatidagi vazifasi yoritiladi.

Ключевые слова

konsept konseptual dominant kognitiv tilshunoslik lingvokulturologiya sehrgarlik lug‘aviy-semantik maydon konseptual metafora milliy til manzarasi

Версии на других языках

Русский
В статье анализируются проявления концепта «магия» как концептуальной доминанты в народных сказках с позиций когнитивной лингвистики и лингвокультурологии. Рассматриваются полевая структура данного концепта, его лексико-семантическое наполнение, этимологические пласты, а также формы фразеологической и паремиологической репрезентации; при этом особое внимание уделяется его роли как функционально-структурного фактора, определяющего сюжетное построение повествования.
концепт концептуальная доминанта когнитивная лингвистика лингвокультурология магия лексико-семантическое поле концептуальная метафора национальная языковая картина мира
English
The article analyzes manifestations of the concept of "magic" –acting as a conceptual dominant –in folk tales from the perspectives of cognitive linguistics and linguoculturology. It examines the concept’s field structure, its lexico-semantic content, etymological layers, and forms of phraseological and paremiological representation; particular attention is paid to its role as a functional-structural factor determining the narrative’s plot construction
Concept conceptual dominant cognitive linguistics linguoculturology magic lexico-semantic field conceptual metaphor national linguistic worldview

Список литературы

1. Степанов Ю.С. Словарь русской культуры. – М.: Языки русской культуры, 1997. Карасик В.И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс. – Волгоград: Перемена, 2002. Попова З.Д., Стернин И.А. Когнитивная лингвистика. – М.: АСТ: Восток-Запад, 2007.
2. Пропп В.Я. Морфология сказки. — Л.: Academia, 1928 (қайта нашр: М.: Наука, 1969).
3. Степанов Ю.С. Словарь русской культуры. – М.: Языки русской культуры, 1997.
4. Wierzbicka A. Semantics, Culture and Cognition: Universal Human Concepts in Culture-Specific Configurations. — New York: Oxford University Press, 1992.
5. Попова З.Д., Стернин И.А. Когнитивная лингвистика. – М.: АСТ: Восток-Запад, 2007.
6. Сафаров Ш. Когнитив тилшунослик. — Самарқанд: Сано-стандарт, 2006.
7. Карасик В.И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс. – Волгоград: Перемена, 2002.
8. Попова З.Д., Стернин И.А. Когнитивная лингвистика. – М.: АСТ: Восток-Запад, 2007.
9. Рахматуллаев Ш. Ўзбек тили фразеологияси. — Тошкент: Ўқитувчи, 1992.
10. Пропп В.Я. Морфология сказки. — Л.: Academia, 1928 (қайта нашр: М.: Наука, 1969).