Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Выпуски
167+ Статьи
172+ Участники
Oʻzbekcha

RAQAMLI DAVRDA KITOBXONLIK INQIROZI: YOSHLAR MUTOLAASI VA ADABIYOT TA’LIMINING YANGI METODLARI

Дата публикации
14.10.2026
Журнал
Filologiyaning dolzarb masalalari
Выпуск
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Страницы
779-784
DOI
10.5281/zenodo.23892401

Авторы

Аннотация

Mazkur maqolada raqamli texnologiyalar jadal rivojlanayotgan bugungi sharoitda yoshlar kitobxonligi va mutolaa madaniyatining o‘zgarishi, raqamli muhitning badiiy matnni o‘qish va anglash jarayoniga ta’siri hamda adabiyot ta’limida yuzaga kelayotgan yangi pedagogik vazifalar tahlil qilinadi. Bugungi o‘quvchi bosma kitob bilan bir qatorda elektron kitob, audiokitob, multimedia, ijtimoiy tarmoq va boshqa raqamli manbalar orqali axborot qabul qilmoqda. Shu sababli kitobxonlik muammosini faqat “kitob o‘qishning kamayishi” bilan izohlash emas, balki o‘qishning shakli, sifati, maqsadi va mazmunidagi o‘zgarishlar nuqtayi nazaridan o‘rganish zarur. Maqolada chuqur mutolaa, tanqidiy fikrlash, badiiy matnni mustaqil tahlil qilish va raqamli savodxonlikni rivojlantirishga xizmat qiluvchi zamonaviy metodlar — raqamli kitobxon kundaligi, raqamli storytelling, “teskari sinf”, muammoli ta’lim, multimedia asosida qiyosiy tahlil hamda raqamli munozara usullari tavsiya etiladi. Raqamli texnologiyalarni adabiyot ta’limiga maqsadli integratsiya qilish yoshlarning kitobga bo‘lgan qiziqishini susaytirish emas, aksincha, mutolaa jarayonini yangi shakllarda tashkil etish imkonini berishi asoslanadi.

Ключевые слова

adabiyot ta’limi badiiy matn kitobxonlik mutolaa raqamli savodxonlik raqamli ta’lim tanqidiy fikrlash elektron kitob audiokitob chuqur mutolaa innovatsion metodlar.

Версии на других языках

Русский
В статье анализируются изменения читательской культуры молодежи в условиях стремительного развития цифровых технологий, влияние цифровой среды на чтение и понимание художественного текста, а также новые педагогические задачи преподавания литературы. Современный учащийся получает информацию не только из печатных книг, но и посредством электронных книг, аудиокниг, мультимедиа, социальных сетей и других цифровых ресурсов. В связи с этим проблема читательской культуры должна рассматриваться не только как снижение интереса к печатной книге, но и как изменение формы, качества, целей и содержания чтения. В статье предлагаются современные методы развития глубокого чтения, критического мышления, самостоятельного анализа художественного текста и цифровой грамотности: цифровой читательский дневник, цифровой сторителлинг, перевернутый класс, проблемное обучение, сравнительный анализ мультимедийных материалов и цифровая дискуссия. Обосновывается необходимость целенаправленной интеграции цифровых технологий в литературное образование.
инновационные методы. критическое мышление литературное образование художественный текст цифровая грамотность цифровое образование читательская культура чтение электронная книга аудиокнига глубокое чтение
English
This article examines changes in youth reading culture in the context of rapid digital development, the influence of the digital environment on reading and understanding literary texts, and new pedagogical challenges in literature education. Modern students receive information not only from printed books but also through e-books, audiobooks, multimedia, social networks and other digital resources. Therefore, the problem of reading culture should be studied not simply as a decline in book reading, but as a transformation of the forms, quality, purposes and content of reading. The article proposes modern methods aimed at developing deep reading, critical thinking, independent literary analysis and digital literacy, including digital reading journals, digital storytelling, flipped classroom, problem-based learning, comparative multimedia analysis and digital discussion. The study emphasizes that purposeful integration of digital technologies into literature education can create new opportunities for developing students’ interest in reading.
critical thinking digital education digital literacy innovative methods. literary text literature education reading reading culture e-book audiobook deep reading

Список литературы

1. UNESCO. Global Education Monitoring Report 2023: Technology in Education: A Tool on Whose Terms — Paris: UNESCO, 2023. — 424 p.
2. Wolf M. Reader, Come Home: The Reading Brain in a Digital World. — New York: Harper, 2018. — 272 p.
3. Yo‘ldoshev Q., Madayev O., Abdurazzoqov A. Adabiyot o‘qitish metodikasi. — Toshkent: Respublika o‘quv-metodik markazi, 1994.
4. Quronov D. Adabiyotshunoslikka kirish. — Toshkent: Fan, 2007. — 206 b.
5. Husanboyeva Q., Niyozmetova R. Adabiyot o‘qitish metodikasi. — Toshkent: Innovatsiya-Ziyo, 2022. — 392 b.