Oʻzbekcha
QATTIQ JISMLARNING MAYDALANISHIDA REBINDER EFFEKTIDAN FOYDALANISH: POLIFUNKSIONAL SIRT-AKTIV MODDALAR TARKIBINI ISHLAB CHIQISH VA ADSORBSION QAVATLAR HOSIL BOʻLISH KINETIKASINI OʻRGANISH
Дата публикации
30.09.2026
Выпуск
Ta'lim ufqlari ilmiy-uslubiy jurnali 2-son
Аннотация
Maqolada qattiq jismlarni maydalash jarayonida Rebinder effektidan, ya’ni qattiq jism yuzasiga adsorbsiyalangan sirt-aktiv moddalar (SAM) ta’sirida uning mustahkamligi pasayishi hodisasidan foydalanishning ilmiy asoslari yoritiladi. Maydalash zonasida dispers faza zarralarining sirt energiyasini kamaytiruvchi mahalliy xomashyo asosidagi polifunksional SAM tarkibini ishlab chiqish yoʻnalishi asoslanadi. Suyuqlik/qattiq faza chegarasida adsorbsion qavatlar hosil boʻlish kinetikasini oʻrganishning maqsad, vazifa va usullari belgilanadi. Kutilayotgan natijalar maydalash energiya sarfini kamaytirish, zarracha oʻlchamini nazorat qilish hamda dispers tizimlarning agregativ barqarorligini oshirishga xizmat qiladi.
Ключевые слова
Rebinder effekti
adsorbsion qavat
adsorbsiya kinetikasi
dispers faza
polifunksional SAM
qattiq jismlarning maydalanishi
sirt energiyasi
sirt-aktiv moddalar
suyuqlik/qattiq faza chegarasi
Русский
ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ЭФФЕКТА РЕБИНДЕРА ПРИ ИЗМЕЛЬЧЕНИИ ТВЁРДЫХ ТЕЛ: РАЗРАБОТКА СОСТАВА ПОЛИФУНКЦИОНАЛЬНЫХ ПОВЕРХНОСТНО-АКТИВНЫХ ВЕЩЕСТВ И ИЗУЧЕНИЕ КИНЕТИКИ ОБРАЗОВАНИЯ АДСОРБЦИОННЫХ СЛОЁВ
В статье рассматриваются научные основы использования эффекта Ребиндера при измельчении твёрдых тел, то есть снижения прочности твёрдого тела под действием поверхностно-активных веществ (ПАВ), адсорбированных на его поверхности. Обосновывается направление разработки состава полифункциональных ПАВ на основе местного сырья, снижающих поверхностную энергию частиц дисперсной фазы в зоне измельчения. Определяются цель, задачи и методы изучения кинетики образования адсорбционных слоёв на границе раздела жидкость/твёрдая фаза. Ожидаемые результаты направлены на снижение энергозатрат при измельчении, контроль размера частиц и повышение агрегативной устойчивости дисперсных систем.
адсорбционный слой
граница раздела жидкость/твёрдая фаза
дисперсная фаза
измельчение твёрдых тел
кинетика адсорбции
поверхностная энергия
поверхностно-активные вещества
полифункциональные ПАВ
эффект Ребиндера
English
USE OF THE REHBINDER EFFECT IN THE GRINDING OF SOLIDS: DEVELOPMENT OF POLYFUNCTIONAL SURFACTANT COMPOSITIONS AND STUDY OF THE KINETICS OF ADSORPTION LAYER FORMATION
The article considers the scientific basis for using the Rehbinder effect in the grinding of solids, i.e. the reduction in the strength of a solid under the action of surfactants adsorbed on its surface. A direction for developing polyfunctional surfactant compositions based on local raw materials, which lower the surface energy of dispersed-phase particles in the grinding zone, is substantiated. The aim, objectives and methods for studying the kinetics of adsorption layer formation at the liquid/solid interface are defined. The expected results are aimed at reducing the energy consumption of grinding, controlling particle size and improving the aggregative stability of disperse systems
Rehbinder effect
adsorption kinetics
adsorption layer
dispersed phase
grinding of solids
liquid/solid interface
polyfunctional surfactants
surface energy
surfactants
1. Rebinder P.A. [Soobshchenie] // VI s’ezd russkikh fizikov. – Moskva: OGIZ, 1928. – S. 29.
2. Rehbinder P.A., Shchukin E.D. Surface phenomena in solids during deformation and fracture processes // Progress in Surface Science. – 1972. – Vol. 3. – P. 97.
3. Griffith A.A. The phenomena of rupture and flow in solids // Philosophical Transactions of the Royal Society A. – 1921. – Vol. 221. – P. 163.
4. Malkin A.I. Regularities and mechanisms of the Rehbinder’s effect // Colloid Journal. – 2012. – Vol. 74. – P. 223–238. DOI: 10.1134/S1061933X12020068.
5. Brożek M., Oruba-Brożek E. The effect of surface-active compounds on the tensile strength of limestone and porphyry particles // Archives of Mining Sciences. – 2003. – Vol. 48, No. 1. – P. 133–147.
6. Prziwara P., Kwade A. Grinding aid additives for dry fine grinding processes // IFPRI Review (SAR-44-08). – International Fine Particle Research Institute. – https://ifpri.net/publications/grinding-aid-additives-dry-fine-grinding-processes
7. Monteiro A., Afolabi A., Bilgili E. Continuous production of drug nanoparticle suspensions via wet stirred media milling: A fresh look at the Rehbinder effect // Drug Development and Industrial Pharmacy. – 2013. – Vol. 39, No. 2. – P. 266–283. DOI: 10.3109/03639045.2012.676048.
8. Bhakay A., Merwade M., Bilgili E., Dave R.N. Novel aspects of wet milling for the production of microsuspensions and nanosuspensions of poorly water-soluble drugs // Drug Development and Industrial Pharmacy. – 2011.
9. Ward A.F.H., Tordai L. Time-dependence of boundary tensions of solutions I. The role of diffusion in time-effects // The Journal of Chemical Physics. – 1946. – Vol. 14, No. 7. – P. 453–461. DOI: 10.1063/1.1724167