Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Выпуски
96+ Статьи
99+ Участники
Oʻzbekcha

PRESUPPOZITSIYA VA TAGMA’NONING LINGVOPRAGMATIK JIHATLARI

Дата публикации
14.10.2026
Журнал
Filologiyaning dolzarb masalalari
Выпуск
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Страницы
418-423
DOI
10.5281/zenodo.23773353

Авторы

Аннотация

Mazkur maqolada presuppozitsiya va tagma’noning lingvopragmatik tabiati, ularning nutqiy muloqotdagi funksional o‘rni hamda mazmun hosil qilish mexanizmlari yoritiladi. Presuppozitsiyaning gapning semantik-pragmatik fonini tashkil etuvchi oldindan qabul qilingan bilim sifatidagi xususiyati, tagma’noning esa kommunikativ vaziyat, so‘zlovchi maqsadi va kontekst asosida shakllanuvchi yashirin mazmun sifatidagi tabiati tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari presuppozitsiya va tagma’noni bir-biridan farqlashda kontekst, umumiy bilimlar fondi, kommunikativ maqsad va inferensiyaning hal qiluvchi mezon ekanini ko‘rsatadi.

Ключевые слова

diskurs implikatura inferensiya kontekst nutqiy akt pragmatika presuppozitsiya tagma’no tarjima. yashirin ma’no

Версии на других языках

Русский
В статье рассматриваются лингвопрагматическая природа пресуппозиции и имплицитного смысла, их функциональная роль в речевом общении и механизмы смыслообразования. Пресуппозиция анализируется как предварительно предполагаемое знание, формирующее семантико-прагматический фон высказывания, тогда как скрытый смысл интерпретируется как дополнительное значение, возникающее на основе коммуникативной ситуации, интенции говорящего и контекста.
дискурс импликатура инференция контекст перевод. прагматика пресуппозиция речевой акт скрытый смысл
English
This article examines the linguopragmatic nature of presupposition and implicit meaning, their functional role in verbal communication, and the mechanisms through which hidden meanings are constructed. Presupposition is treated as background knowledge conventionally or contextually taken for granted, whereas implicit meaning is interpreted as additional content inferred from the communicative situation, the speaker’s intention, and contextual clues.
context discourse implicature implicit meaning inference pragmatics presupposition speech act translation.

Список литературы

1. Austin, J. L. (1962). How to Do Things with Words. Oxford: Clarendon Press.
2. Grice, H. P. (1975). Logic and conversation. In P. Cole & J. L. Morgan (Eds.), Syntax and Semantics, Vol. 3: Speech Acts (pp. 41–58). New York: Academic Press.
3. Karttunen, L. (1973). Presuppositions of compound sentences. Linguistic Inquiry, 4(2), 169–193.
4. Levinson, S. C. (1983). Pragmatics. Cambridge: Cambridge University Press.
5. Searle, J. R. (1969). Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. Cambridge: Cambridge University Press.
6. Stalnaker, R. C. (1974). Pragmatic presuppositions. In M. K. Munitz & P. K. Unger (Eds.), Semantics and Philosophy (pp. 197–213). New York: New York University Press.
7. Strawson, P. F. (1950). On referring. Mind, 59(235), 320–344.
8. Yule, G. (1996). Pragmatics. Oxford: Oxford University Press.
9. Gazdar, G. (1979). Pragmatics: Implicature, Presupposition and Logical Form. New York: Academic Press.
10. Brown, P., & Levinson, S. C. (1987). Politeness: Some Universals in Language Usage. Cambridge: Cambridge University Press.
11. Mey, J. L. (2001). Pragmatics: An Introduction (2nd ed.). Oxford: Blackwell.
12. Cruse, A. (2011). Meaning in Language: An Introduction to Semantics and Pragmatics (3rd ed.). Oxford: Oxford University Press.