OʻZBEK TILINING IJTIMOIY MUNOSABATLARDA VA AXBOROT MADANIYATIDA TUTGAN OʻRNI

Anvarov Alisher Abdulatifovich

doi:10.5281/zenodo.23691305

14.10.2026

Oʻzbekcha

OʻZBEK TILINING IJTIMOIY MUNOSABATLARDA VA AXBOROT MADANIYATIDA TUTGAN OʻRNI

Дата публикации

14.10.2026

Журнал

Filologiyaning dolzarb masalalari

Выпуск

“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani

Страницы

320-324

DOI

10.5281/zenodo.23691305

Авторы

Anvarov Alisher Abdulatifovich

Аннотация

Ushbu ilmiy maqolada globallashuv va shiddatli raqamli texnologiyalar asrida oʻzbek tilining ijtimoiy munosabatlar hamda zamonaviy axborot madaniyatini shakllantirishdagi oʻrni, fundamental ahamiyati atroflicha tahlil qilinadi. Jamiyat hayotining turli strategik sohalarida davlat tilining qoʻllanish doirasini huquqiy va amaliy jihatdan kengaytirish, internet va global OAV makonida oʻzbek tili nufuzini oshirish masalalari ilmiy jihatdan yoritilgan. Shuningdek, milliy oʻzlikni anglashda tilning ijtimoiy-lisoniy funksiyalari va axborot texnologiyalari taʼsirida oʻzbek tili lugʻat tarkibi hamda strukturaviy tizimida yuz berayotgan neologik va funksional oʻzgarishlar lisoniy dalillar yordamida asoslab berilgan.

Ключевые слова

axborot madaniyati axborot texnologiyalari davlat tili globallashuv ijtimoiy munosabatlar milliy oʻzlik raqamli makon til madaniyati oʻzbek tili ijtimoiy lisonshunoslik

Версии на других языках

Русский

В данной научной статье подробно анализируются роль и фундаментальное значение узбекского языка в формировании социальных отношений и современной информационной культуры в эпоху глобализации и интенсивных цифровых технологий. Научно освещены вопросы расширения сферы применения государственного языка в различных стратегических сферах общественной жизни, повышения авторитета узбекского языка в интернет-пространстве и глобальных СМИ. Также на основе лингвистических фактов обоснованы социолингвистические функции языка в осознании национальной идентичности, а также неологические и функциональные изменения в словарном составе и структурной системе узбекского языка под влиянием информационных технологий.

глобализация государственный язык информационная культура информационные технологии культура речи национальная идентичность социальные отношения социолингвистика узбекский язык цифровое пространство

English

This scientific article comprehensively analyzes the role and fundamental importance of the Uzbek language in the formation of social relations and modern information culture in the era of globalization and intensive digital technologies. The issues of legally and practically expanding the scope of the state language in various strategic areas of public life, increasing the prestige of the Uzbek language in the Internet space and global media are scientifically highlighted. Also, the socio-linguistic functions of the language in the national identity comprehension, as well as neological and functional changes occurring in the vocabulary and structural system of the Uzbek language under the influence of information technologies, are substantiated using linguistic evidence.

Uzbek language digital space globalization information culture information technologies national identity social relations sociolinguistics speech culture state language

Список литературы

1. Mirziyoyev Sh.M. Milliy taraqqiyot yoʻlimizni qatʼiyat bilan davom ettirib, yangi bosqichga koʻtaramiz. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2017. – 584 b.

2. Oʻzbekiston Respublikasining 'Davlat tili toʻgʻrisida'gi Qonuni. – Toshkent: Adolat, 2019. – 48 b.

3. Dadabayev H. Oʻzbek terminologiyasi. – Toshkent: Bilim, 2021. – 210 b.

4. Mahmudov N. Til va madaniyat. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2019. – 195 b.

5. Hojiyev A. Tilshunoslik terminlarining izohli lugʻati. – Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, 2002. – 164 b.

6. Mengliyev B. Hozirgi oʻzbek adabiy tili (Sintaksis). – Toshkent: Tafakkur, 2018. – 320 b.

7. Sayfullayeva R. va boshqalar. Hozirgi oʻzbek adabiy tili. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2010. – 416 b.

8. Yoʻldoshev I. Oʻzbek tilining ijtimoiy faoliyati va nutq madaniyati muammolari. – Toshkent: Akademnashr, 2020. – 240 b.

9. Rahmatullayev Sh. Oʻzbek tilining etimologik lugʻati. – Toshkent: Universitet, 2003. – 520 b.

10. Ziyomuxamedov B. Axborot madaniyati va shaxs shakllanishi. – Toshkent: Aloqachi, 2017. – 180 b.

Просмотреть PDF