Oʻzbekcha
O‘QISH SAVODXONLIGI DARSLARIDA 4K MODELDAN FOYDALANISH USULLARI
Дата публикации
09.10.2026
Журнал
"Boshlang‘ich ta’lim tizimida zamonaviy kompetensiyalarni rivojlantirish: integrativ yondashuvlar va amaliy yechimlar" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Выпуск
"Boshlang‘ich ta’lim tizimida zamonaviy kompetensiyalarni rivojlantirish: integrativ yondashuvlar va amaliy yechimlar" mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani
Авторы
Djakbarova Mahliyo Ibraximjonovna
,
Muhamadova Dilnavoz Abrorjon qizi
Аннотация
Mazkur maqolada boshlang‘ich ta’limda o‘qish savodxonligi darslarini tashkil etishda 4K modelidan foydalanishning nazariy-metodologik asoslari hamda metodik imkoniyatlari yoritilgan. Tadqiqotda 4K modelining kreativlik, kritik fikrlash, kommunikatsiya va kollaboratsiya komponentlari o‘qish faoliyatining asosiy jarayonlari – matnni tushunish, axborotni izlash va tahlil qilish, fikrni asoslash, xulosa chiqarish, muhokama qilish hamda yangi g‘oya yaratish bilan o‘zaro bog‘liqlikda tahlil qilinadi. XXI asr ko‘nikmalariga oid xalqaro ilmiy yondashuvlar hamda boshlang‘ich ta’lim metodikasiga oid tadqiqotlar asosida 4K modelini o‘qish savodxonligi darslariga integratsiya qilishning didaktik imkoniyatlari aniqlanadi.
Ключевые слова
4K modeli
kommunikatsiya
kreativlik
kritik fikrlash
o‘qish savodxonligi
Русский
В статье освещены теоретико-методологические основы и методические возможности использования модели 4К при организации уроков читательской грамотности в начальном образовании. В исследовании компоненты модели 4К – креативность, критическое мышление, коммуникация и коллаборация – анализируются во взаимосвязи с основными процессами читательской деятельности: пониманием текста, поиском и анализом информации, аргументацией собственной позиции, формулированием выводов, обсуждением и созданием новых идей. На основе международных научных подходов к развитию навыков XXI века, а также исследований в области методики начального образования определяются дидактические возможности интеграции модели 4К в уроки читательской грамотности
коммуникация
креативность
критическое мышление
модель 4К
читательская грамотность
English
This article examines the theoretical and methodological foundations and instructional potential of using the 4K model in organizing reading literacy lessons in primary education. The study analyzes the components of the 4K model – creativity, critical thinking, communication, and collaboration – in relation to the key processes of reading activity, including text comprehension, information search and analysis, justification of ideas, drawing conclusions, discussion, and generating new ideas. Based on international scholarly approaches to the development of 21st-century skills and research in primary education methodology, the article identifies the didactic potential of integrating the 4K model into reading literacy lessons.
4K model
communication
creativity
critical thinking
reading literacy
1. Van Laar E., van Deursen A. J. A. M., van Dijk J. A. G. M., de Haan J. The relation between 21st-century skills and digital skills: A systematic literature review // Computers in Human Behavior. – 2017. – Vol. 72. – P. 577–588. –https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0747563217301590?via%3Dihub
2. Voogt, J., & Roblin, N. P. (2012). A comparative analysis of international frameworks for 21st century competences: Implications for national curriculum policies. Journal of Curriculum Studies, 44(3), 299–321. https://doi.org/10.1080/00220272.2012.668938
3. Muxiddinova Sh. 4K modeli orqali boshlang‘ich ta’lim sinf o‘quvchilarining matn ustida ishlash metodikasi // Journal of Science-Innovative Research in Uzbekistan. – 2025. – Vol. 3, Issue 2. – B. 130–133. –https://doi.org/10.71337/inlibrary.uz.journal-science-innovative.65393
4. Djakbarova Mahliyo Ibraximjonovna, 2, To‘lqinova Zahro Baxtiyor qizi ONA TILI TA’LIMIDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALARNING O‘RNI // Таълим ва тараққиёт. – 2025.
5. Джакбарова Махлиё Ибрагимджоновна METHODS OF DEVELOPING STUDENTS’ SPEECH SKILLS: Dzhabarova Makliyo Ibragimjonovna, independent researcher at Tashkent State University of Uzbek Language and Literature named after Alisher Navoi // Таълим ва инновацион тадқиқотлар. – 2024. – № 7. – B. 77-80.
6. Toirova M.E. O‘qish savodxonligi: umumiy o‘rta ta’lim maktablarining 4-sinf uchun darslik. I qism/ M.E. Toirova. – Toshkent: «Novda Edutainment», 2023. – 80 b.