Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Выпуски
160+ Статьи
164+ Участники
Oʻzbekcha

MULOQOTDAGI PRAGMATIK MA`NO: TIL BIRLIKLARINING NUTQIY VAZIYATGA MOSLASHUVI

Дата публикации
14.10.2026
Журнал
Filologiyaning dolzarb masalalari
Выпуск
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Страницы
728-732
DOI
10.5281/zenodo.23890817

Авторы

Аннотация

ushbu maqolada muloqot jarayonida pragmatik ma’noning shakllanish mexanizmlari va til birliklarining nutqiy vaziyatga moslashuv xususiyatlari tadqiq etiladi. Lisoniy birliklarning semantik strukturasi hamda ularning kontekstual qurshovda namoyon bo‘ladigan nutqiy ma’nolari o‘rtasidagi mutanosiblik tahlil qilingan. Tadqiqot davomida muloqot ishtirokchilarining lisoniy va nolisoniy bilimlari, nutqiy aktlar nazariyasi va implikatura hodisasining muloqot samaradorligiga ta’siri yoritib berilgan.

Ключевые слова

implikatura kontekst muloqot nutqiy akt nutqiy vaziyat pragmatik ma’no pragmatilingvistika lisoniy moslashuv muloqot samaradorligi kommunikativ maqsad.

Версии на других языках

Русский
В данной статье исследуются механизмы формирования прагматического значения в процессе коммуникации и особенности адаптации языковых единиц к речевой ситуации. Анализируется соотношение между семантической структурой языковых единиц и их речевыми значениями, проявляющимися в контекстуальном окружении. В ходе исследования освещено влияние языковых и внеязыковых знаний участников коммуникации, теории речевых актов и явления импликатуры на эффективность общения.
импликатура коммуникация контекст прагмалингвистика прагматическое значение речевая ситуация речевой акт языковая адаптация эффективность коммуникации коммуникативная цель.
English
This article investigates the mechanisms of pragmatic meaning formation in the communication process and the characteristics of linguistic units' adaptation to the speech situation. The correlation between the semantic structure of linguistic units and their contextual speech meanings is analyzed. The study highlights the impact of communicative participants' linguistic and extra-linguistic knowledge, speech act theory, and the phenomenon of implicature on communication efficiency.
communication context implicature linguistic adaptation pragmalinguistics pragmatic meaning speech act speech situation communication efficiency communicative goal.

Список литературы

1. Hakimov M. Pragmatilingvistika asoslari. – Toshkent: Fan, 2013. – 176 b.
2. Safarov SH. Pragmatilingvistika. – Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2008. – 286 b.
3. Nurmonov A. Tanlangan asarlar. 3-jild: Struktur tilshunoslik va pragmalingvistika. – Toshkent: Akademnashr, 2012. – 320 b.
4. Austin J. L. How to Do Things with Words. – Oxford: Oxford University Press, 1962. – 168 p.
5. Grice H. P. Logic and conversation // Syntax and semantics. Vol. 3: Speech acts. – New York: Academic Press, 1975. – P. 41–58.6. Levinson S. C. Pragmatics. – Cambridge: Cambridge University Press, 1983. – 420 p.
7. Yule G. Pragmatics. – Oxford: Oxford University Press, 1996. – 138 p.
8. Thomas J. Meaning in Interaction: An Introduction to Pragmatics. – London: Routledge, 2014. – 240 p.