“Tarix falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar”

Oʻzbekcha

MAFKURANING TARIXIY JARAYONLARGA TA’SIRI: FALSAFIY-METODOLOGIK TAHLIL

Дата публикации
20.05.2026
Журнал
“Tarix falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta’lim, bilim, metodlar”
Выпуск
Tarix falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Страницы
127-132
DOI
10.5281/zenodo.20562971

Авторы

Аннотация

Ushbu maqolada mafkura tushunchasining falsafiy-metodologik asoslari tahlil qilinadi. Mafkuraning tarixiy jarayonlarga ta’siri, uning tarixshunoslikdagi o‘rni va zamonaviy metodologik yondashuvlar nuqtai nazaridan ahamiyati ko‘rib chiqiladi. K. Marks, K. Mannxaym, L. Altusser va boshqa olimlarning mafkura nazariyalari, shuningdek O‘zbekiston tarixshunosligi misolida mafkuraviy paradigmalarning evolyutsiyasi o‘rganiladi.

Ключевые слова

ijtimoiy ong mafkura metodologiya tarix falsafasi tarixshunoslik mafkuraviy paradigma tarixiy jarayon siyosiy mafkura

Версии на других языках

Русский
В данной статье анализируются философско-методологические основы понятия идеологии. Рассматривается влияние идеологии на исторические процессы, её место в историографии и значение с точки зрения современных методологических подходов. Изучаются теории идеологии К. Маркса, К. Мангейма, Л. Альтюссера, а также эволюция идеологических парадигм на примере историографии Узбекистана
идеология историография методология философия истории идеологическая парадигма исторический процесс политическая идеология общественное сознание
English
This article analyzes the philosophical and methodological foundations of the concept of ideology. The influence of ideology on historical processes, its place in historiography, and its significance from the perspective of modern methodological approaches are examined. The ideological theories of K. Marx, K. Mannxaym, L. Altusser and other scholars, as well as the evolution of ideological paradigms in Uzbekistan's historiography, are studied
historiography ideology methodology philosophy of history social consciousness ideological paradigm historical process political ideology

Список литературы

1. Altusser L. Ideology and Ideological State Apparatuses. — London: New Left Review, 1970. — 213 p.
2. Kennedy E. "Ideology" from Destutt de Tracy to Marx // Journal of the History of Ideas. — 1979. — Vol. 40, № 3. — P. 353–368.
3. Mannxaym K. Essays on the Sociology of Knowledge. — London: Routledge & Kegan Paul, 1952. — 327 p.
4. White H. Metahistory: The Historical Imagination in Nineteenth-Century Europe. — Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1973. — 448 p.
5. Halbwachs M. On Collective Memory / Trans. by L. Coser. — Chicago: University of Chicago Press, 1992. — 244 p.
6. Carr E.H. What is History? — London: Penguin Books, 1990. — 187 p.
7. Karimov I.A. O‘zbekiston: milliy istiqlol, iqtisod, siyosat, mafkura. — Toshkent: O‘zbekiston, 1992. — 78 b.
8. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining "O‘zbekiston — 2030 strategiyasi" to‘g‘risidagi Farmoni. — Toshkent, 2023.
9. Novick P. That Noble Dream: The "Objectivity Question" and the American Historical Profession. — Cambridge: Cambridge University Press, 1988. — 648 p.