Filologiyaning dolzarb masalalari

Mazkur anjuman Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug‘i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, Qo‘qon davlat universiteti O‘zbek tili va adabiyoti kafedrasi tomonidan 2026-yil 13-14-oktabr kunlari o'tkazilgan.

1+ Выпуски
245+ Статьи
255+ Участники
Oʻzbekcha

LISONIY SHAXSNING NAZARIY-KONTSEPTUAL VA SOTSIOLINGVISTIK ASOSLARI

Дата публикации
14.10.2026
Журнал
Filologiyaning dolzarb masalalari
Выпуск
“Filologiyaning dolzarb masalalari” mavzusidagi respublika ilmiy-amaliy anjumani
Страницы
1057-1060
DOI
10.5281/zenodo.24097235

Авторы

Аннотация

Ushbu maqolada zamonaviy tilshunoslikning markaziy hamda eng dolzarb tushunchalaridan biri bo‘lgan “lisoniy shaxs” fenomening nazariy va sotsiolingvistik asoslari kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda lisoniy shaxsning shakllanish omillari, uning falsafa, psixologiya, sotsiolingvistika hamda lingvodidaktika kabi tutash fanlar kesishmasidagi o‘rni ilmiy jihatdan yoritib berilgan. O‘zbek tili materiallari, milliy nutqiy etiketlar, maqollar va badiiy diskurs namunalari asosida so‘zlovchining lisoniy va madaniyat xususiyatlarini aks ettiruvchi lisoniy birliklar tahlilga tortilgan.

Ключевые слова

lisoniy shaxs antropotsentrik tilshunoslik sotsiolingvistika milliy-madaniy kod nutqiy etiket diskursiv amaliyot lisoniy kompetensiya

Версии на других языках

Русский
В данной статье комплексно анализируются теоретические и социолингвистические основы феномена «языковая личность», являющегося одним из центральных и наиболее актуальных понятий современной лингвистики. В исследовании научно освещены факторы формирования языковой личности, её место на стыке таких смежных дисциплин, как философия, психология, социолингвистика и лингводидактика. На основе материалов узбекского языка, национального речевого этикета, пословиц и образцов художественного дискурса проанализированы языковые единицы, отражающие языковые и культурные особенности говорящего.
языковая личность антропоцентрическая лингвистика социолингвистика национально-культурный код речевой этикет дискурсивная практика языковая компетенция
English
This article provides a comprehensive analysis of the theoretical and sociolinguistic foundations of the “linguistic persona” phenomenon, which is one of the central and most relevant concepts of modern linguistics. The study scientifically highlights the factors shaping the formation of the linguistic persona and its role at the intersection of related disciplines such as philosophy, psychology, sociolinguistic studies, and linguodidactics. Based on Uzbek language materials, national speech etiquette, proverbs, and examples of artistic discourse, linguistic units reflecting the speaker’s linguistic and cultural characteristics are subjected to analysis.
linguistic persona anthropocentric linguistics sociolinguistics national-cultural code speech etiquette discursive practice linguistic competence

Список литературы

1. Караулов Ю. Н. Русский язык и языковая личность. – М.: Наука, 1987. – 263 с.
2. Карасик В. И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс. – Волгоград: Перемена, 2002. – 477 с.
3. Сафаров Ш. Прагмалинвистика. – Ташкент: Ўзбекистон milliy ensiklopediyasi, 2008. – 286 б.
4. Ҳакимов М. Ўзбек прагмалингвистикаси асослари. – Тошкент: Академнашр, 2013. – 176 б.
5. Qodiriy A. O‘tkan kunlar. – Toshkent: Sharq, 2019. – 384 b.
6. Hoshimov O‘. Dunyoning ishlari. – Toshkent: Yozuvchi, 2015. – 208 b.