Концептуальные основы фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в трансформации педагогического образования и воспитания

Mazkur “Pedagogik ta’lim va tarbiya transformatsiyasida fundamental, amaliy va innovatsion tadqiqotlarning konseptual asoslari” mavzusidagi Xalqaro ilmiy-amaliy konferensiya Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligining 2026-yil 16-yanvardagi 11-sonli buyrug'i bilan 2026-yilda xalqaro va respublika miqyosida o‘tkaziladigan ilmiy va ilmiy-texnik tadbirlar rejasiga kiritilgan bo'lib, 2026-yil 23-iyun kuni Namangan davlat pedagogika instituti Ilmiy tadqiqotlar, innovatsiyalar va ilmiy-pedagogik kadrlar tayyorlash bo'limi tomonidan o'tkazilgan.

1+ Выпуски
228+ Статьи
260+ Участники
Oʻzbekcha

INGLIZ VA O‘ZBEK TILLARIDA “SADOQAT” KONSEPTINI IFODALOVCHI LEKSIK BIRLIKLARNING TEMATIK TAQSIMOTI VA KORPUS ASOSIDAGI STATISTIK TAHLILI

Дата публикации
23.06.2026
Журнал
Концептуальные основы фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в трансформации педагогического образования и воспитания
Выпуск
Сборник материалов международной научно-практической конференции на тему: «Концептуальные основы фундаментальных, прикладных и инновационных исследований в трансформации педагогического образования и воспитания»
Страницы
250-254
DOI
10.5281/zenodo.21154708

Авторы

Аннотация

Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillarida “sadoqat” konseptini ifodalovchi leksik birliklarning tematik taqsimoti korpus materiallari asosida qiyosiy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqot obyektini o‘zbek tilidagi sadoqat, sodiqlik, vafo, vafodorlik, fidoyilik, fidokorlik va sidq leksemalari hamda ularga mos keluvchi inglizcha loyalty, fidelity, allegiance, faithfulness, commitment va devotion birliklari tashkil etadi. Tadqiqotning asosiy maqsadi mazkur leksemalarning qaysi mavzuviy va funksional sohalarda faol qo‘llanishini aniqlash hamda ularning taqsimotidagi tillararo xususiyatlarni ochib berishdan iborat. Tahlil Corpus of Contemporary American English (COCA) ma’lumotlari hamda turli diskurs turlarini qamrab oluvchi o‘zbek tilidagi korpus materiallari asosida amalga oshirildi. Natijalar ingliz va o‘zbek tillarida “sadoqat” konseptining tematik faollashuvida sezilarli farqlar mavjudligini ko‘rsatdi. O‘zbek tilida mazkur konsept asosan shaxslararo munosabatlar, axloqiy qadriyatlar va ijtimoiy-madaniy sohalar bilan bog‘liq holda namoyon bo‘lsa, ingliz tilida uning qo‘llanish doirasi kengroq bo‘lib, institutsional hamda iqtisodiy diskurslarda, xususan biznes va marketing sohalarida faolroq uchrashi kuzatildi.

Ключевые слова

korpus lingvistikasi leksik semantika loyalty qiyosiy tahlil. sadoqat tematik taqsimot

Версии на других языках

Русский

ТЕМАТИЧЕСКОЕ РАСПРЕДЕЛЕНИЕ И КОРПУСНО-СТАТИСТИЧЕСКИЙ АНАЛИЗ ЛЕКСЕМ, РЕПРЕЗЕНТИРУЮЩИХ КОНЦЕПТ «ВЕРНОСТЬ» В АНГЛИЙСКОМ И УЗБЕКСКОМ ЯЗЫКАХ

В статье на основе корпусных данных проводится сопоставительный анализ тематического распределения лексических единиц, репрезентирующих концепт «верность» в английском и узбекском языках. Объектом исследования выступают узбекские лексемы sadoqat, sodiqlik, vafo, vafodorlik, fidoyilik, fidokorlik и sidq, а также их английские соответствия loyalty, fidelity, allegiance, faithfulness, commitment и devotion. Цель исследования заключается в выявлении основных тематических и функциональных сфер употребления данных единиц, а также в определении особенностей их распределения в сопоставляемых языках. Анализ выполнен на материале Corpus of Contemporary American English (COCA) и специально сформированного массива узбекских текстов, охватывающего различные типы дискурса. Результаты исследования показали наличие существенных различий в тематической репрезентации концепта «верность». Если в узбекском языке данный концепт преимущественно связан с межличностными отношениями, нравственными ценностями и социокультурной сферой, то в английском языке он характеризуется более широким спектром функционирования и активно представлен в институциональном и экономическом дискурсах, включая сферу бизнеса и маркетинга.
loyalty верность корпусная лингвистика лексическая семантика сопоставительный анализ. тематическое распределение
English

THEMATIC DISTRIBUTION AND CORPUS-BASED STATISTICAL ANALYSIS OF LOYALTY LEXEMES IN ENGLISH AND UZBEK

This study presents a corpus-based analysis of the thematic distribution of lexical units representing the concept of loyalty in English and Uzbek. The analysis focuses on key lexemes, including Uzbek sadoqat, sodiqlik, vafo, vafodorlik, fidoyilik, fidokorlik, and sidq, and their English counterparts loyalty, fidelity, allegiance, faithfulness, commitment, and devotion. The aim of the study is to identify the dominant functional domains of these lexemes and to examine the factors influencing their distribution. The analysis draws on data from the Corpus of Contemporary American English (COCA) and a manually compiled Uzbek dataset representing a range of discourse types. The findings indicate clear cross-linguistic differences in thematic distribution: in Uzbek, loyalty is predominantly associated with interpersonal, ethical, and socio-cultural domains, whereas in English it shows a broader distribution, with a particularly strong presence in institutional and economic contexts, including business and marketing discourse.
comparative analysis corpus linguistics lexical semantics loyalty sadoqat thematic distribution

Список литературы

1. Biber D., Conrad S., Reppen R. Corpus Linguistics: Investigating Language Structure and Use. – Cambridge: Cambridge University Press, 1998. – 300 p.
2. McEnery T., Hardie A. Corpus Linguistics: Method, Theory and Practice. – Cambridge: Cambridge University Press, 2012. – 294 p.
3. Sinclair J. Corpus, Concordance, Collocation. – Oxford: Oxford University Press, 1991. – 179 p.
4. Stubbs M. Words and Phrases: Corpus Studies of Lexical Semantics. – Oxford: Blackwell, 2001. – 272 p.