Oʻzbekcha
IB MAKTABLARIDA TADQIQOTGA ASOSLANGAN FIZIKA LABORATORIYA MASHG‘ULOTLARINING O‘QUVCHILARDA ILMIY FIKRLASH KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHDAGI O‘RNI
Дата публикации
30.07.2026
Журнал
“Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami.
Выпуск
Республиканская научно-практическая конференция «Инновации, интеграция и проблемы современного образования в научной деятельности молодых исследователей и студентов»
Аннотация
Ushbu tezisda IB – International Baccalaureate, ya’ni Xalqaro Bakalavriat dasturi asosida tashkil etiladigan fizika laboratoriya mashg‘ulotlarining o‘quvchilarda ilmiy fikrlash ko‘nikmalarini rivojlantirishdagi o‘rni yoritiladi. IB ta’lim tizimi o‘quvchini tayyor bilimni qabul qiluvchi emas, balki savol qo‘yuvchi, dalil izlovchi, tajriba orqali xulosa chiqaruvchi va o‘z fikrini ilmiy asoslay oluvchi shaxs sifatida shakllantirishga yo‘naltirilgan. Fizika laboratoriya mashg‘ulotlari aynan shu maqsadga xizmat qilib, o‘quvchilarda kuzatish, faraz ilgari surish, o‘lchash, natijalarni tahlil qilish va ilmiy xulosa chiqarish ko‘nikmalarini rivojlantiradi. Tezisda Is’hoqxon Ibrat nomidagi ijod maktabi tajribasi misolida laboratoriya jarayonini tashkil etishda laborant faoliyatining amaliy ahamiyati ham tahlil qilinadi.
Ключевые слова
IB ta’lim tizimi
Xalqaro Bakalavriat
fizika laboratoriyasi
ijod maktabi
ilmiy fikrlash
laborant faoliyati
tadqiqotga asoslangan ta’lim
tajriba
Русский
В данном тезисе рассматривается роль лабораторных занятий по физике, организованных на основе программы IB (International Baccalaureate) — Международного бакалавриата, в развитии навыков научного мышления учащихся. Система образования IB ориентирована на формирование личности, которая не просто усваивает готовые знания, а умеет ставить вопросы, искать доказательства, делать выводы на основе эксперимента и научно обосновывать собственную точку зрения. Лабораторные занятия по физике непосредственно способствуют достижению этих целей, развивая у учащихся навыки наблюдения, выдвижения гипотез, проведения измерений, анализа полученных результатов и формулирования научных выводов. В тезисе также анализируется практическое значение деятельности лаборанта при организации лабораторного процесса на примере творческой школы имени Исхакхана Ибрата.
Международный бакалавриат
деятельность лаборанта
исследовательское обучение
научное мышление
система образования IB
творческая школа
физическая лаборатория
эксперимент
English
This thesis examines the role of physics laboratory activities organized within the International Baccalaureate (IB) educational framework in developing students’ scientific thinking skills. The IB education system aims to cultivate learners who are not merely recipients of ready-made knowledge but individuals capable of asking meaningful questions, seeking evidence, drawing conclusions through experimentation, and supporting their ideas with scientific reasoning. Physics laboratory activities play a crucial role in achieving these objectives by fostering students’ abilities to observe, formulate hypotheses, conduct measurements, analyze experimental results, and draw scientific conclusions. The thesis also analyzes the practical significance of the laboratory assistant’s role in organizing laboratory activities, using the experience of the Is'hoqxon Ibrat Creative School as a case study.
IB education system
International Baccalaureate
creative school
experiment
inquiry-based learning
laboratory assistant activities
physics laboratory
scientific thinking
1. International Baccalaureate Organization. Diploma Programme Physics Guide. — Cardiff: International Baccalaureate Organization, 2023. — 128 p.
2. International Baccalaureate Organization. What is an IB Education? — Cardiff: International Baccalaureate Organization, 2019. — 20 p.
3. International Baccalaureate Organization. Approaches to Teaching and Learning in the Diploma Programme. — Cardiff: International Baccalaureate Organization, 2015. — 95 p.
4. Dewey J. Experience and Education. — New York: Macmillan, 1938. — 116 p.
5. Bruner J. S. The Process of Education. — Cambridge: Harvard University Press, 1960. — 97 p.
6. Hmelo-Silver C. E. Problem-Based Learning: What and How Do Students Learn? // Educational Psychology Review. — 2004. — Vol. 16, № 3. — P. 235–266.
7. Hofstein A., Lunetta V. N. The Laboratory in Science Education: Foundations for the Twenty-First Century // Science Education. — 2004. — Vol. 88, № 1. — P. 28–54.
8. Абдуллаева Ш. А. Педагогик технологиялар ва педагогик маҳорат. — Тошкент: Fan va texnologiya, 2017. — 216 б.
9. Ғофуров Н., Файзуллаев Б. Физика ўқитиш методикаси. — Тошкент: Ўқитувчи, 2018. — 240 б.
10. Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Президент, ижод ва ихтисослаштирилган мактаблар фаолиятини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида”ги қарори. — Тошкент, 2019.