Oʻzbekcha
GLOBAL AXBOROT OQIMLARI SHAROITIDA YOSHLAR MAʼNAVIY XAVFSIZLIGINI TAʼMINLASH MEXANIZMLARI
Дата публикации
20.05.2026
Журнал
Исторические и современные тенденции в философии образования: образование, знание и методология
Выпуск
Ta'lim falsafasida tarixiylik va zamonaviylik tendensiyalari: ta'lim, bilim, metodlar
Аннотация
Maqolada global axborot oqimlari sharoitida yoshlar maʼnaviy xavfsizligini taʼminlash muammosi ijtimoiy-falsafiy tahlil metodologiyasi asosida tadqiq etilgan. Muallif maʼnaviy xavfsizlikni statik himoya holati emas, balki ijtimoiy subyektning aksiologik yadrosini saqlab qolgan holda tashqi axborot taʼsirlarini tanqidiy qayta ishlash qobiliyati sifatida dinamik tarzda kontseptuallashtiradi. Ishda madaniy gomogenizatsiya, glokalizatsiya, “yumshoq kuch” texnologiyalari, axborot buzilishi hamda algoritmik filtrlashning yoshlar dunyoqarashiga taʼsiri nazariy jihatdan tahlil qilingan. Natijada maʼnaviy xavfsizlikni taʼminlashning toʻrt komponentli tizimli modeli ishlab chiqilgan va uning samarali kafolati izolyatsion siyosat emas, balki milliy mazmunning raqobatbardoshligi ekanligi asoslangan.
Ключевые слова
aksiologik yadro.
axborot buzilishi
axborot globallashuvi
filtr pufagi
global axborot oqimlari
glokalizatsiya
maʼnaviy xavfsizlik
media savodxonlik
milliy identiklik
ommaviy madaniyat
yoshlar
yumshoq kuch
Русский
В статье на основе методологии социально-философского анализа исследуется проблема обеспечения духовной безопасности молодежи в условиях глобальных информационных потоков. Автор динамически концептуализирует духовную безопасность не как статическое состояние защищенности, а как способность социального субъекта критически перерабатывать внешние информационные воздействия при сохранении своего аксиологического ядра. В работе теоретически анализируется влияние культурной гомогенизации, глокализации, технологий «мягкой силы», информационных искажений и алгоритмической фильтрации на мировоззрение молодежи. В результате разработана системная четырехкомпонентная модель обеспечения духовной безопасности и обосновано, что ее эффективной гарантией является не изоляционистская политика, а конкурентоспособность национального контента.
аксиологическое ядро.
глобальные информационные потоки
глокализация
духовная безопасность
информационная глобализация
информационные искажения
массовая культура
медиаграмотность
молодежь
мягкая сила
национальная идентичность
фильтр-пузырь
English
The article examines the problem of ensuring the spiritual security of young people in the context of global information flows based on a socio-philosophical analytical methodology. The author conceptualizes spiritual security dynamically, not as a static state of protection, but as the ability of a social subject to critically process external information influences while preserving its axiological core. The study theoretically analyzes the impact of cultural homogenization, glocalization, “soft power” technologies, information distortion, and algorithmic filtering on the worldview of young people. As a result, a systematic four-component model for ensuring spiritual security has been developed, and it is substantiated that its effective guarantee is not an isolationist policy, but rather the competitiveness of national content.
axiological core.
filter bubble
global information flows
glocalization
information distortion
information globalization
mass culture
media literacy
national identity
soft power
spiritual security
youth
1. Mirziyoyev, Sh. M. Yangi Oʻzbekiston taraqqiyot strategiyasi / Sh. M. Mirziyoyev. – Toshkent: Oʻzbekiston, 2022. – 416 b.
2. Karimov, I. A. Yuksak maʼnaviyat – yengilmas kuch / I. A. Karimov. – Toshkent: Maʼnaviyat, 2008. – 176 b.
3. Nye, J. S. Soft Power: The Means to Success in World Politics / J. S. Nye. – New York: PublicAffairs, 2004. – 191 p.
4. Ergashbayev, S. Uzluksiz taʼlim tashkil etish orqali yoshlarning maʼnaviy-falsafiy dunyoqarashini yuksaltirish / S. Ergashbayev // Bulletin of Contemporary Researches: Multidisciplinary. – 2025. – Vol. 1, № 1. – P. 10–13.
5. Appadurai, A. Modernity at Large: Cultural Dimensions of Globalization / A. Appadurai. – Minneapolis: University of Minnesota Press, 1996. – 229 p.
6. Wardle, C. Information Disorder: Toward an Interdisciplinary Framework for Research and Policy Making / C. Wardle, H. Derakhshan. – Strasbourg: Council of Europe, 2017. – 109 p.
7. Ergashbaev, S. Oʻzbekiston sharoitida uzluksiz taʼlim tizimi orqali yoshlarning maʼnaviy dunyoqarashini rivojlantirish / S. Ergashbaev // Объединяя студентов: международные исследования и сотрудничество между дисциплинами. – 2025. – T. 1, № 1. – S. 314–316.
8. Vosoughi, S. The Spread of True and False News Online / S. Vosoughi, D. Roy, S. Aral // Science. – 2018. – Vol. 359, № 6380. – P. 1146–1151.
9. Robertson, R. Globalization: Social Theory and Global Culture / R. Robertson. – London: SAGE Publications, 1992. – 211 p.
10. Mirzaolimjon oʻgʻli, M. M. Yangi Oʻzbekistonning taʼlim siyosati va universitetlarning yangi modellari / M. M. Mirzaolimjon oʻgʻli, E. Shohbozbek // Pedagogik islohotlar va ularning yechimlari. – 2025. – T. 16, № 01. – B. 325–328.