English
FOSTERING ENGLISH READING SKILLS VIA VISUAL CLUSTERING FRAMEWORKS
Дата публикации
29.10.2026
Журнал
Республиканская научно-практическая конференция на тему «Цифровая и педагогическая трансформация и исследовательские модели современного образования»
Выпуск
Республиканская научно-практическая конференция на тему «Цифровая и педагогическая трансформация и исследовательские модели современного образования»
Аннотация
Second language (L2) reading comprehension presents substantial cognitive challenges for English as a Foreign/Second Language (EFL/ESL) learners when processing complex expository texts. This article presents a synthesis and methodological evaluation of cluster technology—encompassing mind mapping, concept mapping, and digital Kit-Build mapping systems—as a cognitive scaffolding tool in L2 reading pedagogy. Grounded in Dual Coding Theory, Schema Theory, and Cognitive Load Theory, the paper details a structured three-stage instructional framework (Pre-Reading, While-Reading, and Post-Reading). Quantitative empirical evidence demonstrates that cluster technology produces statistically significant gains in L2 reading comprehension (Hedges' g = 1.047; F = 23.55, p < .001). Furthermore, alignment between text genre and organizer structure significantly enhances summarization performance (t(199) = 6.94, p < .001, d = 0.56), while digital Kit-Build mapping with source connections promotes long-term delayed retention (86% recall vs. 42% for traditional underlining). Pedagogical recommendations are provided to help educators optimize visual cartography in language classrooms.
Ключевые слова
Dual Coding Theory
EFL reading skills
Kit-Build system
Schema Theory
cluster technology
concept mapping
graphic organizers.
mind mapping
Oʻzbekcha
Ingliz tilini xorijiy yoki ikkinchi til sifatida o‘rganuvchilar uchun murakkab axborot beruvchi matnlarni o‘qib tushunish sezilarli kognitiv qiyinchiliklarni yuzaga keltiradi. Mazkur maqolada ikkinchi tilda o‘qish metodikasida kognitiv tayanch vositasi sifatida klaster texnologiyasining, jumladan, aqliy xaritalar, konseptual xaritalar va raqamli Kit-Build xaritalash tizimlarining imkoniyatlari umumlashtiriladi va metodik jihatdan baholanadi. Ikki tomonlama kodlash nazariyasi, sxemalar nazariyasi va kognitiv yuklama nazariyasiga asoslanib, o‘qitishning uch bosqichli tizimli modeli — o‘qishdan oldingi, o‘qish jarayonidagi va o‘qishdan keyingi bosqichlar — yoritiladi. Miqdoriy empirik dalillar klaster texnologiyasi ikkinchi tilda o‘qib tushunish ko‘nikmalarini statistik jihatdan sezilarli darajada yaxshilashini ko‘rsatadi (Hedges' g = 1,047; F = 23,55; p ˂ 0,001). Bundan tashqari, matn janri bilan grafik tashkil etuvchi tuzilmasining o‘zaro muvofiqligi mazmunni umumlashtirish natijalarini sezilarli darajada yaxshilaydi (t(199) = 6,94; p ˂ 0,001; d = 0,56). Manbalar o‘rtasidagi bog‘lanishlarni aks ettiruvchi raqamli Kit-Build xaritalash tizimi esa uzoq muddatli kechiktirilgan eslab qolish ko‘rsatkichini oshiradi (an’anaviy tagiga chizish usulidagi 42 foizga nisbatan 86 foiz). Maqolada til darslarida vizual xaritalash usullaridan samarali foydalanish uchun pedagogik tavsiyalar beriladi.
Kit-Build tizimi
aqliy xaritalar
ikki tomonlama kodlash nazariyasi
ingliz tilida o‘qish ko‘nikmalari
klaster texnologiyasi
konseptual xaritalar
sxemalar nazariyasi
1. Alkhateeb, M. A., Lazaar, M., & Al-Samarraie, H. (2016). Experimental use of Kit-Build concept map system to support reading comprehension. Educational Technology & Society, 19(4), 134–145.
2. Andoko, A., Hirashima, T., & Kurayama, M. (2020). Source-connection feedback in Kit-Build concept map for enhancing reading comprehension and long-term retention. Computers & Education, 158, 103987.
3. Anderson, N. J. (2002). The role of metacognition in second language teaching and learning. ERIC Digest.
4. Ausubel, D. P. (1968). Educational psychology: A cognitive view. Holt, Rinehart and Winston.
5. Buzan, T. (1993). The mind map book: How to use radiant thinking. Plume.
6. Flavell, J. H. (1979). Metacognition and cognitive monitoring. American Psychologist, 34(10), 906–911.
7. Khatimah, H., & Rachman, D. (2018). Mind mapping vs semantic mapping: Their effects on EFL students' reading comprehension. Journal of Language Teaching and Research, 9(6), 1245–1252.
8. Marginingsih, A., Suparman, U., & Suka, R. Y. (2025). Examining graphic organizers for meaningful reading of EFL learners. International Journal of Instruction, 18(1), 215–232.
9. Novak, J. D., & Gowin, D. B. (1984). Learning how to learn. Cambridge University Press.
10. Paivio, A. (1986). Mental representations: A dual coding approach. Oxford University Press.
11. Phan Thuy Trang, N. (2017). Enhancing English reading comprehension through concept mapping for tertiary EFL learners. VNU Journal of Foreign Studies, 33(4), 88–101.
12. Rumelhart, D. E. (1980). Schemata: The building blocks of cognition. In R. J. Spiro et al. (Eds.), Theoretical issues in reading comprehension (pp. 33–58). Lawrence Erlbaum.
13. Saori, S. (2020). The implementation of mind mapping technique in teaching reading comprehension to EFL students. Journal of English Educational Study, 3(2), 112–120.
14. Sweller, J. (1988). Cognitive load during problem solving: Effects on learning. Cognitive Science, 12(2), 257–285.
15. Tsai, Y. C. (2025). Concept mapping for enhancing multimodal communication in an EFL classroom. System, 128, 103562.