Oʻzbekcha
BOSHLANG‘ICH TA’LIMDA INKLYUZIV MUHITNI YAXSHILASHDA ZAMONAVIY KOMPYUTER TEXNOLOGIYALARINING O‘RNI
Дата публикации
25.08.2026
Журнал
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Выпуск
Zamonaviy fan: innovatsion yondashuvlar va yosh tadqiqotchilarning dolzarb izlanishlari
Аннотация
Ushbu maqolada boshlang‘ich ta’lim tizimida inklyuziv ta’lim muhitini rivojlantirish va uning sifatini oshirishda zamonaviy kompyuter hamda yordamchi (assistiv) texnologiyalarning o‘rni ilmiy-pedagogik jihatdan tahlil qilingan. Alohida ta’lim ehtiyojlari bo‘lgan o‘quvchilarning psixofizik xususiyatlariga moslashtirilgan raqamli ta’lim resurslari, interfaol dasturlar, multimediali ilovalar va korreksion-pedagogik dasturiy vositalarning ta’lim samaradorligiga ta’siri yoritib berilgan. Shuningdek, boshlang‘ich sinf o‘qituvchilarining inklyuziv va raqamli kompetentligini rivojlantirish hamda axborot-kommunikatsiya texnologiyalaridan unumli foydalanish metodikasi bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Ключевые слова
alohida ta’lim ehtiyojlari
assistiv texnologiyalar
boshlang‘ich ta’lim
inklyuziv ta’lim
interfaol ta’lim
korreksion pedagogika
raqamli ta’lim muhiti
zamonaviy kompyuter texnologiyalari
Русский
В данной статье научно-педагогически анализируется роль современных компьютерных и ассистивных технологий в развитии и улучшении качества инклюзивной образовательной среды в начальной школе. Освещается влияние цифровых образовательных ресурсов, интерактивных программ, мультимедийных приложений и коррекционно-педагогических программных средств, адаптированных к психофизическим особенностям учащихся с особыми образовательными потребностями, на эффективность обучения. Также разработаны практические рекомендации по развитию инклюзивной и цифровой компетентности учителей начальных классов и методике эффективного использования ИКТ
ассистивные технологии
интерактивное обучение
коррекционная педагогика
начальное образование
особые образовательные потребности
современные компьютерные технологии
цифровая образовательная среда
English
This article provides a scientific and pedagogical analysis of the role of modern computer and assistive technologies in developing and improving the quality of an inclusive educational environment in primary education. It highlights the impact of digital educational resources, interactive software, multimedia applications, and correctional-pedagogical tools tailored to the psychophysical characteristics of students with special educational needs. Furthermore, practical recommendations have been developed regarding the enhancement of primary school teachers' inclusive and digital competence and the methodology of effectively utilizing information and communication technologies
assistive technologies
correctional pedagogy
digital learning environment
interactive learning
modern computer technologies
primary education
special educational needs
1. Amiridova Sh.M. Inklyuziv ta'lim asoslari va amaliyoti. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021. – 180 b.
2. Ayupova M.Y. Logopediya va korreksion pedagogika. – Toshkent: O‘zbekiston faylasuflari milliy jamiyati nashriyoti, 2019. – 256 b.
3. Dede C. The Role of Information and Communication Technologies in Inclusive Education. // Journal of Special Education Technology, 2022. – Vol. 37(2). – P. 102-115.
4. Выготский Л.С. Собрание сочинений: В 6-ти т. Т. 5. Основы дефектологии. – Москва: Педагогика, 1983. – 368 с.
5. Florian R., Hegarty S. ICT and Special Educational Needs: A Tool for Inclusion. – Open University Press, 2004. – 184 p.
6. Mo‘minova L.R. Maxsus va inklyuziv ta'limda zamonaviy pedtexnologiyalar. – Toshkent: TDPU nashriyoti, 2018. – 140 b.
7. Nurkeldiyeva D.A. Boshlang‘ich sinf inklyuziv ta'limida psixologik-pedagogik qo‘llab-quvvatlash. – Toshkent: O‘qituvchi, 2020. – 128 b.
8. ROSE D.H., Meyer A. Universal Design for Learning: Theory and Practice. – Wakefield, MA: CAST Professional Publishing, 2018. – 210 p.
9. Roziyeva D.S. Ta’limda raqamli texnologiyalar va inklyuzivlik. – Samarqand: SamDU nashri, 2021. – 215 b.
10. Yuldashev U.X. Boshlang‘ich ta'limda axborot texnologiyalarini qo‘llash metodikasi. – Toshkent: Ilm Ziyo, 2023. – 160 b.