“Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami.

Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy salohiyatini qo‘llab-quvvatlash, ularning ilmiy-tadqiqot faoliyatini rag‘batlantirish, ilm-fan va ta’lim integratsiyasini kuchaytirish hamda zamonaviy ta’lim jarayonida innovatsion yondashuvlarni keng joriy etish maqsadida “Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy konferensiyasi tashkil etilmoqda. Konferensiyada oliy ta’lim muassasalari professor-o‘qituvchilari, mustaqil tadqiqotchilar, doktorantlar, magistrantlar va iqtidorli talabalar ishtirok etishlari mumkin.

3+ Выпуски
179+ Статьи
190+ Участники
Oʻzbekcha

BO‘LAJAK PEDAGOGLARDA IJODKORLIK KO‘NIKMALARINI RIVOJLANTIRISHNING PEDAGOGIK SHART-SHAROITLARI

Дата публикации
30.11.2026
Журнал
“Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” mavzusidagi Respublika ilmiy-amaliy anjumani materiallari to‘plami.
Выпуск
Yosh tadqiqotchilar va talabalar ilmiy faoliyatida innovatsiya, integratsiya va zamonaviy ta’lim muammolari” respublika ilmiy-amaliy anjumani. 2026-yil, 3-son
Страницы
11-16
DOI
10.5281/zenodo.23499368

Авторы

Аннотация

Ushbu maqolada bo‘lajak o‘qituvchilarda ijodkorlikni komparativistik yondashuv asosida rivojlantirishning pedagogik shart-sharoitlari tizimli tahlil qilingan. Muallif shart-sharoitlarni tashkiliy, didaktik, psixologik, motivatsion, metodik va refleksiv guruhlarga ajratib, har bir guruhning mazmun-mohiyatini xorijiy va mahalliy pedagogik-psixologik nazariyalar (J. Dyui, Dj. Bruner, J. Gilford, L. Vigotskiy, A. Bandura, T. Amabile, D. Kolb, D. Shyon, J. Mezirou) asosida yoritadi. Maqolada alohida e’tibor ushbu olti guruh shart-sharoitning bir-biridan ajralgan holda emas, balki o‘zaro ta’sir mexanizmi orqali yaxlit dinamik tizim sifatida faoliyat yuritishini ochib berishga qaratilgan: tashkiliy shart-sharoitlar didaktik jarayon uchun institutsional zamin yaratadi, didaktik va psixologik shart-sharoitlar yaqin rivojlanish zonasi asosida uzviy bog‘lanadi, motivatsion va psixologik omillar o‘zaro kuchaytiruvchi tsiklik aloqada bo‘ladi, metodik shart-sharoitlar barcha guruhlarni amaliy faoliyatga tatbiq etish vositasi bo‘lib xizmat qiladi, refleksiv shart-sharoitlar esa tizimning “yopuvchi” elementi sifatida olingan natijalarni qaytadan tizimga qaytarib, spiral tarzdagi rivojlanishni ta’minlaydi. Komparativistik yondashuvning o‘ziga xos funksiyasi shundaki, u barcha olti guruhga “ko‘ndalang” ta’sir ko‘rsatib, ularni yaxlit, o‘z-o‘zini rivojlantiruvchi pedagogik tizimga aylantiradi. Tadqiqot natijalari oliy pedagogik ta’lim muassasalarida bo‘lajak o‘qituvchilarning ijodiy kompetentsiyasini rivojlantirish bo‘yicha amaliy-uslubiy tavsiyalar ishlab chiqishda foydalanilishi mumkin.

Ключевые слова

bo‘lajak o‘qituvchi didaktik shart-sharoitlar divergent tafakkur ichki motivatsiya ijodkorlik komparativistik yondashuv metodik shart-sharoitlar motivatsion shart-sharoitlar pedagogik shart-sharoitlar psixologik shart-sharoitlar refleksiv shart-sharoitlar tajribaviy ta’lim tashkiliy shart-sharoitlar

Версии на других языках

Русский
В статье представлен системный анализ педагогических условий развития креативности у будущих учителей на основе компаративистского подхода. Автор классифицирует условия на организационные, дидактические, психологические, мотивационные, методические и рефлексивные группы, раскрывая содержание каждой из них с опорой на зарубежные и отечественные педагогико-психологические концепции (Дж. Дьюи, Дж. Брунер, Дж. Гилфорд, Л. Выготский, А. Бандура, Т. Амабиле, Д. Колб, Д. Шён, Дж. Мезироу). Особое внимание уделяется раскрытию механизма взаимодействия шести групп условий, которые функционируют не изолированно, а как целостная динамическая система: организационные условия создают институциональную основу для дидактического процесса, дидактические и психологические условия неразрывно связаны через зону ближайшего развития, мотивационные и психологические факторы находятся во взаимоусиливающей циклической связи, методические условия выступают средством практической реализации остальных групп, а рефлексивные условия выполняют функцию «замыкающего» элемента системы, возвращая полученные результаты для совершенствования дидактического и мотивационного компонентов и обеспечивая тем самым спиралевидное развитие. Специфика компаративистского подхода заключается в его «сквозном» воздействии на все шесть групп условий, превращающем их совокупность в целостную, взаимосвязанную и саморазвивающуюся педагогическую систему. Результаты исследования могут быть использованы при разработке практико-методических рекомендаций по развитию творческой компетентности будущих учителей в высших педагогических учебных заведениях.
будущий учитель внутренняя мотивация дивергентное мышление дидактические условия зона ближайшего развития компаративистский подход креативность методические условия мотивационные условия опытное обучение организационные условия педагогические условия психологические условия рефлексивные условия трансформативное обучение
English
This article presents a systematic analysis of the pedagogical conditions for developing creativity in prospective teachers through a comparativistic approach. The author classifies these conditions into organizational, didactic, psychological, motivational, methodological, and reflective groups, elaborating the content of each on the basis of foreign and domestic pedagogical-psychological theories (J. Dewey, J. Bruner, J. Guilford, L. Vygotsky, A. Bandura, T. Amabile, D. Kolb, D. Schön, J. Mezirow). Particular attention is given to revealing the mechanism of interaction among these six groups of conditions, which function not in isolation but as an integral dynamic system: organizational conditions establish the institutional foundation for the didactic process; didactic and psychological conditions are inseparably linked through the zone of proximal development; motivational and psychological factors are engaged in a mutually reinforcing cyclical relationship; methodological conditions serve as the means for the practical implementation of the other groups; and reflective conditions act as the system's "closing" element, feeding outcomes back into the didactic and motivational components and thereby ensuring a spiral pattern of development. The distinctive feature of the comparativistic approach lies in its "cross-cutting" effect on all six groups of conditions, transforming their aggregate into a coherent, interrelated, and self-developing pedagogical system. The findings can be applied in developing practical and methodological recommendations for fostering the creative competence of prospective teachers in higher pedagogical institutions.
comparativistic approach creativity didactic conditions divergent thinking experiential learning intrinsic motivation methodological conditions motivational conditions organizational conditions pedagogical conditions prospective teacher psychological conditions reflective conditions transformative learning

Список литературы

1. Dewey J. Democracy and Education: An Introduction to the Philosophy of Education. — New York: Macmillan, 1916.
2. Bruner J. The Process of Education. — Cambridge, MA: Harvard University Press, 1960.
3. Guilford J.P. The Nature of Human Intelligence. — New York: McGraw-Hill, 1967.
4. Vygotsky L.S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. — Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
5. Bandura A. Self-Efficacy: The Exercise of Control. — New York: W.H. Freeman and Company, 1997.
6. Amabile T.M. Creativity in Context: Update to the Social Psychology of Creativity. — Boulder, CO: Westview Press, 1996.
7. Kolb D.A. Experiential Learning: Experience as the Source of Learning and Development. — Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall, 1984.
8. Schön D.A. The Reflective Practitioner: How Professionals Think in Action. — New York: Basic Books, 1983.
9. Mezirow J. Transformative Dimensions of Adult Learning. — San Francisco: Jossey-Bass, 1991.